makine satış sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, maddi ve manevi tazminat davasında, hukuki ayıplı mallar nedeniyle eksik ifa iddiasıyla yapılan istinaf incelemesi.

Makine satış sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, maddi ve manevi tazminat davasında, hukuki ayıplı mallar nedeniyle eksik ifa iddiasıyla yapılan istinaf incelemesi.

Özet: Taraflar arasındaki menfi tespit ve tazminat davasında davacı, davalıdan satın aldığı makinelerin bir kısmının üçüncü bir şirkete ait finansal kiralama sözleşmesi kapsamında olduğunu ve bu makinelerin hakkında verilen tedbir kararı ile elinden alındığını belirterek, davalının hukuki ayıplı mal satışı yaparak sözleşmedeki mülkiyet devri yükümlülüğünü eksik ifa ettiğini ileri sürmekte, bu nedenle ödeme yükümlülüklerinin tespiti ile uğradığı maddi ve manevi zararların tazminini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:█████████

KARAR NO:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2023

NUMARASI:████████ E. - ████████ K.

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit, Maddi ve Manevi Tazminat

Taraflar arasındaki menfi tespit, maddi ve manevi tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 03.12.2012 tarihinde imzalanan ''Makine Satış Sözleşmesi'' uyarınca sözleşmenin 3.maddesinde dökümü yapılan satış konusu malların 03.12.2012 tarihli teslim tesellüm tutanağı ile davacıya teslim edildiğini, sözleşmede müvekkiline yüklenen bedel ödeme ediminin 4.1 maddesinde 1.400.000,00 EURO olarak kararlaştırıldığını, anılan ödemenin ise her biri 129.000,00 USD tutarında ve 20.12.2012 tarihinden başlamak üzere 14 ayda bitecek şekilde davacı tarafından düzenlenecek ve davacının ortağı ... tarafından müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla aval verilip imzalanacak çekler ile yapılmasının kararlaştırıldığını, dökümü yapılan 14 adet çekin davalı tarafa elden teslim edildiğini , ayrıca sözleşmenin teminatını teşkil etmek üzere alacaklısı davalı, borçlusu davacı olan, ihdas nedeni ile vade tarihi boş olan 1.000.000,00 EURO bedelli, tanzim tarihi 03.12.2012 olan senet imzalanarak davalıya verildiğini, davalıya sözleşme gereğince;... Bankası ... Şubesi 20.12.2013 vade tarihli, ... no'lu, 20.02.2013 vade tarihli, ... nolu, 20.03.2013 vade tarihli, ... nolu, 20.04.2013 vade tarihli, ... no'lu ve her biri 129.000,00 USD bedelli çeklerin verilip ödendiğini, yine sözleşme gereğince davalıya ... Bankası ... Şubesinin, 15.04.2013 vade tarihli, 41.000,00 USD bedelli, ... çek nolu çekinin ödendiğini, davalıya sözleşme gereğince teslim edilen, her biri 129.000,00 USD bedelli, ...Şubesine ait, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... no'lu çeklerin günü gelmediğinden henüz ödenmediğini, sözleşme konusu makinelerin davacıya teslim edildiğini, malların faturasının davalı tarafça düzenlenerek davacıya teslim edildiğini, daha sonra davacının faaliyette bulunduğu fabrika adresine İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... ve Muratlı İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyalarından icrai işlem yapılmak üzere gelindiğini, icraya konusu işlemin İstanbul 24.Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Değişik İş, ████████ Karar sayılı ilamı olduğunu, iş bu ilam içeriğinin ise 7 adet makinelerin finansal kiralama sözleşmesine konu olması sebebi ile hakkında tedbir talep edilen makinelere tedbir konulmasına, emtiyanın yediemin sıfatıyla tedbiren davacı ... AŞ' ye tevdiine ilişkin olduğunu, hakkında tedbir kararı verilen 7 adet makinenin müvekkilinn davalıdan satın almış olduğu makineler olduğunu, icrası sırasında söz konusu makinelerin davalıdan satın alındığının beyan edildiğini, bu beyan üzerine tedbir tutanağına ''1- Fabrika içerisinde ilamda belirtilen makineler