12. Hukuk Dairesi, döviz endeksli kira alacağı tahsil takibinde itirazın kısmen kaldırılması ve tahliye reddi kararının onanması.
Özet: Yüksek mahkeme, davacı alacaklının temyiz taleplerini reddederek, kira alacağının tahsili için başlatılan haciz yoluyla icra takibinde itirazın kısmen kaldırılması ve tahliye talebinin reddi yönündeki bölge adliye mahkemesi kararını oy çokluğuyla onamıştır; bu karar, borçlunun döviz cinsinden belirlenen kira bedellerine ilişkin itirazının, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında mevzuat uyarınca Türk Lirasına çevrim ve yeniden belirleme esasları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini içeren uyuşmazlığı çözümlemiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 64. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 732,00 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 27.04.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.Üye ...'ın Karşı Oy Yazısı;Uyuşmazlık; kira alacağının tahsili için başlatılan örnek 13 nolu haciz yoluyla takipte itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.Somut olayda; alacaklı tarafından.... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasında borçlu aleyhine kira alacağı olarak toplam 2.281.161,30 TL'nin TL tutarlı haciz ve tahliye talepli örnek 13 nolu ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin borçluya 05.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02.08.2023 tarihli dilekçesinde takibe, borcun tamamına, faize ve tüm fer'ilerine itirazda bulunduğu, alacaklı tarafından 25.09.2023 tarihinde eldeki itirazın kaldırılması ve tahliye davasının açıldığı, İlk Derece Mahkemesince; "...1-Davacının itirazın kaldırılması davasının kısmen KABULÜNE, davacının, davalı aleyhine.... İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı takip dosyasında başlattığı icra takibine İTİRAZIN KISMEN KALDIRILMASINA, takibin 1.252.192,03 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmek suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,Davalı tarafından █████/2023 tarihinde haricen yapılan 1.252.192,03 TL ödemenin İcra Müdürlüğü'nce infaz aşamasında dikkate alınmasına, 2)Tahliye talebinin REDDİNE,3)Davacının kötüniyeti ispatlanamadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE..." şeklinde karar verildiği, kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; “...6098 Sayılı TBK'nın 26’ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." hükmüne yer verilmekle, aynı kanunun 27/1. maddesinde ise; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerin, kesin olarak hükümsüz olacağı düzenlenmiştir.İşbu kanun hükümleri ışığında; 12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, 06.10.2018 tarihli Resmi Gazete'de Yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16.11.2018 tarihli Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 13.10.2020 tarihli Duyurusu ve meri yasal mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerin 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-█████ Sayılı Tebliğin 27. maddesinde; “Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin 32 sayılı Kararın Geçici 8'inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 28. maddesinde; “Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller 32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.Anılan maddeler uyarınca işbu kararın yürürlük tarihinden önce taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan kira bedelinin belirtilen istisnalar dışında taraflarca yeniden belirleneceği, yeniden belirleme konusunda taraflar arasında mutabakata varılmazsa yukarıda yer alan düzenlemeye göre kira bedelinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. TBK'nın 26’ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." hükmüne yer verilmekle aynı kanunun 27/1. maddesinde ise; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız olan sözleşmelerin kesin hükümsüz olacağı düzenlenmiştir. Söz konusu kararnamelerle, döviz cinsinden ve dövize endeksli olarak sözleşme yapma özürlüğüne sınırlama getirilmekte olup, ekonomik kamu düzeninin korunması amaçlanmaktadır. Anılan hükümler, borçlunun kira borcuna itiraz etmesi halinde mahkemece kendiliğinden uygulanacağından ayrıca