İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araçta oluşan bakiye değer kaybının sigorta şirketinden tazmini davası ve poliçe limiti tartışmaları.
Özet: Trafik kazasından kaynaklanan bakiye değer kaybının tazmini davasında, 17.09.2024 tarihli kazada davalının sigortalısı olan aracın %100 kusurlu bulunması ve davacı aracında oluşan değer kaybının bilirkişi raporuyla 100.000 TL olarak belirlenmesine rağmen, davalı sigorta şirketince hasar ve 14.140,80 TL değer kaybı ödemesi yapılarak poliçe limitinin tüketildiği savunulmuş olup, davacı, ödenen kısmın eksik olduğunu belirterek, öncelikle belirsiz alacak davası olarak açtığı davasında sonradan 11.921,65 TL bakiye değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ederken, davalı ise poliçe limitlerinin dolduğunu, davanın konusuz kaldığını ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine ... trafik ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçe numarasıyla sigortalı ...plakalı araç, 17.09.2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, bu kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkilinin kusurlu aracın ... sigorta şirketine başvuruda bulunmuş ve sigorta şirketince atanan eksperce davacıya ait araçta 185.859,19-TL hasar meydana geldiği tespit edildiğini, ... Sigorta şirketi tarafından 185.859,19-TL hasar bedeli ödemesi ve 14.140,80-TL değer kaybı ödemesi yapılarak poliçe limiti tüketildiğini, hakem kararına dayanak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacıya ait araçta 100.000,00-TL değer kaybı meydana gelmiş, sigorta şirketince, tahkim yargılaması sonucunda toplamda 14.140,80 TL değer kaybı ödemesi yapılarak sigorta poliçe limiti tüketildiğini, bu haliyle davacının en az 85.859,20-TL bakiye değer kaybı alacağı olduğunu, mahkemece 17.09.2024 tarihli kaza neticesinde müvekkile ait ... plakalı aracın uğramış olduğu değer kaybı bedelinin bilirkişi atanarak hesaplanmasını talep ettiklerini, açıklanan bu nedenlerle; şimdilik, 100,00-TL değer kaybı tazminatının, poliçe limitleri dâhilinde, 17.09.2024-kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından her ne kadar bakiye değer kaybının tahsili için dava açılmışsa da ... esas numaralı tahkim dosyası ile de aynı taleplerin istenildiğini, ... K-... numaralı dosyada; ”Başvuru sahibinin talebinin KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE hüküm kurulmasına yer olmadığına...” dair karar verildiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olmayıp davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddi gerektiğini, davalı şirket tarafından dava öncesi ödeme yapılmış olup tüm sorumluluk eksiksiz bir şekilde yerine getirilmiş poliçe limiti tüketildiğini, 30.11.2024 tarihinde 185.859,19-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, 10.02.2025 tarihinde 12.458,35-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, 02.01.2025 tarihinde davacı vekili ...'ın banka hesabına 14.140,80-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davalı şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, değer kaybı talebinde bulunan aracın önceki kazasının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebi hukuka aykırı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; poliçe limitinin tamamen tüketilmiş olduğu dikkate alınarak haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi Raporu, SPK yazı cevabı, hasar dosyaları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, bedel arttırım dilekçesi, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: █████/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "A- Dava dosyası muhteviyatı incelendiğinde, maddi hasarın meydana geldiği dava konusu 17.09.2024 tarihli kazada ... plakalı araç sürücüsü ...’ın ASLİ KUSURLU (%100) olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’nin KAZADA KUSURUNUN bulunmadığı, B- Onarımı sonrasında... plakalı araçta oluşacak değer kaybının 100.000-TL olduğu, davacı tarafından talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedelinin 85.859,20-TL olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.ISLAH: Davacı vekili █████/2026 tarihli bedel arttırım dilekçesinde özetle; "tenzil ve limitler dikkate alındığında 11.921,65-tl bakiye değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye değer kaybının tazmini davasıdır. 17.09.2024 tarihinde davalı şirkete ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ...plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazada davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olduğunu ve araçta meydana gelen değer kaybının tahsili amacıyla davanın açıldığı görülmüş, davalının ise davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.Sigorta Tahkim Komisyonunun ... sayılı dosyası kararında özetle; "Bu itibarla, bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; Davalı Sigorta Şirketi tarafından sağlanan ... sayılı ... poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığına, 14.140,80 TL değer kaybı ödemesinin 02.01.2025 tarihinde yapıldığından konusuz kalan uyuşmazlık hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına," karar verildiği görülmektedir.Haksız fiillere dayalı tazminat davalarında mahkemece araştırılması ve hükme esas alınması gereken zarar "gerçek" zarardır. Bu tip kazalarda hasara uğrayan araç işleteni değer kaybı talebinde bulunabileceği gibi aracın pert olması durumunda da buna yönelik tazmin talebinde bulunabilir. Aracın değer kaybının hesaplanması yöntemi Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik ve