istanbul bölge adliye mahkemesi: sigorta ödemesine dayalı rücuen tazminat davasında, açılmamış sayılan dava nedeniyle derdestlik itirazı ve poliçe kapsamı uyuşmazlığının incelenmesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi: Sigorta ödemesine dayalı rücuen tazminat davasında, açılmamış sayılan dava nedeniyle derdestlik itirazı ve poliçe kapsamı uyuşmazlığının incelenmesi.

Özet: Davacı, önceki davanın işlemden kaldırılması nedeniyle derdestlik itirazının geçersizliğini savunarak, sigorta poliçesi kapsamında olduğunu belirttiği işçi için SGKya ödediği 95.091,58 TLnin ödeme tarihinden itibaren ticari kredilere uygulanan avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden rücuen tahsilini talep ederken; davalı, derdestlik itirazını sürdürmüş, işçinin poliçe kapsamı dışında olduğunu ve faizin ancak dava tarihinden itibaren yasal faizle sınırlı olması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının cevap dilekçesinde aynı konuda İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyadan derdest bir dava olduğu yönünde, derdestlik itirazında bulunmuş olduğunu, ancak İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas numaralı dosyasından görülmekte olan davanın, 29.06.2021 tarihli duruşmada işlemden kaldırılmış olduğunu, bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150'nci maddesinin 5'nci fıkrası "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." hükmü gereği sürenin dolduğu günden itibaren açılmamış sayılacağını, İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas numaralı dosyasından görülmüş olan davanın işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç ay içerisinde yenilenmemiş olmakla beraber, mahkemenizde derdest olan davalarının davanın hiç açılmamış sayıldığını, 29.09.2021 tarihinden daha sonra 14.10.2021 tarihinde açılmış olduğunu, bu nedenle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150'nci maddesinin 7'nci fıkrası "Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır" hükmü uyarınca davalının derdestlik itirazlarına itibar edilmemesi gerektiğini, davalının davaya konu edilen poliçelerde işçi ...'In listede bulunmadığı, bu nedenle ... hakkında davalının sorumluluğu bulunmadığını yönünde afaki iddialarda bulunmuş olduğunu, Ancak davalının iddialarının aksine müvekkilinin, işçi ...'ın işe giriş tarihini davalıya bildirmiş olduğunu, bu bilgilendirme neticesinde ... numaralı sigorta poliçesi, 10.04.2014 tarihli ... numaralı düzeltme zeyilnamesi düzenlendiğinin ve ...'ın işbu zeyilname ekindeki listede yer almış olduğunu, mezkur zeyilnamenin dava dilekçe ekinde sunulmuş olduğunu, sigorta kapsamında olmasına rağmen davacı şirket tarafından SGK'ya ödenmek zorunda kalınan 95.091,58 TL'nin, davacının ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekilinin açıklaması ; ” .zaynı talep, taraf ve konu ile açılmış bulunan İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyası nedeniyle derdestlik itirazı mevcut olduğunu, davacının haksız taleplerini kabul etmek mümkün değildir.” davalı şirket ile davacı arasında ...numaralı Ferdi Kaza Sigortası poliçesi ve ... numaralı dövize endeksli işveren mali mesuliyet sigortası poliçesi tanzim edilmiş olduğunu davalı şirketçe poliçede geçerli olan çalışan listesine yönelik sorumluluğu teminat altına almış olduğunu, konu poliçeler incelendiğinde davacının tazminat ödediği ...'ın listede bulunmadığını müteveffa ...'ın poliçe kapsam listelerinde yer almayan bir işçi olduğunu, işe giriş bildiriminin de davalı sigorta şirketine yapılmamış olduğunu, davalı şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davalı şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, aleyhe hüküm kurulması halinde dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğunu, davalı şirketin de yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ise ancak yasal faizin talep edilebileceği izahtan vareste olup Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğunu, davacı tarafın ödeme yaptığı tarihten itibaren faizin işletilmesini talep etmişse de mevzuat kapsamında bu talebinin reddi gerektiğini, "Sigortacı yönünden, davadan önce gerekli belgelerle başvurulmuşsa, temerrüt tarihinden önceden başvuru yapılmamışsa, dava tarihinden; diğer davalılar yönünden ise, ilk veya ek davada ya da ıslahla artırılan miktarlara kaza (haksız fiil) tarihinden faize hükmedilmek gerektiği, 17. HD. 03.05.2010, ████████ E. █████████ K." şeklinde izah edildiği üzere, ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler alınan raporlar incelenmiş olup; davalı tarafın derdestlik itirazının olduğu İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosya incelenmiş olup, davanın 29.06.2021 tarihinde takipsiz bırakılarak işlemden kaldırıldığı, 26.10.2021 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verildiği, 04.01.2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmektedir. Mahkememiz dosya davası ise 14.10.2021 tarihinde açılmış olduğu görülmektedir. İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyada 29.06.2021 tarihinde takipsiz bırakılarak işlemden kaldırıldığı tarihten sonra üç ay geçmekle artık davanın açılmamış sayılacağı, kararın daha sonra yazılmasının bir öneminin bulunmayacağı açıktır. Dolayısıyla üç ay geçtikten sonra mahkememiz davası açıldığı için derdestlik itirazı yersizdir.

Davalı ...A.Ş. tarafından davacı .... Şti.'ne 27.01.2014 başlangıç 27.04.2014 bitiş tarihli ve 76304321nolu Dövize Endeksli İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu 16.03.2014 tarihinde ...'ın vefatı ile neticelenen iş kazasının meydana geldiği, poliçenin yürürlükte olduğu, ...'ın 10.02.2014 tarihinde işe girdiği ve SGK kayıtlarında bildiriminin yapılmış olduğu, 19 gün Şubat ayı içinde çalışmış olduğu, 16.03.2014 tarihinde kaza neticesinde vefat ettiği ve 10.04.2014 tarihinde İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Düzeltme Zeyilnamesi tanzim edilerek iş kazası neticesi hayatını kaybeden ...'ın bildirilen personel listesine eklenmiş olduğu, sigortalı 60 (altmış) günde bir sigortacıya çalışan adedini SGK kayıtlarına göre bildirmekle yükümlü olduğu, SGK'lı olarak yeni çalışmaya başlayan şahıslarda 60 (altmış) günlük bildirim süresi içinde meydana gelen hasarlar teminat kapsamına dahil edildiği, 60 (altmış) gün içinde bildirim yapılmayan şahıslarda meydana gelen hasarlar ilk 60 (altmış ) günlük bildirim süresi içinde dahi olsa teminat kapsamı dışındadır.” maddeleri ile teminat altına alınmış göründüğü, davalı ...A.Ş. tarafından davacı .... Şti.'ne 27.01.2014 başlangıç 27.04.2014 bitiş tarihli ve ...nolu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, ...'ın vefatı ile neticelenen iş kazasının meydana geldiği 16.03.2014 tarihinde sigorta şirketine bildirilen çalışan işçi listesinde isminin bulunmadığı bu nedenle teminat dışı olduğu, davacının SGK başkanlığı tarafından icra takibi neticesi yapmış olduğu toplam 95.091,58 TL ödemenin davalı tarafından düzenlenen İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatı içinde olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları hükme esas alınarak davanın kabulüne," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalı ile sigorta şirketi arasında doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Tüketici mahkemeleri olduğunu, mahkemenin hatalı şekilde yargılama yaptığını ve sigortalı ile sigorta şirketi arasında doğan uyuşmazlığa ticaret mahkemesinin yargılama yaptığını, yerel mahkemenin HMK. 165. md. uyarınca bekletici sorunu göz önünde bulundurması gerekmekteyken davanın kabulüne karar vermesinin fahiş şekilde hatalı olduğunu, davacının davalı şirketten talebinin teminat kapsamında olmadığını,

dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınmasının haksız olduğunu, davalı şirket yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek şekilde faiz hükmünün hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle ancak dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava; davacıya ait iş yerinde çalışan ... adlı işçinin iş kazası sonucu vefat etmesi üzerine, hak sahiplerine SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin işverenlerden rücuen tahsili için Gaziantep 5. İş mahkemesinin ████████ E. ████████ K. Sayılı ilamıyla hüküm altına alınan 55.449,34 TL'yi ferileri ile birlikte 95.091,58 TL olarak ödeyen davacı işverenin, ödediği tazminatı dövize endeksli işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ve ferdi kaza sigorta poliçeleri kapsamında kendi sigortacısı olan davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur.

İstinafa konu uyuşmalık temelde; delillerin takdirinde hataya düşülüp düşülmediği, aynı poliçeye dayalı olarak kazalı işçinin hak sahiplerince iş bu dosya davacı ve davalısı hasım gösterilerek açılan davada hüküm altına alınan tazminat tutarının poliçe limitinden düşülmesinin gerekip gerekmediği noktasındadır.

Öncelikle davacı tüketici olmayıp eldeki uyuşmazlık tüketici işlemi de olmadığından 6502 sayılı yasanın 3, 73 ve 83 maddeleri kapsamında kalmayan uyuşmazlığın çözüm yeri Ticaret Mahkemesi olmakla davalının mahkemenin görevine ilişkin istinaf istemi yerinde değildir.

Aynı talebe ilişkin İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E dosyası ile açılan davanın █████/2021 tarihinde işlemden kaldırıldığı, 3 aylık sürenin █████/2021 tarihinde dolduğu ve bu tarih itibarıyla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin gerektiği, kararın █████/2021 tarihinde verilmiş olmasının sonuca etkili olmadığı, eldeki davanın █████/2021 tarihinde açılmış olduğu, ayrıca derdestliğe dayanak mahkeme kararının yargılama aşamasında █████/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla derdestlik itirazına yönelik istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasında █████/2014-█████/2014 tarihlerini kapsar dövize endeksli işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ve ferdi kaza sigorta poliçesi düzenlendiği, ayrıca her iki poliçeye █████/2014 tarihli zeyilname poliçesi düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Kazalı işçinin asıl poliçenin düzenlendiği tarihten sonra █████/2014 tarihinde işe girdiği, █████/2014 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesi vefat ettiği, davalı tarafça █████/2014 tarihinde düzenlenen zeyilnamalere esas olmak üzere kazalı işçinin isminin de bulunduğu listeyi davalıya verdiği, davalı tarafça her iki poliçenin eki olarak düzenlenen zeyilnamelerde kazalı işçinin giriş tarihi ve isminin bulunduğu görülmektedir.

Ferdi kaza poliçesi limitinin 90.000 TL olduğu, davalı tarafça kazalı işçi yakınlarına hangi poliçeden kaynaklı olduğu bildirilmeden 90.000 TL tazminat ödendiği beyan edilmektedir.

Kazalı işçinin hak sahiplerine SGK tarafından aylık bağlandığı, bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin davalı işverenlerden rücuen tahsili için Gaziantep 5. İş mahkemesinin ████████ E. ████████ K. Sayılı ilamıyla 55.449,34 TL' nin ödetilmesine karar verildiği, hüküm altına alınan miktarın ferileri ile birlikte 95.091,58 TL olarak davacı işverence ödendiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca kazalı işçinin hak sahipleri ... ve ... tarafından ...A.Ş. ve ...Limited Şirketi aleyhine İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesinin ████████ E., ████████ K karar numaralı dosyası ile aynı iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucu: Davanın kısmen kabulü ile Davacı ...'ın maddi tazminat talebin reddine, Manevi tazminat olarak 35.000TL alacağın olay tarihi olan 16.03.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ...A.Ş. 'nin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, Davacı ... ın talebi yönünden; 1.Maddi tazminat olarak 71.686,56 TL alacağın olay tarihi olan 16.03.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ...A.Ş. nin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2.Manevi tazminat olarak 35.000TL alacağın olay tarihi olan 16.03.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. nin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, karar verildiği, kararın ...a.ş tarafından istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi 29.06.2021 tarih ve █████████ E., █████████ K. Sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin ██████████ E. █████████ K. Sayılı ilamı ile Davalı ...A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE, karar verildiği görülmektedir.

Davacının dayandığı işveren mali sorumluluk sigortasının şahıs başına bedeni 173.880 TL sigorta bedeli olarak bildirildiği, teminat limitlerinin ise bedeni zararlarda şahıs başına 75.000 USD karşılığı olarak belirlendiği, düzeltme poliçe ve zeyilnamesinde döviz klozu bulunduğu, hasar ödemelerinin hasar oluş tarihindeki döviz kuru esas alınarak yapılacağı kaydı bulunmaktadır. Poliçede yargılama giderleri ile ilişkin hükümlerde bulunmaktadır.

İlk derece mahkemesince ferdi kaza sigorta poliçesi yönünden zeyilnamede kazalı işçinin adı olmadığı şeklinde belirleme yapılmış ise de davacı tarafça dosyaya sunulan zeyilnamede kazalı işçinin adı bulunmaktadır.

Her iki poliçenin not kısmında işverene 60 günlük bildirim yükümlülüğü getirildiği, poliçenin yürürlükte bulunduğu 2014 takvimi esas alındığında süresinde bildirimlerin yapıldığı, bu haliyle meydana gelen iş kazasının poliçeler kapsamında kaldığı anlaşılmakla davalının bu yönlere ilişen istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Ancak davalının sorumluluğu sigorta poliçelerindeki limit ve poliçe şartları ile sınırlıdır. Aynı poliçeden kaynaklı Anadolu 24. İş Mahkemesinin ████████ E., ████████ K ilamı ile hüküm altına alınan ve kesinleşen bir miktar bulunmaktadır. Eldeki davanın ilk derece mahkemesince kurulan hükümde herhangi bir sınırlamaya gidilmeden ve poliçe limitinin ne kadar kaldığı belirlenmeden davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinden bahsi geçen poliçelere dayalı açılan hasar dosyaları eksiksiz olarak dosya arasına alınmalı, poliçelerin sorumluluk sigortası ve can sigortası özellikleri, dava dışı hak sahiplerine yapıldığı iddia edilen ödemeler, kesinleşen mahkeme kararı ile hüküm altına alınan miktar ve poliçe genel ve özel hükümleri bir bütün olarak değerlendiren, sigorta hukuku konusunda nitelikli hesaplama uzmanından denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli olmamıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026