borçlunun bu tebliğ hükümlerinin uygulanmasını talep etmesi de gerekmez. Bu hükümler kamu yararı düşüncesi ile çıkartılmış emredici nitelikte hükümler olduğundan aksine yapılan düzenlemeler ya da uygulamalar geçersizdir.Somut olayda, takibe konu kira sözleşmesinin █████/2011 tarihli olduğu, kira sözleşmesi altındaki imzaya açıkça itiraz edilmediği, sözleşme asgari kira bedelinin birinci yıl için aylık 39.053,00 EURO olarak belirlendiği,istenen kira bedellerinin 2023 yılı haziran ayı ve 2023 temmuz ayı bakiye kira bedellerinden ibaret olduğu, dolayısı ile istemin, yukarıda yapılan açıklamalar gereği, dövizle sözleşme yasağı kapsamında kaldığı ve tebliğin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 tarihinden itibaren 30 gün içinde de Türk parası olarak kira bedelinin belirlenmesi konusunda tarafların mutabakata vardığına dair de dosyada herhangi bir açıklama bulunmadığı, haliyle kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının aylık kira alacağını belirsiz hale getirdiği, borçluların icraya verdikleri itiraz dilekçesinde kira bedelinin tarafların yapmış oldukları anlaşma uyarınca alacaklıya eksiksiz olarak ödendiğini, müvekkili şirketin takip alacaklısına herhangi bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek aylık kiraya itiraz ettiği, bu hususun mahkemece değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Öte yandan, alacaklı tarafından talep edilen kira bedellerinin dövize endeksli olarak TL’ye çevrilerek takibin başlatılmış olmasının bahse konu sözleşme yasağını ortadan kaldırmayacağı da açıktır (Emsal Yargıtay 12. HD █████████ E- █████████ K sayılı ilamı). Bilirkişi tarafından taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesine göre düzenlenen faturalara süresinde itiraz edilmediğinden aylık kira miktarının kesinleştiği tespit edilmiş ise de taraflardan birinin düzenlediği faturalar icra mahkemesinde İİK 68.madde kapsamında delil olarak kullanılmayacaktır.Açıklanan gerekçelerle, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verildiği, istinaf yoluna başvuranın sıfatı dikkate alındığında davacının istinaf talebinin reddine..." karar verildiği, bu kararın da temyiz edildiği görülmüştür.Borçlu 02.08.2023 tarihli borca itiraz dilekçesinde; takibe, borcun tamamına, faize ve tüm fer'ilerine itirazda bulunmuştur.Bölge Adliye Mahkemesinin karar gerekçesinde; “...İşbu kanun hükümleri ışığında; 12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı, 06.10.2018 tarihli Resmi Gazete'de Yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16.11.2018 tarihli Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 13.10.2020 tarihli Duyurusu ve meri yasal mevzuat birlikte değerlendirilmelidir...” şeklindeki gerekçeden ötürü kamu düzeni nedeniyle re’sen dikkate alınarak, İlk Derece Mahkemesince davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz ise de istinaf yoluna başvuranın sıfatı dikkate alındığında alacaklının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş olup, borçlu tarafından itiraz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle bağlı yargılama yapılması gerekir ve beklenir. Somut olayda borçlunun böyle bir itirazı olmadığı gibi dövizle kira alacağı için takip yapıldığına yönelik herhangi bir şikayeti de yoktur(Zira Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 23.10.2024 tarih, █████████ Esas-█████████ Karar, 23.10.2024 tarih, █████████ Esas-█████████ Karar, 25.06.2025 tarih, █████████ Esas-█████████ Karar, 25.09.2025 tarih, █████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararları benzer niteliktedir.).Belirtilen nedenlerle; Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer verilen "...Öte yandan, alacaklı tarafından talep edilen kira bedellerinin dövize endeksli olarak TL’ye çevrilerek takibin başlatılmış olmasının bahse konu sözleşme yasağını ortadan kaldırmayacağı da açıktır (Emsal Yargıtay 12. HD █████████ E- █████████ K sayılı ilamı)....Açıklanan gerekçelerle, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verildiği, istinaf yoluna başvuranın sıfatı dikkate alındığında..." şeklindeki gerekçe yönünden kararın bozulması gerektiğinden, Dairemizin sayın çoğunluğunun aksi yöndeki onama kararına iştirak edemiyorum.27.04.2026