ankara 14. asliye ticaret mahkemesinin kamu iktisadi kuruluşunun hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacakları için yüklenici güvenlik şirketinden rücuen tazminat talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin kamu iktisadi kuruluşunun hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacakları için yüklenici güvenlik şirketinden rücuen tazminat talebine ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bir kamu iktisadi kuruluşu, hizmet sözleşmeleri gereği işçilerin tüm hak ve alacaklarından münhasıran yüklenicilerin sorumlu olduğunu belirterek, eski bir güvenlik görevlisine ödemek zorunda kaldığı işçilik alacakları, yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi kalemlerin avans faiziyle birlikte yüklenici firmalardan rücuen tahsilini talep ederken; davalılardan biri yetkisizlik, zamanaşımı, işçinin başka bir işveren nezdinde çalışması nedeniyle kendi sorumluluğunun bulunmadığı, davacının sebepsiz zenginleşeceği ve daha önce tahsil edilmiş teminat mektubu olduğu gibi gerekçelerle davanın reddini savunmaktadır.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Rücuen Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ... █████/1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki temizlik hizmetleri 1988 yılından beri piyasaya yaptırıldığını, yapılan ihale sonucunda ..... güvenlik hizmetleri yukarıda yeralan firmlar tarafından yürütüldüğünü, Muhatap şirketler ile imzalanan sözleşme gereğince müvekkili Kuruluş tarafından ödenen işçilik alacaklarının, Havalimanında çalıştığı dönem itibariyle muhatap şirketin sorumlu olduğu kısmın, işçiye yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte muhatap şirketlerden tahsilini talep ettiklerini, ..... güvenlik görevlisi olarak çalışan ... tarafından Kuruluşları aleyhine açılan ..... sayılı kararı sonucu başlatılan ..... sayılı icra dosyasına yaptıkları işçilik alacakları, yargılama gideri ve vekalet ücreti ödemelerinin ödeme tarihinden başlayan avans faizi ile birlikte tahsili talebinden ibaret olduğunu, davalı firmalarla imzalanan sözleşme eklerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, ..... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. ... tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez.Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu,..... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, ... tarafından karşılanır. ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır.”şeklinde düzenleme bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerde sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde ..... Mahkemeleri yetkili kılındığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00-TL ‘nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraflara duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiştir.

DAVALI ... A.Ş CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin ..... Mahkemesi olduğunu, zamanaşımı defiinde bulunduklarını, dava dışı işçinin iş akdi başka bir işveren nezdinde çalışırken iş akdi sona erdirilmiş olup müvekkili şirkete sorumluluk yükletilmesi mümkün olmadığını, kıdem tazminatından davacı kurumun sorumlu olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşmenin müvekkili şirkete dava dışı işçilere ödenen alacak kalemleriyle ilgili bir sorumluluk yüklemediğini, bu alacak dava dışı işçinin davacı nezdindeki çalışmasından doğmuş olup bu alacağın müvekkili şirkete yükletilmesi halinde davacı sebepsiz zenginleşeceğini, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile ferilerin müvekkil şirkete rücu edilmesi mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle, müvekkilinin sorumluluğuna hükmedilecekse bile müvekkili bu tutarın en fazla yarısından sorumlu tutulmasını bunun yanı sıra müvekkiline sorumluluk yükletilecekse bile bu miktar işçinin şirket nezdinde aldığı son ücret ve çalışma süresi dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin sorumlu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının ödeme yaptığı tarihte müvekkilinin temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceğinden bu tarih itibariyle faiz işletilmesi mümkün olmadığını, davaya konu alacağa ödeme tarihlerinden itibaren faiz talep edilmesi de hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin ..... şubesinden aldığı █████.2014 tarihli 9 Milyon lira bedelli teminat mektbubunun nakde çevrildiğini teminat mektubu nakde çevrilmiş olup ayrıca rücu davası açılması mükerrer tahsilata sebebiyet vereceğini, davacı tarafça hangi dosyalara istinaden nakde çevrildiğinin sorulmasına bu sebeplerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ... ŞİRKETİ DIŞINDAKİ DAVALI ŞİRKETLER CEVAP DİLEKÇESİ SUNMADIĞI TESPİT EDİLMİŞTİR.

