4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat davasında sigorta şirketinin sorumluluğu, aktüer hesaplamasında TRH 2010 tablosu ve Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda yapılan değerlendirme.
Özet: Trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının, %100 kusurlu sigortalı aracın sürücüsünün neden olduğu kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri zararlarının davalı sigorta şirketinden tahsili talebiyle açtığı davada, davacının %12 sürekli engel oranı ile geçici iş göremezlik ve bakım ihtiyaçları tespit edilmiş; tazminat hesaplamasında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereği Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) genel şartları ve %1.8 teknik faiz yerine, Yargıtayın görüş değişikliği doğrultusunda Türkiye Hayat ve Emeklilik (TRH) 2010 Ulusal Mortalite Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak güncel ve ulusal verilere uygun bir aktüeryal hesaplama yapılmasına karar verilmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM :....KATİP :...DAVACI :...VEKİLLERİ : Av.... Av. ....DAVALI : ...VEKİLLERİ : Av. .... Av.... Av....DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025 GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2023 tarihinde sürücü .... sokak istikametinden Hacırahmanlı istikametine giderken aracın ön kısımlarıyla diğer aracın ön ve yan kısımlarının çarpışması sonucu çift taraflı - yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini beyan ederek Fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak niteliğindeki şimdilik 100,00 ₺ maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP VE SAVUNMADavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usulüne uygun başvuru yapılmadığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın çift taraflı yaptığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının aracın sigorta şirketine karşı açtığı kalıcı iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı istemlerine ilişkindir.Dosyamız arasına celp edilen ZMMS poliçesi ve sigorta hasar dosyasının incelenmesinden;dava konusu trafik kazasına karışan aracın kaza tarihini de kapsar şekilde davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin talebi üzerine ...'un 10.10.2023 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, sürekli engel oranının %12 olduğu, tıbbi iyileşme geçici iş göremezlik süresinin 270 gün, geçici bakım ihtiyacının 30 gün olduğu tespit edilmiştir.... Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 10.04.2025 tarihli raporda, meydana gelen kazanın oluşumunda, davalı ... sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ....'nın %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ....'in kusursuz olduğu tespit edilmiştir.Aktüer hesabı bakımından ise dosya özellikle Anayasa Mahkemesi tarafından konuyla ilgili verilen iptal kararı da nazara alınarak mahkememizce değerlendirilmiştir. Buna göre; Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine göre saptanmakta iken, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmaları ile “... ...”adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup,....Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında ....Tablosu’na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir. (Yargıtay 17.HD █████/2020 tarih, █████████ Esas – █████████ Karar sayılı ilamı, █████/2021 tarih █████████ Esas – ███████ Karar sayılı ilamı) Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin █████/2020 tarih ███████ Esas - ███████ sayılı Kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Anılan nedenlerle tazminat hesaplamasında bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu’na göre belirlenmesi, ve özellikle Yargıtay görüş değişikliği gereğince hesaplamada progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması yoluna gidilmiştir. (Konuyla ilgili emsal kabul edilen ve alıntılanan karar: ... BAM 26. Hukuk Dairesinin █████/2021 tarih, ████████ Esas, █████████ K. sayılı kararı) Bu doğrultuda; Dosyamızda aktüer hesap bilirkişisinden rapor temin edilmiştir. Alınan aktüer bilirkişi heyeti raporunda özetle; Tarafımızca yapılan teknik inceleme sonucunda, AGİ'nin kaldırılmasıyla birlikte 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen yeni uygulamayla getirilen vergi istisnasından “sadece çalışanların” yararlanabileceği tespit edilmiş olup, bu doğrultuda Sayın Mahkemece pasif dönem hesabının 18.591,02 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 1.958.321,84 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, ... BAM kararı doğrultusunda pasif dönem tazminat hesabının 22.104,00 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 2.048.836,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, Davacı lehine 13.414,50 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı mütalaa olunmuştur.Davalı vekili, süresinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde dava konusu olayda hatır taşımacılığı bulunduğunu bildirmiş ve tazminatta indirim talep etmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere, nüfus kayıtlarına ve celbedilen soruşturma dosyasındaki bilgilere ve beyanlara göre dava dışı sürücü ile davacı arasında arkadaşlık bulunduğu tespit edildiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişen itirazlarının yerinde olduğu tespit edilmiş ve hükmedilecek kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatından %20 oranında indirim yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.Davacı yolcu konumunda olup, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından ve müterafik kusurlu olduğuyla ilgili dosyada delil bulunmadığından davacının müterafik kusuru bulunduğu iddiasıyla tazminattan indirim yapılmasına dair davalı vekilinin talep ve beyanına itibar edilmemiştir.Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; karşı tarafın aracının sigorta şirketine karşı yöneltilen maddi tazminat istemi bakımından; toplanan deliller ve Mahkememiz’ce yukarıda anılan ilkeler gözetilerek, Mahkememiz’ce de benimsenen maluliyet raporu ile ATK kusur raporu ve benimsenen aktüer bilirkişi raporu uyarınca davacının davalıdan sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri talep edebileceği, bu bağlamda yukarıda anılan ilkeler gözetilerek dosyamıza sunulan aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda, meydana gelen kazada davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün yüzde 100 oranında kusurlu olduğu da benimsenerek, dava dilekçesi ve değer artırım dilekçesindeki talebe de bağlı kalınarak, somut olayda hatır taşımacılığı bulunduğu ve bu nedenle yerleşik Yargıtay ve İstinaf mahkemesi kararlarına göre hükmedilen tazminattan %20 oranında indirim de yapılmasının doğru olacağı da değerlendirilerek, davanın kalıcı iş göremezlik talebi ve geçici bakıcı giderleri bakımından kısmen kabulü gerektiği, buna göre davanın maddi tazminat istemleri bakımından kısmen kabulü ile, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüdün, sigorta şirketine yapılan başvurunun 09.02.2024 tarihinde tebliğ edildiği, buna göre temerrrüdün 8 iş günü sonrasına gelen 22.02.2024 tarihinde oluştuğu gözetilerek anılan tarihten itibaren hüküm altına alınan tazminat alacaklarına aracın hususi sebebiyle yasal faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar ıslah ile arttırılan miktardan daha az bir miktar üzerinden kısmen kabul, kısmen ret kararı verilmiş ise de hatır taşımacılığına ilişkin indirim mahkeme tarafından resen takdir edilmesi nedeni ile bu indirimden dolayı kısmi ret sebebiyle davacının yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,1.200.000- TL sürekli iş göremezlik ile 10.731,6 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.210.731,6TL maddi tazminatın █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,Fazlaya ilişkin bakıcı gideri istemin reddine,2-Alınması gereken 82.705,07-TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın ve 4.145,00 TL ıslah harcının düşümü ile kalan 78.132,47TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, peşin harç ve vekalet harcı ile ıslah harcı toplamı olan 5.061-TL 'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta masrafı ile bilirkişi ücreti toplamı olan 13.480- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,5-A.A.Ü.T.nin Uyarınca hesaplanan 181.502,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır