Danıştay, orman yangını sonrası ağaçlandırma alanındaki maden işletme ruhsatı için orman izni reddi işlemini iptal eden bölge mahkemesi kararını onadı.
Özet: Bir maden şirketi tarafından, işletme ruhsatlı ormanlık alanda orman izni verilmesi talebinin, yangın sonrası ağaçlandırma alanı ve tarım arazilerine yakınlığı nedeniyle reddine ilişkin işlemi, ilk derece mahkemesi ormanların üstün kamu yararını gözeterek hukuka uygun bulsa da, bölge idare mahkemesi keşif ve bilirkişi raporlarıyla, madenin yerinin değiştirilemezliğini, faaliyetin kamu yararını, çevreye zarar vermeyeceğini ve ÇED tedbirlerinin yeterliliğini vurgulayarak ret işlemini iptal etmiş; temyiz başvurusu üzerine Danıştay, davalıların bu iptal kararına yönelik itirazlarını reddederek bölge idare mahkemesi kararını onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : ███████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Çanakkale ili, Ezine ilçesi hudutlarında, I-b grubu ... ruhsat numaralı maden işletme ruhsatı bulunan davacı şirket tarafından, işletme ruhsatının bulunduğu 49.877,88 m²'lik ormanlık alanda orman izni verilmesine yönelik başvurusunun reddine dair Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı tarafından orman izin talebinde bulunulan alanın daha önceden orman yangını çıkan alan oluşu nedeniyle ağaçlandırılacak alan olması ve tarım arazilerine yakınlığı göz önüne alındığında, ormanların devamlılığının sağlayacağı kamu yararı ile madencilik iznine ait kamu yararı kıyaslamasında ormanların devamlılığının üstün kamu yararı gösterdiği görüldüğü, orman izni verilmemesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgelerin ve mahallinde yapılan keşif üzerine düzenlenen bilirkişi raporu da değerlendirilerek, davaya konu taşınmazın bulunduğu sahada daha önceden yapılan incelemelerde taşınmaza yönelik talebin değerlendirmeye alınmasında sakınca bulunmadığının belirtilmesine karşın talebinin reddedildiği, madenin bulunduğu yer nerdeyse orada üretim faaliyetinin yapılması gerektiği, dolayısıyla dava konusu sahada üretim faaliyetlerinin yapılacağı yerin başka bir yere kaydırılması ve orman sayılan alan dışında yapılmasının mümkün olmadığı, faaliyetin gerçekleştirilmesinde kamu yararı bulunduğu, alanın tohum meşceresi, GEN koruma alanları, muhafaza ormanı ve orman içi dinlenme yerleri ile endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin içerisinde kalmadığı, sahanın yanında veya bitişiğinde maden faaliyeti yapılmış bir alanın bulunulmadığı, davacının ÇED projesinde öngördüğü tedbirleri alması ile dava konusu maden sahasının çevre ve insan sağlığına zarar vermeyeceği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık, mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, davaya konu talep alanının, ruhsata verilecek ilk izin olması, anılan alanın tarım arazilerine yakın mesafede oluşu, izin verilmesi halinde orman bütünlüğünün bozulacak olması ve █████/2018 tarihinde çıkan orman yangını sonrasında ağaçlandırma yükümlülüğüne öncelik verilmesi gerektiği; Davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, dava konusu işlemin ruhsata verilecek ilk izin olması, anılan alanın tarım arazilerine yakın mesafede oluşu, izin verilmesi halinde orman bütünlüğünün bozulacak olması ve █████/2018 tarihinde çıkan orman yangını sonrasında ağaçlandırma yükümlülüğüne öncelik verilmesi amacıyla tesis edildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı Tarım ve Orman Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava, Çanakkale ili, Ezine ilçesi hudutlarında, I-b grubu ... ruhsat numaralı maden işletme ruhsatı bulunan davacı şirket tarafından, işletme ruhsatının bulunduğu 49.877,88 m²'lik ormanlık alanda orman izni verilmesine yönelik başvurusunun reddine dair Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlığını taşıyan 169. maddesinde "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz..." hükmüne yer verilmiştir.6831 sayılı Orman Kanunu'nun (işlem tarihinde yürürlükte bulunan hali ile) 16. maddesinde; "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar.(Ek fıkra: 26/5/2004-███████ md.) Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir.(Ek fıkra: 10/6/2010-███████ md.) Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir.(Ek fıkra: 10/6/2010-███████ md.) Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir" hükmü yer almaktadır.Uyuşmazlıkta; davacı tarafından orman izni talebinde bulunulan alanda daha önceden orman yangını çıkması nedeniyle ağaçlandırma faaliyetlerine ağırlık verileceği, bunun Anayasanın 169. maddesinin hükmü gereği bir zorunluluk olduğu ve orman izni verilecek alanın orman bütünlüğünü bozacak olduğu, bunun yanı sıra alanın tarım arazilerine yakın mesafede olduğu, söz konusu hususun davalı idare tarafından gönderilen kroki ve haritalarla ortaya konulduğu anlaşılmıştır.Ormanların devamlılığının sağlayacağı kamu yararı, yanan ormanların yerine yenilerinin yetiştirilmesi yükümlülüğü de gözönüne alınarak, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle aksi yönde oluşan karara katılmıyoruz.