tespit edilemediğinden tedbir gereği işlem yapılmasının mümkün olmadığından talebin reddine, 2- Uzman bilirkişi olmadığından levha değişikliği iddialarının soruşturma ve yargılama neticesinde karar bağlanacağından talebin reddine, 3- Mahkeme Kararında yazılı Makineler ile Müdürlüğün ... Talimat sayılı dosyasında satışı gerçekleştirilen ve ihalesi kesinleşip ihale alıcısına teslim edilen makinelerin aynı olma ihtimali olduğundan ihalenin feshi ile çözüme kavuşturulacağından alacaklı vekiline ihalenin feshi davası açmak için yasal süre verilmesi'' ne karar verildiğini, İstanbul 20.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından 11.04.2013 tarihli talımat müzekkeresi ve Muratlı İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası ile tedbir kararının icrasına ilişkin olarak davacının kiracı olarak faaliyet gösterdiği adrese gelinerek, davacının davalıdan sözleşme ile satın aldığı makinelerin ... AŞ adına leasingli olduğu gerekçesi ile teslimine karar verildiğini, davalının, usulsüz edinilen hukuki ayıplı makineleri, yani dava dışı ... AŞ'ye ait makineleri davacıya satarak, sözleşmenin tarafına düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, araştırmalara göre ... AŞ tarafından ...Şti aleyhine mülkiyetin iadesi istemli İstanbul 26.Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, leasing sözleşmesine konu makinelerin ... AŞ'ye iadesine karar verildiğinin tespit edildiğini, böylece davalı yanca davacıya satışı yapılan makinelerin bir kısmının mülkiyeti ... AŞ'ye ait olduğundan ötürü davacının yedinden alındığını, bu sebeple de söz konusu makineler açısından davalının makinelerin mülkiyetinin davacıya devrine yönelik borcunu eksik yerine getirdiğini, yargılamada tespit edilecek eksik ifa kadarıyla sözleşmenin bir kısmının feshi gerektiği gibi, eksik ifa edilen kısım kadarıyla borçlu olmadığının tespiti gerektiğini davacının borçlu bulunmadığı kısım ile ilgili olarak davalıya verilen çeklerin davacının borçlu olmadığı kısmı kadarının bedelsiz kaldığının tespiti ve çeklerin iptali gerektiğini, ayıpsız olarak teslim edilen makinelerin bedeli dışında çeklerin bedelsiz kaldığını, bu durumun mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile açıklığa kavuşacağını, hukuki ayıptan dolayı sözleşmenin kısmen feshi ile birlikte tespit edilecek bedel kadarıyla borçlu olmadığının tespiti gerektiğini, dava dışı ... Şirketinin haciz baskıları ve icra işlemlerinden dolayı davacının müşterileri nezdinde itibarının zedelendiğini, bu sebeplerle 100.000,00 TL manevi tazminat talepleri olduğunu, ayrıca davacının verim kaybı ve kazanç kaybı yaşadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminat talep etiklerini, davalının kendi mülkiyetinde olmayan satış konusu makinelerin bir kısmını sanki kendi mülkiyetindeymişçesine müvekkiline sattığından dolayı, davalının kötü niyetinin sabit olduğunu ileri sürerek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacının, satışa konu mallarda meydana gelen hukuki ayıp sebebiyle ayıplı mallar nispetinde sözleşmenin kısmen feshi ve feshedilen kısım kadarıyla borçlu olmadığının tespitine, borçlu bulunulmayan çeklerin ve sözleşmenin teminatı niteliğinde verilen bononun iptaline, davanın devamı sırasında iptali istenen çeklerin davacı tarafından ödemek zorunda kalınması halinde davaya ticari faiz ile istirdat davası olarak devam edilmesine, %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, 100.000,00 TL manevi tazminat, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı şirketin ...Şti. ve ... şirketinden olan alacağı nedeniyle, İstanbul 37. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 01.10.2011 tanzim, 31.12.2011 vade tarihli, 2.105.776,62-TL senede istinaden icra takibi başlatıldığını, davalının alacağına istinaden 2010-2011 yılında barçlu ... Şirketine tekstil boya makineleri sattığını, borçlu ... Şirketinin, nerdeyse fabrikasının ( boyahanesinin ) tamamına yakın tekstil boya makinesini davalıdan satın alındığını, icra takibinin de müvekkilinin şirketin satmış olduğu tekstil boya makine ve yedek parça bedellerini ... şirketinin ödememesinden kaynaklandığını, takibin kesinleşmesi üzerine Muratlı İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile haciz işlemleri yapıldığını, haczedilen menkul malların halen davacı şirketinde çalışanına yediemin olarak teslim edildiğini, borçlulardan ... şirketinin, İstanbul 37. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davalı müvekkilinin başlatmış olduğu takibi, iflas erteleme davasından verilmiş olan tedbir kararı gereği İstanbul 10. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ████████ Karar ve 08.02.2012 tarihli kararıyla iptal edildiğini, diğer borçlu şirket ... Şirketi açısından ise takibin devam ettiğini, haczedilen menkul mallara ilişkin olarak ... şirketi vekilleri vasıtasıyla mahcuz malda istihkak iddiasında bulunulduğunu, söz konusu istihkak iddiasnın İstanbul 10. İcra Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ Karar ve 29.02.2012 tarihli kararı uyarınca istihkak davası açma külfeti ... şirketine yüklendiğini, ... şirketinin yasal süresinde istihkak davası açmadığını, haciz işlemleri yapılırken icra müdürü tarafından bilirkişi atanarak tekstil boya makinelerinden anlayan bilirkişi nezaretinde menkul malların ( tekstil boya makinelerinin ) kıymet taktiri işlemlerinin yapıldığını,kıymet taktirine borçlu ... şirketi ve ilgililer tarafından herhangi bir itiraz olmadığını, ardından haciz, işlemlerinin kesinleşmesi üzerine mahcuz malların satış işlemi için talimat alındığını, satış aşamasında borçlu ... Şirketin menkul malları üzerinde haciz işlemi bulunan üçüncü şahıslar alacaklılara) ... Tekstil, ..., ... Şti, ..., ... borçlu ... vs ) ile yediemine tebligat yapıldığını, borçlu şirkete ait ve müvekkilinin şirkete ihalesi yapılan mahcuz mallar üzerinde haczi bulunan tüm alacaklılara, satışa yönelik tebligat yapıldığını, tebligat zorunluluğu olmamasına rağmen ... Şirketine tebligat yapıldığını, ayrıca satış şartnamesi, gazetede ilân yolu ile herkese duyurulduğunu, gerek borçlu şirket ve şirket çalışanları gerekse üçüncü şahıslar tarafından makinelerin leasingli olduğu ve üzerinde haciz ve takiyad olduğuna ilişkin bir beyanda bulunulmadığını, haciz edilen menkul malların bir çoğunun müvekkili tarafından 2010- 2011 yılında borçlu ... Şirketine, ... Marka ...,... Makinesi, 1200 kg ... boya makineleri, 300 kg ... boya makineleri, 900 kg ... boya makineleri, 150 kg ... boya Makineleri ... açma makinesi, top açma, sanfor, şardon makinesi vs'de satılan makineler olduğunu, haciz işlemleri sonucunda satışa konu menkul malların satışı için tüm yasal zorunluluklar yerine getirildiğinden haciz işlemelerinin kesinleşmesi üzerine müvekkilinin talimatı doğrultusunda mahcuzların talimatla satışının istendiğini, satış şartnamesinin gazetede ilan edildiğini, usule ve yasaya uygun olarak satış işlemlerinin 09.05.2012 tarihinde yapıldığını,ihalenin müvekkilinde kaldığını, malların mülkiyetin davalıya geçtiğini, 17.02.2012 tarihinde Muratlı İcra Müdürlüğünün ... talimat saytlı dosyasından yapılan haciz işleminde haciz edilen makineler üzerinde haciz esansında herhangidir takiyad bulunmadığını, söz konusu makinelerin bir kısmının davacının iddia ettiği gibi leasingde olmadığını, İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ D. İş ve ████████ Karar sayılı dosyasına konu olduğu iddia edilen makineler ile davalının davacıya sattığı makinelerin aynı olmadığını, satılan makinelerin yukarıda sıralandığı şekilde olduğunu, davacıya hiçbir şekilde...satılmadığını, yine diğer makineleri seri ve model numaraları ile davalının sattığı makineleri seri numarası modeli uyuşmadığını, deniz leasing şirketinin yapmış olduğu her iki tedilinde muhatabın davalı olmadığını, tespitleri kabul etmediklerini, davacının ...'un kontrolünde olan şirketler olduğunu, makinelerin leasingli olmadığını, davacının halen kullandığı makinelerin bedellerini dahi ödemediğini, davacının iddialarının aksine satılan makinelerin mülkiyetinin davalıya ait olduğunu, davacıya satılan makinelerin ihale ile satın alınan makineler olup, kesinleşen ihale üzerine üçüncü şahısların hak iddiasının mümkün olmadığını, davacın iddialarına konu ettiği makinelerin davalının, davacıya sattığı makinelerle ilgisinin bulunmadığını, davacıya satılan makineler üzerinde bir takyidatın bulunmadığını, davanın kötü niyetle açıldığını savunarak davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatına ve tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Davacı .... Şti ile .... Şti arasında 03.12.2012 Tarihli Makine Satış Sözleşmesi imzalandığı sözleşmenin 3.maddesinde belirtilmiş olan makineler ve teçhizatlar için 1.400.000,00 Euro (birmilyondörtyüzbineuro) satış bedeli belirlendiği ödeme şekli ise; 14 adet her biri 129.000,00-USD'lik ve 20.12.2012 tarihinden başlamak üzere 14 ayda bitecek şekilde alıcı tarafından düzenleneceği ... tarafından müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla aval verilip imzalan çekler ile ödeneceğinin sözleşmede belirtildiği ve toplam çeklerde ödenecek miktarının 1.847..000 USD olduğu, ayrıca 1.000.000,00Euro tanzim tarihi █████/2012 tarihli bononun davacı şirket tarafından düzenlenerek davalı tarafa verildiği makinelerin tümünün davacı şirkete tesliminden sonra, İstanbul 26. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.05.2012 Tarih ████████ Esas ███████ Karar sayılı ilamı ile Leasing Sözleşmelerine konu ve davalı tarafından sözleşmeyle davacıya teslim edilen makinelerden 7 adedi için dava dışı ... A.Ş.'ye iadesine karar verildiği ,Muratlı 1. İcra Dairesi'nin ... Tal. Sayılı dosyası ile 12.04.2013 tarihinde davacı şirket adresinde haciz ve teslim işlemi davacı şirketten geri alındığı, █████/2021 tarihli kök rapor ve ek raporlardaki tespit ve teknik değerlendirmelere itibar edilmiş, davacıdan alınmayan makinaların değerinin 945.550,00-EURO, geri alınan makinaların değerinin 454.450,00-EURO olarak tespit edilmiştir.Dosyaya sunulan çek fotokopileri incelendiğinde, █████/2012 tarih, █████/2013 tarih, █████/2013 tarih, █████/2013 tarih, █████/2013 vade tarihli ve 129.000,00-USD bedelli 5 adet çekin, davacı tarafından ödendiği, ödenen çek tutarının 645.000,00-USD olduğu, toplam çek tutarı olan 1.847.000,00-USD miktarı dikkate alındığında, davacının ödemediği diğer çekler ile birlikte bakiye ödemesi gereken miktarın 615.759,50-USD olduğu, davacının sorumlu olmadığı miktarın ise 586.240,50-USD olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekili, dava dilekçesinde 1.000.000,00-TL üzerinden menfi tespit talep ettiği, sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde ise dava dilekçesindeki talepleri ile birlikte 586.240,00-USD borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği ancak davacının, dava açarken seçimlik hakkını Türk Lirası olarak talep ettiği, davacının seçimlik hakkını, ıslah yoluyla değiştirmesi söz konusu olamayacağından, dava tarihi olan █████/2013 tarihi itibariyle 586.240,50-USD'nin T.C Merkez Bankası efektif satış kuruna göre Türk Lirası karşılığı olan 1.090.114,12-TL, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.( Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08.04.2021 tarih █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih, ████████ Esas, █████████ Karar sayılı vb.)Davacının vermiş olduğu bononun iadesi talebinin ise davalıya borcun olduğu ve henüz tamamı ödenmediğinden, bononun iade talebi reddedilmiştir. 