istikrara kazanan içtihatlarında ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Buna göre aracın kazadan önceki 2. el değeri ile kazalı halindeki 2. el değeri arasındaki fark değer kaybına esas alınacaktır. Hasar bedeli yönünden ise yapılan harcamaların denetimi ve uygunluğu yapılacaktır.Dava konusu trafik kazasından kaynaklı olarak, Sigorta Tahkim Komisyonunun... sayılı dosyası da dikkate alınarak tarafların kusur durumunun, aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak ve ... kapsamında yapılan ödeme dikkate alınmak suretiyle araçta varsa bakiye değer kaybı hususunda rapor hazırlanması için dosyanın bilirkişi tevdine karar verilmiş, Mahkememize sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda ; "Somut olayda kaza krokisine göre ... plakalı aracın, ...plakalı aracın sağ tarafında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsünün kavşağa giriş sırasında sağından gelen ... plakalı araca geçiş hakkını vermesi gerekirken bu kurala riayet etmeksizin kavşağa giriş yaptığı, bu nedenle çarpışmanın meydana geldiği değerlendirilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52. maddesi uyarınca sürücülerin araçlarını yol, trafik ve görüş şartlarına göre dikkat ve özenle sevk ve idare etmeleri, kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmaları ve gerekli trafik kontrolünü sağlamaları gerekmektedir. Dosya kapsamındaki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde... plakalı araç sürücüsünün kavşağa yaklaşım sırasında gerekli dikkat ve kontrolü sağlamadığı kanaatine varılmıştır.Bu hükümler uyarınca; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın , KTK m. 52, KTY m.57/1-c ve Trafik Yönetmeliği m.109'daki ihlalleri ile kazaya sebebiyet verdiği, kazada (96100) ASLİ KUSURLU olduğu, ... plakalı araç sürücüsü...'nin ise, herhangi bir ihlalinin olmadığı anlaşıldığından KUSURUNUN BULUNMADIĞI yönünde kanaate varılmıştır.2024 model ...marka modelde aracın Eylül 2024 itibariyle ... üzerinden yapılan araştırmada sigorta rayiç değerinin 1.196.000-TL bedelde olduğu, dava konusu aracın emsalleri üzerinden yapılan incelemede, hasar tarihi olan 17.09.2024 tarihinde, benzer kilometrede hasarsız / boyasız satın alma fiyatları dikkate alındığında, 2. El oto alım satım piyasasında makul rayiç değerinin 1.250.000-TL olarak değerlendirilmesinin uygun olacağına kanaat edilmiştir.Buna göre aracın söz konusu kazadaki hasarının onarımı sonrası 2. el değeri: Kaza öncesi rayiç: 1.250.000 TL Değer kaybı oranı : 968 > 0,08 Kaza sonrası onarımlı ikinci el değeri > 1.250.000 x (1 - 0,08) - 1.250.000 x 0,92 - 1.150.000 TLNihayetinde, aracın onarım görmeden önceki rayiç değeri ile hasar sonrası piyasada oluşacak değeri arasındaki fark, kazadaki hasarı ile ilgili onarımın aracın değerine etkisi (oran) üzerinden 2024 model ...marka modelde tüm özellikleri dikkate alınarak gerekli hasarlı ve hasarsız emsal araştırmaları yapılmak suretiyle oluşacak Değer Kaybı - 1.250.000 TL - 1.150.000 TL - 100.000 TL ... plakalı aracın hasarının onarımı sonrasında 100.000-TL değer kaybı olacağı hesaplanmıştır.Dosyadaki ödeme dekontları incelendiğinde, davacı tarafın değer kaybı bedeli olarak 14.140,80 TL ödeme aldığı, ayrıca 185.859,19 TL hasar bedeli alınmış olduğundan, ... limiti 200.000,00 TL dolduğu, davacı taraf bakiye alabileceği değer kaybı bedelinin 100.000-TL — 14.140,80-TL olmak üzere 85.859,20-TL olarak hesaplanabileceğin," rapor edilmiştir. Taraflarca hazırlanan rapora karşı itirazın yapılmadığı, bu nedenle davalı sigortalı aracın sürücüsünün asli ve tam (%100) kusurlu olduğu, kusurlu bir haksız eylemi ile davacının maliki olduğu araca zarar verdiği, bilirkişi raporuna göre araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden isteyebileceği anlaşılmakla davanın kabulü gerekmiştir.Davacı yanca 27.05.2025 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı, bu anlamda davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcına yönelik olarak; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, T:█████/2019, E:..., K:...; T:█████/2018, E:..., K:...; T:█████/2019, E:..., K:... sayılı ilamları), gerektiği görülmekle, davalı sigorta şirketinin davacı sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 09.06.2025 tarihinden faiz talep edebileceği anlaşılmaktadır.Davacı yan açılan davada avans faizi talep etmiştir. İşbu davada avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir. Eldeki davada kazaya karışan araç, ticari araç olduğundan avans faize hükmedilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, E: ..., K: ... ve T:18.05.2022 ilamı).7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davadaki haklılık oranına göre davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın KABULÜNE;Trafik kazasından kaynaklı davacı aracında meydana gelen 11.921,65 TL bakiye değer kaybının, 27.05.2025 tarihli sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 09.06.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 814,36 TL nispi karar harcından peşin+tamamlama yatırılan 817,28 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 2,92 TL TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 11.921,65 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin+tamamlama harç, 814,36 TL başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 140,40 TL posta masrafı olmak üzere toplam 10.657,66 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,6-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.█████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır