İlamlı takipte yabancı para alacaklarının aynen ödenmesi talep edilse dahi, İcra İflas Kanunu 58/3 maddesi gereği takip tarihindeki TL karşılığının gösterilme zorunluluğu.
Özet: İlamlı icra takibinde, borçlunun yabancı para (Euro ve Dolar) alacaklarının aynen iadesine yönelik icra emrinde, taşınır mal olmadığını ve İcra ve İflas Kanununun 58/3 maddesi gereği Türk Lirası karşılığının ile hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin belirtilmemesi nedeniyle takibin kısmen iptali istemi üzerine mahkeme, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları doğrultusunda yabancı paranın aynen iadesi talebinin, fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının ödenmesi anlamına geldiğini ve kamu düzeninden olan İİK 58/3 maddesi gereği takip talebinde Türk Lirası karşılığının gösterilmesinin zorunlu olduğunu belirterek, şikayetin reddi yönündeki ilk derece kararını hatalı bulmuştur.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: İlamlı takipte, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, taşınır olmayan "EURO ve DOLAR"ın Örnek no 2 icra emrine konu edilemeyeceğini, ayrıca yabancı paranın İİK'nın 58/3. maddesine aykırı olarak TL karşılığının icra emrinde gösterilmediğini belirterek "EURO ve DOLAR" bakımından takibin kısmen iptalini istediği, İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verildiği, borçlunun istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi (BK'nun 83 md.) uyarınca; “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.”2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. Alacaklı takip talebinde (vade veya takip talebi günündeki rayice göre ödeme yerine) fiili ödeme günündeki rayice (döviz kuruna) göre alacağının Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Bunun için alacaklı yabancı para alacağının (takip tarihindeki kur üzerinden) Türk parası karşılığını takip talebinde göstermesi ve ayrıca yabancı para alacağının fiili ödeme tarihindeki kurdan talep ediyorsa bu hususu da takip talebinde belirtmek zorundadır. Bu halde alacaklı vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar yabancı para üzerinden faiz (3095 S.K. M. 4/a) talep edebilir (İİK. m. 58/3). (...; İcra ve ... Hukuku El Kitabı, ... 2013 s. 2010 vd., ..., .../..., .../..., .../...,... ; İcra ve .... Hukuku Ders Kitabı, ... 2022 s. 95 vd.) Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını ve alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğini, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK’nın 12.05.19 99... /12-271 E., ██████ K. sayılı kararı).Nitekim, YHGK'nın 07.04.1993 T. Ve 13-██████ sayılı ilamında; "davacı Mark'ın aynen ödenmesini istemekle, fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini istemiş demektir" şeklinde bu konuya açıklık getirerek İİK'nın hükümleri gözetildiğinde, yabancı paranın aynen ödenmesi talebinin, fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini istemek anlamına geldiği kabul edilmiştir (Prof. Dr. ...,"Yabancı Para Borçlarının İfası", dergipark.org.tr, sayfa 554).Somut olayda, davalı alacaklı tarafından şikayetçi borçlu banka aleyhine İstanbul 7. Tüketici Mahkemesinin 20.02.2024 T. ve ████████ Esas, ███████ Karar Sayılı ilamına dayalı olarak ilamlı takip başlatıldığı, ilamda hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderinin tahsili için örnek no 4-5 icra emrinin, "EURO, DOLAR ve altınların" aynen iadesi için örnek no 2 icra emrinin düzenlediği ve borçlu vekiline 08.07.2024 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür. Takibe dayanak ilamda "2.633,15 EURO, 24.179,00 DOLAR, 74 Yarım Cumhuriyet altını, 98 Tam Cumhuriyet altının davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine" şeklinde hüküm tesis edilmişse de yukarıda bahsolunan YHGK kararı gereğince alacaklının talebi aslında yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesidir. Takip tarihinde takibe dayanak "EURO ve DOLAR" para birimleri yürürlükte olup (Dairemizin emsal 13.09.2004 T. ve ███████████), İİK'nın 58. maddesi gereğince yabancı paranın takip tarihindeki harca esas değer üzerinden TL karşılığının gösterilmesi gerekirdi.O halde, İlk Derece Mahkemesince, takibin "2.633,15 EURO, 24.179,00 DOLAR" yönünden kısmen iptali gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.SONUÇ:Yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 09.10.2025 T. ve █████████ E., █████████ K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Yalova İcra Hukuk Mahkemesinin 18.09.2024 T. ve ████████ E., ████████ K. sayılı kararının (BOZULMASINA), bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.