50.000,00-TL maddi tazminat talep edilmiş, 7 adet makinaden dolayı iş kaybı yaşandığı, sipariş yapılamadığı, üretimin durduğu, işletmenin iflas ettiği iddiasının ise dosyaya sunulan kayıt ve belgeler ile davacı şirketin yetkililerinin yönetim işlemlerinden olduğu, davalının kusurlu olduğu ispat edilemediğinden, maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.100.000,00-TL manevi tazminat talep etmiş ise de 6098 sy Türk Borçlar Kanunun 56 ve 58.maddelerinde düzenlenen, manevi tazminatın hükümleri incelendiğinde, bedensel bütünlük ve kişisel hakların zedelenmesi halinde hükmedileceğinden, şartları oluşmadığından manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı şirketin, sözleşme ile makineler davacıya teslim edildikten sonra mahkeme kararı ile davacının elinden alınmasında, davalının kötü niyetli olduğu, davacı tarafından ispat edilemediğinden, davacının haksız ve kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı şirketin, bu davayı 7 adet makinenin, mahkeme ilamı ile iş yerinden alındığı, bir kısım ödeme yaptığı, ödenmeyen çeklerin olduğundan bahisle, bu davayı açmakta haklı olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. " gerekçesiyle, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile taraflar arasında düzenlenen █████/2012 tarihli sözleşme nedeni ile düzenlenen; █████/2013 vade tarihli 41.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2013 vade tarihli 129.000,00-USD, █████/2014 vade tarihli 129.000,00-USD çeklerin, bedelleri de dahil davacının davalıya ödemesi gereken bakiye kalan borcunun 615.759,50-USD olduğunun tespiti ve dava tarihi olan █████/2013 tarihi itibariyle 586.240,50-USD'nin TL karşılığı olan 1.090.114,12-TL, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının verdiği teminat bonosunun iadesi talebinin reddine, davacının verim kaybı ve kazanç kaybı yönünden 50.000,00-TL maddi tazminat talebinin reddine, davacının 100.000,00-TL'lik manevi tazminat talebinin reddine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine, davalının haksız ve kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyada davacının davalı müvekkiline borçluluğunun kendi ticari kayıtları ile sabit olduğunu, buna rağmen sadece çeklerin varlığı sebebiyle ''şu kadar çek vardır, iade edilen leasingli mallar da vardır '' denilerek çek borçluluğunun külliyen yok sayılmasının mümkün olmadığını, çek alacaklılığının yok sayılamayacağını, şu kadar fatura vardır, fatura karşılığı yoktur konusunun Borçlar Hukukunda tartışılabileceğini, ama çek alacaklılığını külliyen yok sayılamayacağını, maddeye ve ispat hukukuna külliyen aykırı olduğunu, davacının borçluluğunun davacının kendi kayıtları ile ortada iken ödeme aracı olan ve varlığını kabul ettiği, kendisine ait çekin nasıl yok sayılabileceğini anlayamadıklarını, eğer davacının kendisinden fazla bir tahsiliat yapılması durumu var ise zaten maddi kayıtları yoluyla kendisinden talep edilebilecek çekleri geçersiz kılabilme hakkına da sahip olduğunu, bu mahkeme kararı ile madden, davacının borçluluğu devam etmekte fakat bu borçluluğu ortadan kaldırma kabiliyetini taşıyan, kendinden sadır çeklerin, mahkeme kararı ile geçeriz sayıldığını, bunun hukuki olmadığını, dosyadaki tüm dilekçelerinin de dikkate alınmak suretiyle, bu yöndeki mahkeme kararının istinaf incelemesi sureti ile bozulmasını istediklerini, bir diğer ifade ile davacının, sözleşmeden kaynaklanan borcunu fazla fazla yerine getirmiş de fazladan ödemesi varmışçasına ve bu nedenle karşılıksız kalan çekler varmış da iptal edilmiş sonucunu doğuran, haksız kararın bozulması gerektiğini, davacının huzurdaki davayı kazanmakla hem caride müvekkiline borçluluğunun devam ettiğini, hem de çeklerden kurtulmuş olduğunu, bunun açıkça hakkın kötüye kullanılması olduğunu, ayrıca daha evvelki dilekçelerinde de dile getirildiği üzere dava konusu leasingli olduğu iddia edilen tekstil boya makinelerinin Muratlı İcra Müdürlüğünün açık artırma ile satışa sunduğu makineler olduğunu, ihaleden müvekkilinin satın aldığını, icra ve ihale aşamasında herhangi bir itirazı olmayan makineler olduğunu, davacı veya üçüncü şahıs tarafından ihalenin feshi davası da açılmadığını, ihale kesinleşerek icra müdürlüğü tarafından müvekkili şirkete teslim edildiğini, bu hususları hiç tartışmayan ve hukuka aykırı bilirkişi raporuna göre hüküm tesisinin doğru olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taraflar arasında, 03.12.2012 tarihli makine satış sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 3.maddesinde sayılan makine ve teçhizatlar için 4.1 maddesinde 1.400.000,00 EURO satış bedeli belirlendiği, 4.2 maddesine göre 14 adet, her biri 129.000,00-USD'lik ve 20.12.2012 tarihinden başlamak üzere 14 ayda bitecek şekilde alıcı davacı tarafından düzenlenecek, alıcı davacı yetkilisinin de aval veren olarak yer aldığı çeklerle ödeme yapılacağının öngörüldüğü, toplam çeklerle ödenecek miktarının 1.847.000 USD olduğu, ayrıca 1.000.000,00 EURO bedelli,█████/2012 tarihli bononun davacı tarafından düzenlenerek davalı tarafa verildiği, makinelerin tümünün davacıya teslim edildiği, ancak teslim tarihinden sonra davacıya teslim edilen makinelerden 7 adedinin, İstanbul 26. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.05.2012 tarihli, ████████ Esas, ███████ Karar sayılı ilamı ile leasing sözleşmelerine konu olması sebebiyle dava dışı ... AŞ'ye iadesine karar verildiği, Muratlı 1. İcra Dairesinin ... Talimat sayılı dosyası ile 12.04.2013 tarihinde davacı şirket adresinde haciz ve teslim işlemi yapıldığı, bu 7 adet makinenin davacıdan geri alındığı anlaşılmaktadır. Davacı eldeki davada, geri alınan bu 7 adet makine bakımından sözleşmenin kısmen iptali ile bu kısım yönünden borçlu olmadığının tespitini, uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini, ayrıca bononun iptali ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Dairemizce de hüküm kurmaya elverişli bulunan █████/2021 tarihli kök bilirkişi raporu ve ek raporlarında da belirtildiği üzere, sözleşme kapsamında davacıya teslim edilen ve davacı nezdinde bulunan makinelerin değerinin 945.550,00-EURO, geri alınan makinaların değerinin 454.450,00-EURO olduğu, tarafların 1.400.000,00 EURO sözleşme bedeli olarak anlaştığı, makinelere karşılık 14 adet 129.000,00 USD olmak üzere toplamda 1.806.000 USD çekin davacı tarafından davalıya verildiği, ancak sözleşme konusu makinelerden 7 adedinin davacı şirketten, makinelerin mülkiyetinin dava dışı leasing firmalarının olduğu anlaşıldığından icra sırasında geri alındığı, bu itibarla davacının mezkur 7 adet makineden dolayı sözleşmesel maddi yükümlülüğünün toplam sözleşme tutarından tenzili gerekeceği, teknik bilirkişi tarafından 7 adet leasingli makinelerin toplam değerinin 454.450,00 EURO olduğunun tespit edildiği, bu sebeple davacının sözleşme karşılığı davalıya vermiş olduğu çeklerden 586.240,50 USD (454.450,00 EURO x 1,29 Dolar-Euro Paritesi) kadar yani davacının ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece bu miktarın dava tarihi itibariyle TL karşılığı üzerinden davacının borçlu olmadığının tespitine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olmuş, bu sebeple davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 55.849,26 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline,

3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 21.05.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.

KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.