Sigorta Şirketinin Yetersiz Ehliyetli Sürücü Tarafından Neden Olunan Kazada Ödediği Hasar ve Değer Kaybı Tazminatının KTK 95 ve Poliçe Şartları Gereği Sigortalıdan Rücuen Tahsili Amacıyla Açılan İtirazın İptali Davası.
Özet: Davacısı sigorta şirketinin, sigortalısı olan davalının yetersiz ehliyetli bir sürücü tarafından kullanılması sonucu kazaya karışan aracının neden olduğu hasar ve değer kaybı ödemelerini, trafik poliçesi genel şartları ve kanundan doğan rücu haklarına dayanarak davalıdan tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkin davada, davalının cevap dilekçesi sunmadığı, bilirkişi raporunda kazaya sebebiyet veren yetersiz ehliyetli sürücünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiği bu uyuşmazlıkta mahkeme, rücu hakkının varlığını ve yapılan ödemelerin hukuki gerekçelerini değerlendirerek karar verecektir.
T.C.
İSTANBUL5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... no'lu Trafik Poliçesi ile sigorta edilen davalının maliki olduğu ... plakalı aracın, 18.06.2023 tarihinde yetersiz ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarpması sonucu hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, hadise mahallinde tutulan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; ... plakalı araç sürücüsünün yetersiz ehliyetsiz olduğu ve 8/8 kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, söz konusu kaza ve yaralanma sebebiyle müvekkili şirket tarafından; ... plakalı aracın sigorta şirketi ... A.Ş.'ye 28.09.2023 tarihinde 47.567,00.-TL hasar tazminatı, ... plakalı araç malikine 25.07.203 tarihinde 21.293,56.-TL Değer Kaybı, ... plakalı araç maliki tarafından müvekkili şirkete Sigorta Tahkim Komisyonu 'nun ... E. sayılı dosyası ile açılan değer kaybı tazminatı davası nedeniyle müvekkili şirket ile ... plakalı araç maliki arasında yapılan anlaşmaya göre; 18.12.2023 tarihinde 51.343,07-TL değer kaybı tazminatı, olmak üzere toplam 120.204,63.-TL tazminat ödendiğini, Anlaşma gereği yapılan ödemede; Tahkim dosyası vekalet ücreti olan 17.900,00.-TL üzerinden yasal zorunluluk olarak kesilmesi gereken ve devlete ödenmek üzere stopaj kesintisi (2.983,33.-TL) ve KDV Tevkifatı Kesintisi (1.491,67.-TL) yapılarak ödeme yapıldığını, bu nedenle; müvekkili şirketin icra dosyasına yaptığı ödemenin Tahsilat Makbuzunda ve Banka Dekontunda 46.868,07.-TL olarak görüldüğünü, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B.4/b hükmüne göre; "TAZMİNATI GEREKTİREN OLAY ARACIN KTK HÜKÜMLERİNE GÖRE GEREKEN EHLİYETNAMEYE SAHİP OLMAYAN KİMSELER TARAFINDAN SEVK EDİLMESİ SONUCUNDA MEYDANA GELMİŞ İSE" sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceğini kabul ettiğini, KTK'nın tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller başlığını taşıyan 95. maddesinin 2. fıkrasına göre de sigorta ettirene rücu edilebileceğinin ayrıca belirtildiğini, davanın bu yasal hakka dayanılarak açıldığını, davalının bu madde ve sigorta poliçesi genel şartlarının B.4/b maddesi gereğince müvekkili şirkete karşı sorumlu bulunduğunu, müvekkili şirketin, Trafik Sigortasi Poliçesi Genel Şartları B.4/b hükmüne göre; yaptığı ödeme nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğundan ... İcra Müdürlüğü 'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının yapılan icra takibine itiraz etmesi ile takibin durduğunu, icra takibinin durması sebebiyle dava konusu olayla ilgili olarak Arabululuculuk alternatif çözüm yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk başvurusunun anlaşmazlık ile sonuçlandığını, davalının, icra dosyasına yetki itirazında bulunduğunu; dava konusu kazanın ... ilçesinde meydana geldiğini, HMK 16. maddesi gereği hem haksız fiilin hem de zararın meydana geldiği yer ... ilçesi olduğundan yetkili icra dairesinin ... İcra Daireleri olduğunu, bu nedenle; davalının yetki itirazının reddinin gerektiğini bildirerek davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, davalının kötüniyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine % 20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Tarafların arasındaki uyuşmazlık; dava, davacının ... poliçesini düzenlediği aracın davalı sigortalı tarafından yetersiz ehliyeti olan sürücüye kullanıldırılması, bu aracın yaptığı kazada verdiği hasar nedeniyle davacının ödediği hasar ve değer kaybı bedelinin davalıdan tahsili için yapılan icra takiben itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkememiz dosyasına Kusur ve Hasar Bilirkişisi Makine Mühendisi ...ile Sigorta Uzmanı Bilirkişi ... tarafından sunulan 14.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda; "18.06.2023 tarihli trafik kazasında, • ... plakalı aracın sürücüsü ...’ ın 100% oranında kusurlu olduğu, • ... plakalı aracın sürücüsü ...’ in kusursuz olduğu, • ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin 46.259.97 TL, gerçek zararın 42.500,00 TL olduğu, • Dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının önceki hasarlarına ilişkin olarak parça ve işçilik bazında yapılan işlemlerin dava dosyasına sunulmaması nedeniyle hesaplanamayacağı, • Ehliyetname; Taraflar arasında düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sürücü ...’ un E- Sınıfı ....’dan alınan sürücü belgesinin dava konusu kaza sırasında bulunduğu, Yargıtay 17. HD’ sinin ... E. ... K. 02.04.2019 tarihli kararında; … Trafik Sigortacısı, 2918 sayılı KTK’ nun 95/2 maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının B-4 maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sözleşme gereğince, sürücüsün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarar neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akdine rücu hakkı bulunmaktadır…” denildiği, TTK ‘ nun 1282. Maddesi uyarınca sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1281. Maddesi hükmü uyarınca da, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından ispatlanması gerektiği, ancak davacı sigorta şirketinin davaya konu iddiasının (sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyeti olmadığı hususunu) mevcut belgeler dahilinde ispatladığından söz edilemeyeceği, • ... Poliçesi; Davacı ...Sigorta Şirketi tarafından davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı 2021 model ... marka ...tipi Transmikser Kamyon cinsi aracın ...vadeli ... numaralı ZMMS poliçesi ile dava konusu █████/2023 tarihinde teminat altında olduğu, ... poliçesinin █████/2022 tarihinde tanzim edildiği, davacı sigortacının █████/2023 tarihli kazada, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami 120.000,00 TL teminat limiti ile 3. Şahsı maddi zararlarından sorumlu olduğu, • Kasko Poliçesi; ... plakalı dava dışı ... adına kayıtlı 2016 model ... Marka ...tipi Kamyonet cinsi aracın Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin █████/2023-2024 vadeli ... numaralı poliçe ile dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlendiği, • Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler; - Dava dışı ... A.Ş. ‘ye yapıldığı iddia olunan rücuen █████/2023 tarihinde yapıldığı belirtilen 47.567,00 TL ödemeye ilişkin belgenin dava dilekçesi ekinde bulunmadığı, dosyaya sunulmadığı (toplu ödeme olabileceği – ödeme dekontu ile ödemeye ilişkin listenin dosyaya sunulması halinde değerlendirmeye alınabileceği) - Dava dışı ... plakalı araç maliki ...’a █████/2023 tarihinde ödenen 21.293,56 TL ‘ lik değer kaybı tazminatı ödemesine ait dekontun dosyaya sunulduğu, -...E. Sayılı dosyası için dava dışı ... vekili ...’a ödenen 46.868,07 TL lik █████/2023 tarihli banka dekontunun da dosyada bulunduğu, (işbu ödemeye ilişkin vekalet ücretine ait e-Serbest melek makbuzunun da dosyaya sunulduğu, 1.491,66 TL vergi, 2.983,33 TL tevkifat olmak üzere 4.475,00 TL ‘ lik kısmın tenzili ile yatırıldığı, bir başka değişle; 46.868,07+4.475,00= 51.343,07 TL olarak yapılan ödemenin değerlendirmeye alınmasının uygun olacağı) Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmış olmakla, davacı ... sigortacısının dava konusu kazada sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyetnamesinin bulunmadığı iddiasını mevcut belgelerle ispatladığından söz edilemeyeceği, bu bağlamda, sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olmasının ağır ve kasdi kusurlu olduğu anlamını taşımayacağı ve sigortalısından dava dışı 3. Şahsa ödenen tutarları rücuen talep edemeyeceği, ancak, sayın Mahkeme tarafından aksi kanaate ulaşılması durumunda, dava dışı ... A.Ş. 'ye ödendiği iddia olunan rücuen ödeme belgesi ile birlikte ancak heyetimizce değer kaybı zararı yönünden de bir görüş verilmesi sonrası ancak talep edebileceği tutar yönünden ve icra takibi yönünden bir değerlendirme yapılabileceğinin hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Mahkememiz dosyasına Kusur ve Hasar Bilirkişisi Makine Mühendisi ... ile Sigorta Uzmanı Bilirkişi ...tarafından sunulan 15.05.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "18.06.2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak; • Kusur ve gerçek zarar yönünden Kök Raporda varılan kanaatin değişmediği, • Dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının önceki hasarlarına ilişkin olarak parça ve işçilik bazında yapılan işlemlerin dava dosyasına sunulmaması nedeniyle hesaplanamayacağı, • ... plakalı aracın kamyon olduğu ve sürücü ...’ in kamyon kullanmaya yeterli sürücü belgesinin bulunduğu, • Kök raporda ayrıntılı olarak açıklanmış olmakla, davacı ... sigortacısının dava konusu kazada sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyetnamesinin bulunmadığı iddiasını mevcut belgelerle ispatladığından söz edilemeyeceği, bu bağlamda, sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olmasının ağır ve kasdi kusurlu olduğu anlamını taşımayacağı ve sigortalısından dava dışı 3. Şahsa ödenen tutarları rücuen talep edemeyeceği, görüşümüzde bir değişiklik olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi .... ile Trafik Polis Memuru ...tarafından sunulan 17.04.2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Tüm delillerin münakaşası, her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; A) Kusur Yönünden; 1) ... plaka sayılı davalı şirket sürücüsü ...’ın meydana gelen trafik kazasında % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA kusurlu olduğu, 2) ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen trafik kazasında atıfta bulunulacak bir kusurunun OLMADIĞI görüş ve kanaatine varılmıştır. 3) ... plakalı aracın kamyon olduğu ve sürücü ...’ın kamyon (Transmikser) kullanmaya yeterli E sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu. B) Tazminat talepleri yönünden; 1) ... plaka sayılı araç için davacı ... Sigorta Şirketi tarafından ödenmiş olan 46.259,97 TL (kırk altı bin iki yüz elli dokuz TL doksan yedi kuruş) hasar bedelinin kadri maruf olduğu, 2) Sigorta Tahkim Komisyonundan alınan rapor doğrultusunda ... plaka sayılı araç için belirlenen ve davacı şirket tarafından ödenen 50.000,00 TL (elli bin TL) değer kaybı bedelinin fahiş olmadığı, 3) Davacının ödediği hasar ve değer kaybı bedellerini davalı taraftan rücuen tahsil edip edemeyeceği hususunun sigorta hukuku alanına girdiği ve heyetimizin uzmanlık alanları dışında kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıya karşı ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyası ile 120.204,63 TL asıl alacak, 3.289,50 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 123.494,13 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça yasal süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, █████/2023 tarihinde davalının maliki olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davaya konu kazanın meydana geldiği, davalı ... plakalı araç maliki ile davacı sigorta şirketi arasında kaza tarihini kapsar düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu, boraca itiraz dilekçesinde davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş ise de kazanın ...'da meydana geldiği, 6100 sayılı HMK'nun 16.maddesi kapsamında ... İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğu, davalının bu itirazının yerinde olmadığı, dava dilekçesinde davaya konu kaza nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında ... plakalı araçta oluşan hasar ve değer kaybına ilişkin ödemeler yaptığının, sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün yeterli ehliyete sahip olmadığının, rücu sebebinin bulunduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi genel şartlarının B.4 maddesinde aracı kullanan sürücünün yeterli ehliyete sahip olmamasının rücu sebebi olarak düzenlendiği, kaza anında ... plakalı araç sürücüsü olan dava dışı ...'ın sürücü belgesinin dosya içerisine sunulduğu, dava dışı sürücüye ait sürücü belgesinin █████/2005 tarihinde alındığının anlaşıldığı, poliçede ... plakalı aracın kamyon-transmikser olduğu belirtilmiş ve dosyaya sunulan fotoğraflarda aracın arkasında mikser olduğu görülmüş ise de Uyap üzerinden yapılan incelemede aracın tescilde kamyon olarak kayıtlı olduğunun görüldüğü, davacının iddia ettiği gibi rücu sebebinin bulunup bulunmadığı ve bulunması halinde talep edilebilecek miktarın tespiti yönünden iki farklı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, iki faklı heyetten alınan raporlarda da ... plakalı araç sürücüsünün yeterli ehliyete sahip olduğunun tespit edildiği, ikinci heyetten alınan raporda 2016 yılı öncesi eski tip E sınıfı, yeni sistemde C sınıfı sürücü belgesi olanların Kamyon sınıfına giren transmikser araçlarını kullanabileceklerinin Transmikserin mikser kısmının işletmek için ise sertifika gerektiğinin, olayın iş kazası olmayıp, trafikte seyir halinde iken gerçekleşen trafik kazası olmasından dolayı aracı sürmek için E sınıfı sürücü belgesinin yeterli olduğunun görülmekte olduğunun belirtildiği, raporlar arasında bu hususta çelişki bulunmadığı, raporda tespit edilen hususlar kapsamında ... plakalı araç sürücüsünün yeterli ehliyete sahip olduğunun, davalı sigortalıdan rücu sebebinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davanın reddine, 2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732,00 TL karar harcının, peşin alınan 1.491,51-TL harçtan mahsubu ile bakiye 759,51 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına 5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine, 6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır