İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesindeki trafik kazası sonrası araç hasarı ve değer kaybı tazminatı belirsiz alacak davasında davacı ve davalının kusur ve sorumluluk iddialarının incelenmesi.
Özet: Davacı, 18/12/2023 tarihli trafik kazasında davalı sigorta şirketinin sigortalısı aracın sürücüsünü %100 kusurlu bularak, aracı için oluşan 75.489,16 TL hasar ve 74.000,00 TL değer kaybı ile ilgili zararlarının bilirkişi incelemesiyle tespiti sonrası tazminini, dava öncesi sigorta başvurusu ve arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalması üzerine, belirsiz alacak davası olarak talep etmiş; davalı sigorta şirketi ise, kendi sigortalısının kazada kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağına göre davacının tam kusurlu olduğunu ve sigorta sorumluluğunun ancak kusur oranında ve poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu iddia ederek tazminat taleplerinin reddini savunmuştur.
T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır. DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Uyuşmazlığın niteliğine göre davanın belirsiz alacak davası olduğunu, davaya konu kazada, müvekkilin aracında gerçekleşen hasar ve değer kaybı taleplerinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açılması zarureti hâsıl olduğunu, █████/2023 tarihinde davacı müvekkiline ait --- plakalı araç ile davalıların sigorta poliçesi düzenlediği ---- plakalı araç arasında gerçekleşen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğunu, kaza tarihi itibari ile davalı ---- plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesi ----. tarafından ---- nolu poliçe üzerinden kesildiğini, gerçekleşen kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar ve değer kaybı meydana gelmiş olup bu zararların tazmin edilmesi gerektiğini, kaza neticesinde müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, davalı taraf hasar bedelinin tamamından sorumlu olduğu gibi, KDV tutarının da tamamından sorumlu olduğunu, bağımsız ekspertiz tarafından düzenlenen raporda müvekkiline ait araçta 75.489,16-TL hasar oluştuğu belirtilse de müvekkilinin aracında oluşan hasarın bu miktarın da üzerinde olduğunu, müvekkilinin aracında gerçekleşen zararın tespiti amacıyla Sayın Mahkemece bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, meydana gelen hasara bağlı olarak müvekkiline ait araçta değer kaybı oluştuğunu, müvekkiline ait --- plakalı araç --- model -----marka araç olup, kaza tarihindeki ikinci el piyasasında tercih edilen bir araç olduğunu, bağımsız ekspertiz raporunda müvekkilin aracında 74.000,00-TL değer kaybının oluştuğu belirtildiğini, ancak araçta oluşan değer kaybının daha yüksek olduğunu düşündüklerini, bu nedenle Sayın Mahkemece davaya konu ---- plakalı araçta gerçekleşen değer kaybı bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiklerini, dava öncesi 26.04.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş ise de herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş ise de, davalı sigorta şirketi ile anlaşılamadığını beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107/1. madde gereğince belirsiz alacak davasının kabulü ile, Sayın Mahkemece █████/2023 tarihli kaza neticesinde -- plakalı aracının uğramış olduğu hasarın onarım ve değer kaybı bedellerinin bilirkişi atanarak tespitini, şimdilik 100,00-TL hasar onarım bedeli ve 100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplamda 200,00-TL tazminatın davalıların temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ;18.12.202 tarihinde Müvekkil Şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı ----plakalı aracın davacıya ait---- plakalı araç ile kazaya karışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ---- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sigorta poliçesi mevcut olduğunu, araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını, müvekkili Şirketin tazminata ilişkin sorumluluğundan bahsedebilmek için, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, bu durumda da tazminat sorumluluğu sigortalı araç sürücünün kusuru oranında ve elbette ki poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, bu hususun Yargıtay içtihatlarıyla da sabit olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket gerçek zarardan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, somut olayda dava konusu kazaya ilişkin Müvekkili Şirket sigortalısının dava konusu kazanın oluşumunda bir kusuru olmadığını, bu hususun Kaza Tespit Tutanağından da açıkça anlaşıldığını, davacı tarafın işbu kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkili Şirket tarafından sigortalı aracın işbu kazanın oluşumunda bir kusuru olmaması sebebiyle davacının ilgili kazaya ilişkin olarak değer kaybı tazminatı, maddi hasara ilişkin tazminat ve araç mahrumiyet bedeli talepleri yerinde olmayıp, ilgili taleplerin hukuken bir karşılığı mevcut olmadığını, müvekkili Şirket sigortalısının kusursuz olması sebebiyle davacının başvurularına ilişkin Müvekkili Şirket tarafından red bildirimi yapıldığını, müvekkili Şirket sigortalısının kusursuz olması sebebi ile işbu davanın reddini talep ettiklerini, tam ve asli kusurlu davacının değer kaybı tazminatı ve araç hasar bedeli tazminatı talebi yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı talepleri maddi teminat limitlerinin en fazla %15'ine kadar olduğunu, davanın usulden ve esastan reddini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile; değer kaybı hesaplamalarının, trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre yapılması gerektiğini, Sayın Mahkemece tazminata hükmedilmesi durumunda Müvekkili Şirketin sorumluluğunun, KTK'nın 85/1. Ve Trafik Poliçesi Genel Şartlarının 1. Maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile eğer bir değer kaybı tazminatına hükmedilirse ki kusursuz olmaları sebebiyle bu talebin hukuken dayanaksız olduğunu, değer kaybı hesaplaması yapılırken davacı tarafa ait aracın km'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşı göz önüne alınması gerektiğini, hükmolunacak tazminat tutarına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, uygulanacak faiz türünün yasal faiz olacağını beyan ile, dava konusu kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Dava ; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasıdır.-Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Uyuşmazlığın tespiti teknik bilgiyi gerektirmekle dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; █████/2023 tarihinde meydana gelen ve dava konusu ---- plaka sayılı aracın arka kısım hasarı ile neticelenen trafik kazasında; KUSUR YÖNÜNDEN: Yukarıda detaylıca açıklandığı üzere; Dava konusu --- plaka sayılı aracın arka kısmına ---- plaka sayılı aracın arkadan çarpması sonucu mu? Yoksa olay yerini terk eden --- plaka sayılı aracın davalı şirkete sigortalı -----plaka sayılı araca arkadan çarpmasını takiben ----plaka sayılı aracın çarpmanın etkisi ile önündeki dava konusu ---- plaka sayılı araca arkadan çarpması sonucu mu? kazanın meydana geldiği hususunda kesin bir kanaate varılamamış olup Yargıtay İçtihatları da dikkate alındığında; dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda ---- plaka sayılı araç sürücülerinin her ikisine de eşdeğer oranda/eşit oranda (%50-%50) kusurun paylaştırılabileceği görüşüne varılmış ise de, bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu, (Yargıtay ----Hukuk Dairesi'nin -----Karar numaralı kararında '....işletenlerden hangisinin kusurlu olduğunun toplanan tüm delillere rağmen kesin olarak tespit edilemediği durumda, tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi uyarınca, zararın işletme tehlikeleri doğrultusunda, tehlikeler eşit varsayıldığından zararın yarı yarıya paylaştırılması gerekirken eksik inceleme ile itirazın reddedilmesi isabetli görülmemiştir.' Belirtilmiştir) Dava konusu araç sürücüsü --- plaka sayılı ----- (Kendi aracının arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda) kusursuz olduğu, Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü --- plaka sayılı araç sürücüsü) ----- (Dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda) %50 (Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, Dava dışı sürücünün (Firari Sürücü) ---- plaka sayılı araç sürücüsü) (Dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda) %50 (Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu), HASAR YÖNÜNDEN: █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin,----- plakalı aracın arka muhtelif kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Dava konusu --- sayılı ----marka/tip, ---- model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının KDV dahil 50.371,19 TL olabileceği, Davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün (%50) kusur oranı dikkate alındığında; [(50.371,19 TL Hasar Tutarı) x %50 kusur oranı] = 25.185,595 TL olduğu, DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ----- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km’si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, █████/2023 tarihli kazaya ait yetkili servis ve SBM-TRAMER hasar kaydı oluşturduğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay --- Hukuk Dairesi'nin █████/2017 tarih ve ----- sayılı kararı), KTK.m.90’da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK’ya düzenleme yapma yetkisi verilen” hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; − Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ---- plaka sayılı---- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 16.400,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, Davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün (%50) kusur oranı dikkate alındığında; (16.400,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %50 Kusur oranı) 8.200,00 TL olduğu, şeklinde sonuç bildirmiştir.BEDEL ARTIRIMI:Davacı vekili █████/2026 tarihli dilekçesi ile hasar bedeline ilişkin talebini 25.185,59 TL'ye, değer kaybı bedeline ilişkin talebini 8.200,00 TL'ye artırmış, bakiye harcını yatırmış ve dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın trafik kazası sebebi ile tazminat talepli olduğu, mahkememizce uyuşmazlığın tetkiki ve tespiti teknik inceleme gerektirmekle dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş 28//███████ tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla mahkememizce de hükme esas alındığı, bu doğrultuda davaya konu ----plaka sayılı aracın arka kısmına ---- plaka sayılı aracın arkadan çarpması sonucu mu yoksa olay yerini terk eden ---plaka sayılı aracın davalı şirkete sigortalı ---- plaka sayılı araca arkadan çarpmasını takiben --- plaka sayılı aracın çarpmanın etkisi ile önündeki dava konusu --- plaka sayılı araca arkadan çarpması sonucu mu oluştuğunun belirlenmediği, dolayısı ile Yargıtay İçtihatları da dikkate alındığında; dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda ----plaka sayılı araç sürücülerinin her ikisine de eşdeğer oranda/eşit oranda (%50-%50) kusurlu addedildiği, (Yargıtay --- Hukuk Dairesi'nin --- Esas ve ----- Karar numaralı kararında "....işletenlerden hangisinin kusurlu olduğunun toplanan tüm delillere rağmen kesin olarak tespit edilemediği durumda, tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi uyarınca, zararın işletme tehlikeleri doğrultusunda, tehlikeler eşit varsayıldığından zararın yarı yarıya paylaştırılması gerekirken eksik inceleme ile itirazın reddedilmesi isabetli görülmemiştir." ), davacıya ait ---- plakalı araç sürücüsü ---- (Kendi aracının arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda) kusursuz olduğu, davalı tarafa sigortalı----plaka sayılı araç sürücüsü-----dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğu, dava dışı --- plakalı firari araç sürücüsünün dava konusu aracın arka kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait----plakalı aracın arka muhtelif kısımlarında meydana gelen toplam hasar tutarının kdv dahil 50.371,19-TL olabileceği, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün (%50) kusur oranı dikkate alındığında; [(50.371,19 TL Hasar Tutarı) x %50 kusur oranı] = 25.185,595-TL hasar bedelinin davalıdan talep edilebileceği olduğu, değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede ise davacıya ait ----- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km’si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, █████/2023 tarihli kazaya ait yetkili servis ve SBM-TRAMER hasar kaydı oluşturduğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları doğrultusunda aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark olarak hesap edildiğinde kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında 16.400,00-TL değer kaybı oluşacağı, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün (%50) kusur oranı dikkate alındığında; (16.400,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %50 Kusur oranı) talep edilebilecek değer kaybı tutarının 8.200,00-TL olduğu, davalının bu bedellerden poliçe çerçevesinde düzenlemiş olduğu sorumluluk sigortası sebebi ile mesul olduğu mahkememizce anlaşılmış ve açılan davanın 25.185,59-TL hasar bedeli ve 8.200,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere 33.385,59-TL üzerinden kabulüne karar verilmiş, dava öncesi tahkime yapılan █████/2024 tarihli başvuru ile davalının temerrüde düştüğü belirlenmekle talep gibi faizin nevisi yasal faiz olarak belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :1-Açılan davanın KABULÜ ile,25.185,59 TL hasar bedeli ve 8.200,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 33.385,59 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-HARÇLARAlınması gerekli 2.280,57 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 615,40 TL peşin harç ile 566,73 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.182,13 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 1.098,44 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-VEKALET ÜCRETİAvukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 33.385,59 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-ARABULUCULUK ÜCRETİ6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 4.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-YARGILAMA GİDERLERİDavacı tarafından harç olarak yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç ile 566,73 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.797,53 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen toplam yargılama gideri olan 9.108,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341/2 maddesi gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.