Adana BAM 9. Hukuk, İİK 89/3 maddesine göre açılan menfi tespit davasında asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu teyit ederek istinafları reddetti.
Özet: İcra ve İflas Kanununun 89/3. maddesinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ilk derece ticaret mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi üzerine yapılan istinaf başvurularını inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, bu tür davaların genel mahkemelerin (asliye hukuk mahkemelerinin) görev alanına girdiğini, taraflar arasında doğrudan ticari bir ilişki bulunmadığını ve uyuşmazlığın haciz ihbarnamelerinden doğan borç sorumluluğuna ilişkin olduğunu belirterek, her iki tarafın da görevsizlik kararına yönelik istinaf başvurularını esastan reddetmiş ve ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ████████ ESAS ████████ KARARDAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih, ████████ Esas, ████████ Kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Dava, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı vekili, Mersin 3. İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı icra dosyasında gönderilen birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi nedeni ile gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesi nedeni ile İ.İ.K.nun 89/3 maddesi uyarınca dava dışı takip borçlusu ...ya davacının herhangi bir borcu bulunmadığından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin gerektiğini belirterek menfi tespit davası açmış, mahkemece yazılı gerekçe ile görevsizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesi hükümünde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gibi açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2015 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir) █████/2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476) Somut olayda; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. İİK 89. maddesindeki özel düzenleme ile İİK 72. maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır.Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin, istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince taraf vekillerinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,2-a)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcının başlangıçta yatırıldığından davacıdan yeninden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, b-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcı ile 2002,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı davalıdan başlangıçta alınmamış olduğundan, 732,00.TL maktu istinaf karar harcı ile 2002,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak HAZİNEY İRAD KAYDINA, 3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı ve davalı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerlerine BIRAKILMASINA,4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. BaşkanÜyeÜyeKatip