Danıştayın enerji nakil hatları acele kamulaştırma ve TEDAŞ kamulaştırma kararları iptali davasında İYUK 5. maddeye aykırılık nedeniyle dilekçenin reddi kararı.
Özet: Enerji nakil hattı projesi kapsamında bir taşınmaz için hem Cumhurbaşkanlığının acele kamulaştırma kararı hem de Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.nin kamulaştırma kararının iptalini talep eden davanın, İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin olan bu karar, hukuken ayrı nitelikteki bu iki işlemin farklı görevli yargı mercilerine (Cumhurbaşkanlığı kararları için Danıştay, genel kamulaştırma kararları için İdare Mahkemesi) tabi olduğu, dolayısıyla tek dilekçede birleştirilemeyeceği ve her bir işlem için yetkili mercide ayrı ayrı dava açılması gerektiği belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... Anonim Şirketi - ... DAVANIN KONUSU : Ekli liste ile haritalarda kamulaştırma bilgileri ve güzergahları gösterilen enerji nakil hatlarının yapımı amacıyla elektrik dağıtım tesis yerlerinin mülkiyet şeklinde, hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin █████/2022 tarih ve 31817 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan █████/2022 tarih ve 5492 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının ve TEDAŞ'ın █████/2022 tarih, 10-501 sayılı kamulaştırma kararının Gaziantep İli, Şehitkamil İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:2575 sayılı Danıştay Kanununun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında ise, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına ... karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı hüküm altına alınmıştır. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakacağı hükme bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, 5. fıkrasında ise, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.Aynı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasında ise, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanunun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ... b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.Dava dilekçesinin incelenmesinden, ivedi yargılama usülüne tabi acele kamulaştırma kararının alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin kamulaştırma kararının birlikte dava konusu edildiği anlaşılmaktadır.Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, dava dilekçesinde belirtilen istemler için davacılar tarafından ayrı ayrı dava açılması gerektiği, kamulaştırma kararı ile acele kamulaştırma kararı arasında bulunan ilişkinin "aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hükmün, diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu davalar" şeklinde olmadığı; kamu yararı/kamulaştırma kararı vb. kararların iptali istemiyle ilk derece yargı yeri olan İdare Mahkemesinde dava açılması gerektiği; Cumhurbaşkanlığınca alınan acele kamulaştırma kararının iptali istemiyle ise, Danıştay'da dava açılması gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, iptali istenen işlemler hakkında; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir. KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 5. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde her işleme karşı görevli ve yetkili yargı merciinde yeniden dava açılmakta serbest olunmak üzere reddine,2. Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacılara duyurulmasına,3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4- Dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacıya gönderilmesine,5- Artan posta ücreti avansı ile kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının ise istemleri halinde davacılara iade edilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.