ankara 2. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan bakiye hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı davasında verdiği gerekçeli kararı.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan bakiye hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı davasında verdiği gerekçeli kararı.

Özet: 28.04.2023 tarihli bir trafik kazası sonucu aracının hasar gördüğünü, değer kaybına uğradığını ve araç mahrumiyet zararı yaşadığını iddia eden davacı, sigorta ödemesi sonrası kalan bakiye hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin davalılardan tahsilini talep etmektedir; davalılardan biri kiralama firması olması nedeniyle işleten sıfatını ve zararın kapsamını reddederken, diğer davalı savunma sunmamıştır ve mahkeme tarafların kusur oranları ile iddia edilen zararların gerçekleşme ve miktarını araştırmaktadır.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

....................xx......

............xx............

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 28.04.2023 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı, davalı şirkete ait ... plakalı araç ve dava dışı ... plakalı araçların karıştıkları kaza sonucu davacı şirkete ait ... plakalı aracın hasarlandığını, değer kaybına uğramış olduğunu ve davacının tamir süresinin araç yoksunluk kaybına da uğramış olduğunu, müvekkili tarafından aracın tamiri için KDV dahil toplam 170.000,00 TL ödeme yapıldığını, kazanın oluşumunda ... plakalı aracın tam ve asli kusurlu olduğunu, poliçe kapsamında ... Sigorta A.Ş. şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında █████/2023 tarihinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığını belirterek, davalılardan şimdilik kaydıyla 50.000,00 TL hasar bedeli, 1.000.00 TL değer kaybı ve 1.000,00 TL de araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin bir kiralama firması olması sebebiyle aracın işleteni olarak değerlendirilemeyeceğini, davacıya ait araç değer kaybının belirlenmesinde tramer hasar kaydının da dikkate alınması gerektiğini, değer kaybının da genel şartlar kriterlerine göre belirlenmesinin gerektiğini, davacı tarafın mahrum kalma tazminatı talebinin dayanaktan yoksun olduğunu, davacının onarım bedeli hususunda sunduğu fatura ile kesin ekspertiz raporunda belirlenen bedelin arasında 30.000,00 TL gibi afaki bir fark bulunduğunu, davalı sürücü ... ve kiralayan dava dışı ... kiralanan ... plakalı nolu aracı sözleşme hükümlerine aykırı olarak kullandığını, ...'ın sözleşmede şoför olarak gösterildiğini, bu sebeple müvekkili şirket aleyhine doğacak sonuçlardan dava dışı kiralayan ...'ın sorumlu olacağını belirterek, davanın öncelikle sigorta şirketine başvuru yapılmaması sebebiyle dava şartı yokluğundan reddine, müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığından husumet yokluğundan usulden reddine, davanın kiralayan ...'a ihbarına, hukuksal dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ederim.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:,

Dava, haksız fiilden kaynaklı bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait olan ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın ve davalılardan ... ... A.Ş. adına kayıtlı, sürücülüğünü ...'ın yaptığı ... plakalı aracın karıştıkları kaza neticesinde müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, hasarın 120.000,00 TL'lik kısmının ... plakalı aracın trafik sigortasından karşılandığını, ancak bakiye hasar tazminatı ile değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı zararlarının karşılanmadığını belirterek kazaya sebebiyet verdiğini ve oluşan zarardan sorumlu olduklarını belirttiği davalılardan bakiye hasar tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepli eldeki maddi tazminat davasını açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davalılardan ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin araç kiralama işiyle uğraştığını, dava konusu kazanın aracın kiralanmasından sonra meydana geldiğini, bu nedenle müvekkilinin işleten olarak kabul edilemeyeceğini, davacının ileri sürdüğü maddi zarar kalemlerinin gerçekleşmediğini belirterek haksız davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... ise, usulüne uygun tebligata rağmen yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

Bu itibarla eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı bakiye hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususların davacının maliki olduğu araç ile davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştıkları kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce maddi tazminata konu ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan █████/2023 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş, davanın esasına girilmiştir.

Kazaya karışan davalılardan ... ... A.Ş. adına kayıtlı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın dava dışı ... Sigorta şirketi tarafından trafik poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin █████/2023-2024 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihini kapsadığı ortadadır. Mahkememizce ... Sigorta'ya müzekkere yazılarak dava konusu trafik kazası nedeniyle davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı ile yapılmışsa ödemeye ilişkin tüm belgeler istenmiş ve dosyaya celbedilen belgelerden dava dışı ... Sigorta tarafından davacıya 120.000,00 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı ve poliçe limitinin tüketildiği tespit edilmiştir.

Mahkememizce maddi tazminata konu ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın dava konusu trafik kazasından önceye dayalı hasar dosyaları celbedilmiştir. Davacının bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talepleri açısından, Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişisi ile kusur bilirkişisinden oluşturulan heyete tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetinden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişiler tarafından rapor dosyaya sunulmuştur.

Meydana gelen kazada tarafların kusur durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede; bilirkişi raporu uyarınca davacının meydana gelen kazada kusursuz olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın tam kusurlu olduğu tespitlerine verildiğinin görüldüğü, bilirkişi heyeti tarafından kusur noktasında yapılan değerlendirmenin, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alındığında yerinde görüldüğü, meydana gelen kazada davacının kusurunun bulunmadığı, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemelerin Mahkememizce de kabul edildiği, bu bağlamda meydana gelen kazaya ... plakalı araç sürücüsünün tam kusuruyla sebebiyet verdiği kanaatine varılmakla yargılama bu çerçevede yürütülmüş ve maddi tazminat talepleri buna göre karara bağlanmıştır.

Davacının bakiye hasar bedeli tazminatı açısından yapılan değerlendirmede; bilindiği üzere, hasar tazminatı, meydana gelen kaza sonucu haksız fiil failinin gerçek zarardan sorumluluğunu ifade etmekte olup davalılar davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı kadar ona karşı sorumludur. Davacının aracında ne kadar hasar oluştuğunu tespit edebilmek için aracın onarım giderleri bulunmalı ve aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Bu bağlamda bilirkişi heyeti tarafından sunulan açık, anlaşılır, denetime açık, gerekçeli raporda araçta KDV dahil 162.486,00 TL hasar meydana geldiği, bu haliyle aracın onarımının ekonomik olduğu tespitlerine yer verildiği, bu haliyle dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan 120.000,00 TL ödeme dikkate alındığında davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 42.486,00 TL olduğu, davacının meydana gelen kazada kusursuz olması nedeniyle bu bedelin tamamını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değerlendirilmiş ve dava bu alacak kalemi yönünden kabul edilmiştir.

Davacının araç değer kaybı talebi açısından yapılan değerlendirmede; bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas - ██████████ Karar sayılı, █████████ Esas - ██████████ Karar sayılı kararları).

Araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından, bilirkişi raporunun yukarıda belirtilen ilkeler dikkate alınarak tanzim edildiği ve araçta kaza nedeniyle reel değer kaybının 200.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, davacının meydana gelen kazada kusursuz olması dikkate alındığında bu bedelin tamamını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değerlendirilmekle, dava bu alacak kalemi yönünden de kabul edilmiştir.

Davacının araç mahrumiyet tazminatı açısından yapılan değerlendirmede; bilindiği üzere, araç mahrumiyeti zararı, araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir.

Bu bağlamda, bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 20 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin davacının sağladığı yararlar da mahsup edildiğinde 1.700,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve araç mahrumiyet tazminatı olarak 34.000,00 TL tespit edilmiştir. Bu itibarla, █████/2023 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 34.000,00 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği, denetime açık, kabul edilen bilirkişi raporuna göre bedelin davacının gerçek zararını karşılar nitelikte olduğu anlaşılmakla, davacının bu bedelin tamamını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği değerlendirilmekle dava bu alacak kalemi yönünden de kabul edilmiştir.

Tüm bu açıklamalar uyarınca, davacının ... plakalı aracında meydana gelen zarara ilişkin eldeki davayı belirsiz alacak davası olarak ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsüne karşı hasar tazminatı yönünden 50.000,00 TL, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı yönünden ise 1.000,00'er TL üzerinden açtığı, değer artırım dilekçesiyle birlikte talebini değer kaybına ilişkin olarak 200.000,00 TL'ye, araç mahrumiyet tazminatına ilişkin olarak 34.000,00 TL'ye yükselttiği, davalıların Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 88. maddeleri uyarınca meydana gelen zarardan davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar davalı ... ... A.Ş. vekili tarafından aracın kiralanmasından dolayı müvekkilinin işleten sıfatının kalmadığı ileri sürülmüşse de, adı geçen davalı tarafça ibraz edilen sözleşmenin 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmadığı, uzun süreli kira sözleşmesi şartlarının gerçekleşmediği, davalının işleten sıfatının ortadan kalkmadığı görülmekle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede ise, davalılardan ... ... A.Ş. ile ...'ın kaza tarihi olan █████/2023 tarihi itibariyle temerrüte düştüklerinin kabulü ile faiz davalılar yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ticari araç vasfında bulunması nedeniyle alacağa avans faiz işletilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,

2-Davacının bakiye hasar tazminatı talebinin yönünden davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 42.486,00-TL bakiye hasar tazminatı bedelinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

3-Davacının araç değer kaybı tazminatı talebi yönünden davanın KABULÜNE, 200.000,00-TL araç değer kaybı tazminatı bedelinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

4-Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden davanın KABULÜNE, 34.000,00-TL araç mahrumiyet tazminatı bedelinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen TASİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-Alınması gerekli 18.886,76 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 4.888,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.998,73 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davacı tarafından yatırılan 4.888,03 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

8-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 7.514,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,

9-Davacı tarafından yapılan 10.690,90 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 10.408,04 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

11-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.699,46 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,54 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025