Mahkememizin tensip ara kararı ile Dava dışı ...'in ... unvanlı işyeri hizmet cetveli ile İŞE giriş -çıkış bildirgelerinin UYAP ... üzerinden çıkartılarak dosya içerisine alınmasına, ..... sayılı dosyasındaki tüm belgeler ile birlikte özellikle verilen karar ile kararın kesinleştirme şerhi ve dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporlarına ait belgelerin UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmesi için müzekkere yazılmasına, ..... E.sayılı icra dosyasındaki tüm belgelerin UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmesi için müzekkere yazılmasına, Davacı vekilinin dava dilekçesinin ekinde belirttip sunmadığı, dava konusu ettiği rücuen alacağı dair davalı şirketler ile yapmış olduğu hizmet alım ihale sözleşmesi ile idari ve teknik sözleşmeler ile ekleri FİZİKEN sunması için 2 hafta süre verilmiş gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile Davalı ... şirketinin YETKİ,ZAMANAŞIMI DEF'İ ile teminat mektubunun hangi alacaktan nakde çevrildiğine dair husunun değerlendirildiğinden taraflar arasındaki yetki sözleşmesine göre ..... mahkemeleri yetkili olması, ayrıca davacının alacağı para alacağı olduğu TBK 89. Maddesine göre davacı kendi yerleşim yerinde dava açabileceğinden davalı vekilinin yetki itirazının reddine, rücuen tazminat davalarında TBK 73 ve 146 maddelerine göre ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zaman aşımına tabi olduklarından zaman aşımı definin reddine, karar verilmiştir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya iş ve sosyal güvenlik hukuku uzmanı aktüerya hesap uzman bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda, Tarafıma tevdi edilen görev mucibince, yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan dava

dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve

itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, şartname, karar, bilgi ve belgelerin

incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:

Davacı talebinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik

15.000,00 TL nin 02.12.2016 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle

birlikte davalıdan rücuen tahsili olduğu,

Davacı ... ile davalı şirket Şirketler arasında

yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan sözleşmede işçi

alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı;

davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm

bulunmadığı,

Dava dışı işçi ... ile ilgili - ...... Sayılı mahkeme kararı gereğince ..... Esas sayılı dosyasına 02.12.2016 Tarihinde yapmış

olduğu toplam 15.000,00 TL ödemenin 15.000,00TL sini davalılardan rücuan

tazminini talep edebileceği hesaplanmış olup, işletilecek faizin mahkemenin

takdirinde olduğu kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekili tarafından dosya sundukları beyan dilekçesinde: Davalıların sorumlu olduğu miktarlar olarak

8.871,99 TL ... Şirketi

685,14 TL ... Şirketi

5.442,87 TL ... Şirketi

Toplam 15.000,00 TL

olduğunun bildirildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı iş mahkemesi kararına göre icra yolu ile ödenen tazminatların, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ... işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin ... ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ... tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( ...... █████/2020 tarihli .....)

Hizmet alım ihaleleri aynı ... tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son ... olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son ... sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ..... davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun ... olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldukları kanaatine varılmış fakat feshe bağlı hak olan ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacağından davacı tarafından ödenen ihbar tazminatının son alt işveren ... TİC. LTD. ŞTİ.'nden rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla karar vermeye elverişli █████/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davanın KABULÜ ile, 15.000,00.TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere,

A-)8.871,99.TL ... Şirketinden,

B-)685,14.TL ... Şirketinden,

C-)5.442,87.TL ... Şirketinden,

Olmak üzere, ödeme tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.024,65.TL karar ve ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 615,40TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 409,25 TL karar ve ilam harcının;

A-)242,06.TL ... Şirketinden,

B-)18,69.TL ... Şirketinden,

C-)148,50.TL ... Şirketinden,

Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE gelir kaydedilmesine,

3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 4.700,00.TL arabuluculuk ücretinin;

A-)2.779,89 TL ... Şirketinden,

B-)214,68 TL ... Şirketinden,

C-)1.705,43 TL ... Şirketinden,

Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE gelir kaydedilmesine,

4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 1.212,50 TL tebligat ve posta ücreti, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 7.443,30 TL yargılama giderinin;

A-)4.402,46 TL ... Şirketinden,

B-)339,98 TL ... Şirketinden,

C-)2.700,86 TL ... Şirketinden,

Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,

5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 15.000,00.TL vekalet ücretinin;

A-)8.871,99.TL ... Şirketinden,

B-)685,14.TL ... Şirketinden,

C-)5.442,87.TL ... Şirketinden,

Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı diğer davalı şirketlerin yokluğunda olmak üzere, dava değeri dava açılış tarihi itibariyle istinaf kesinlik sınırı olan 40.000,00.TL.nin altında olduğundan HMK'nin 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunda usulen anlatıldı. █████/2025

Hakim ..... Katip .....

e-imzalıdır e-imzalıdır