Danıştay, hükümlü davacının vasisi tarafından açılan YÖK kararının iptali davasında, dava takibi için vesayet makamından alınması gereken iznin eksikliğini ele alıyor.
Özet: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının tutuklu ve hükümlülerin öğrenimleri konulu yazısının iptali talebiyle, müebbet hapis cezası alan bir davacı adına vasi tarafından açılan davada, davacının vasisinin, Medeni Kanun uyarınca vesayet makamından alması gereken dava açma iznini (icazetini) defalarca talep edilmesine rağmen sunmaması nedeniyle yargılama süreci ilerletilememiş ve bu önemli eksikliğin giderilmemesi üzerine hukuki durumun akıbetine ilişkin bir karar aşamasına gelinmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████DAVACI : ...'a vaseyeten ...DAVALI : ... BaşkanlığıDAVANIN ÖZETİ: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı'nın "Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenimleri" konulu... tarih ve E-... sayılı yazısının iptali istenilmektedir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAHüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. HUKUKİ SÜREÇ:Davacının, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacıya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, tahliye tarihine kadar ...'ın vasi olarak tayin edildiği anlaşılmaktadır.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun █████/2024 tarih ve 7499 sayılı Kanun ile değişik 407. maddesinde; "Kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır.Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği bulunmasa dahi kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülmesi hâlinde kısıtlanabilir. Cezayı yerine getirmekle görevli makam hapis cezasının infazına başlandığını derhâl vesayet makamına bildirir.Vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinler." kuralı; 462. maddesinin 8. bendinde ise, acele hallerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılmasının vesayet makamının iznine tabi olduğu kuralı yer almıştır.Dairemizin █████/2024 tarihli ara kararı ile davacıya vasi olarak atanan ...'tan; bu davayı davacının vasisi olarak takip edip etmeyeceği sorulmuş, dava vasi tarafından takip edilecek ise vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınmış bu davaya izin verilmesine ilişkin Mahkeme karar örneğinin gönderilmesinin istenilmesi, dava bir vekil aracılığı ile takip edilecek ise vasi tarafından usulüne uygun verilmiş vekâletnamenin dosyaya ibrazının istenilmesine karar verilmiştir.Anılan karar vasi...'ın █████/2022 tarihinde mernis adresi olarak beyan ve tescil edilen "... Mah. ... Sok. No:... - ... /İstanbul" adresine █████/2024 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak karar gereği yerine getirilmemiştir.Dairemizin █████/2024 tarihli ara kararı ile vasi olarak atanan ...'tan; vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesinden alınmış, iş bu davaya icazet verilmesine ilişkin Mahkeme kararı örneğinin gönderilmesinin ikinci kez istenilmesine karar verilmiştir.Anılan karar vasi ...'ın mernis adresine █████/2024 tarihinde tebliğ edilmiş ancak karar gereği yerine getirilmemiştir.Dairemizin █████/2024 tarihli ara kararı ile vasi olarak atanan ...'tan; hükümlü olan davacı ... tarafından açılan iş bu davanın, davacının vasisi sıfatıyla takip edilip edilmeyeceğinin sorularak, davayı takip etmek istiyorsa buna ilişkin yazılı bildirimin dosyaya sunulmasına, davacı ...'ın dava tarihi itibarıyla hükümlü olduğu görüldüğünden; dava vasi tarafından takip edilecek ise; vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesinden alınmış bu davaya icazet verilmesine ilişkin Mahkeme karar örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Aynı ara kararı ile... Sulh Hukuk Mahkemesi'nden vesayet makamı olarak, davayı vasi takip edecek ise davacı ... vasisi ... tarafından, bakılan davanın açılmasına icazet verilip verilmediğinin sorularak, buna ilişkin Mahkeme kararı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Anılan karar vasi ...'ın mernis adresine █████/2024 tarihinde tebliğ edilmiş ancak karar gereği yerine getirilmemiştir.Dairemizin █████/2025 tarihli ara kararı ile hükümlü ... tarafından açılan iş bu davanın, davacının vasisi sıfatıyla takip edilip edilmeyeceğinin sorularak, davayı takip etmek istiyorsa buna ilişkin yazılı bildirimin dosyaya sunulmasına, davacı ...'ın dava tarihi itibarıyla hükümlü olduğu görüldüğünden; dava vasi tarafından takip edilecek ise; vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesinden alınmış bu davaya icazet verilmesine ilişkin Mahkeme karar örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş,karar gereğinin yerine getirilmesinin yasal zorunluluk olduğu, aksi takdirde dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verileceği ve ara kararı gereğini yerine getirmeyen ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulabileceği hususları vasi ...'a bildirilmiştir.Aynı ara kararı ile...Sulh Hukuk Mahkemesi'nden, davacı ...vasisi ... tarafından vesayet makamı olan Mahkemelerine, dava açılması hususunda herhangi bir izin başvurusunun yapılıp yapılmadığının sorularak, eğer başvuru yapılmış ise buna ilişkin kararın bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Anılan karar vasi ...'ın █████/2025 tarihinde tescil ettirdiği mernis adresi olan "... Mah. ... Sok. No:.../...- .../İstanbul" adresine █████/2025 tarihinde tebliğ edilmiş, davacının taşınmış olduğu tespiti üzerine anılan karar vasinin "... Mah. ... Sok. No:... - ... /İstanbul" adresine tebliğ edilmiş, ancak karar gereği yerine getirilmemiştir.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarihli yazısı ile ise, davacı ...'a vasi olarak ...'ın Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile atandığı, vasi tarafından Mahkemelerine bunun dışında bir başvuru yapılmadığı belirtilmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; hükümlü olan davacıya Türk Medeni Kanunu'nun 407. ve 462. maddeleri uyarınca vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nce vasi atanacağı, hükümlü adına dava açma yetkisinin vasi tarafından kullanılacağı, bunun için vasinin öncelikle davacı adına dava takip iradesini vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi'ne bildirmesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi'nden davayı takip izni istemesi gerektiği, yukarıda anlatılan süreçten görüleceği üzere vasi ... tarafından bu usulün işletilmediği ve dosyaya da davanın takip edileceği iradesine ilişkin bir beyan sunulmadığı görülmektedir.Buna göre, davacı ...ç adına vasi olarak atanan ... tarafından, iş bu davanın davacı adına takip edileceğine ilişkin iradenin belirtilerek, iş bu davayı takip izninin Sulh Hukuk Mahkemesi'nden istenilmesi ve buna ilişkin Sulh Hukuk Mahkemesi kararının dosyaya sunulması gerektiği, davacı tarafından doğrudan açılan iş bu davada, bu haliyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE,2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacıya ve vasiye bildirilmesine,3. Kararın bir örneğinin davacıya ve vasiye ayrı ayrı tebliğine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.