tekirdağ bölge adliye mahkemesinin, tahsil amacıyla devredilen çek bedellerinin iadesine yönelik itirazın iptali davasında vekalet ilişkisi ve ispat yükü tartışmalarını değerlendiren istinaf kararı.

Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesinin, tahsil amacıyla devredilen çek bedellerinin iadesine yönelik itirazın iptali davasında vekalet ilişkisi ve ispat yükü tartışmalarını değerlendiren istinaf kararı.

Özet: Davacı, tahsil amacıyla davalıya teslim ettiği çek bedellerinin iade edilmediği iddiasıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin taşınmaz satış sözleşmesinin geçersizliği, çeklerde davacı lehine ciro bulunmaması ve davacının alacaklı sıfatını ispatlayamaması gerekçeleriyle davanın reddine karar vermesi üzerine, davalının çekleri teslim alıp ödeme yaptığını beyan etmesinin ispat yükünü kendisine yüklediğini, taraflar arasında tahsil vekaleti ilişkisi bulunduğunu ve yerel mahkemenin ispat külfetini hatalı belirlediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

T.C.

TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ........... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI : ....../...... Esas - ..../....... Karar

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA KONUSU : İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .........'in ........ ili, ............ ilçesinde bulunan taşınmazlarını .............isimli şahsa sattığını, bu satış karşılığında alınan .......... A.Ş. ....... Şubesi'ne ait, ........ ............ A.Ş. keşidecili, ............. keşide tarihli, ............ TL bedelli, .......... seri numaralı çek ile .......... keşide tarihli, ........ TL bedelli, ............. seri numaralı çeki tahsil etmesi amacıyla davalı ................'a teslim ettiğini, davalının söz konusu çek bedellerini bankadan tahsil etmesine rağmen müvekkiline ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla ........... İcra Dairesinin ......./......... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ettiğini belirterek, haksız itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ............ İcra Müdürlüğü'nün ......./....... Esas sayılı takip dosyasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, takip dayanağı çeklerde ..........’in cirosunun bulunmaması sebebiyle davacının alacaklı sıfatına haiz olmadığını, dilekçede adı geçen ....... .........’ın tanınmadığını, sunulan sözleşmenin noter huzurunda tanzim edilmemesi ve tarihinin belirsizliği nedeniyle kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin .......................... Şirketi bünyesinde müdür olarak çalıştığını, sigorta primlerinin ödenmemesi sebebiyle ............. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ......./........ Esas sayılı dosyası ile hizmet tespiti davası açtığını, çek bedellerinin müvekkiline ödendiğinin tanık beyanlarıyla sabit olduğunu, davacı tarafa herhangi bir borcun bulunmadığını, haksız takip nedeniyle davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi "............ davacı ile dava dışı........... isimli kişi arasında taşınmaz satışına ilişkin yapılan ............. tarihli adi yazılı sözleşmenin TBK m. 237/1'de öngörülen resmi şekil şartını sağlanmadığı, bu nedenle geçersiz olduğu, ayrıca davalının bu sözleşmenin tarafı olmadığı, dolayısıyla sözleşmenin davalıya karşı ileri sürülemeyeceği, davacı tarafın takip konusu çekler sebebiyle davalıdan alacaklı olduğunu ispat yükü altında olduğu, ancak söz konusu çeklerde davacı lehine yapılmış bir cironun bulunmadığı anlaşılmakla; genel ispat ve kambiyo hukuku kuralları, çeklerin mücerret olması prensipleri birlikte değerlendirildiğinde davacının takip konusu çekler dolayısıyla alacak hakkının bulunduğunu ve bu sebeple davalıdan alacaklı olduğunu ispatlayamadığı ........." gerekçesiyle "Davanın REDDİNE ..." karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya tahsil amacıyla teslim edilen çek bedellerinin iade edilmemesi üzerine açılan alacak davasının reddine dair yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı tarafın cevap dilekçesinde çekleri teslim aldığını ancak ödeme yaptığını beyan ederek vasıflı ikrarda bulunduğunu, bu durumun ispat yükünü ödeme iddiasında bulunan davalıya yüklediğini, ............ tarihli yazılı belgenin taraflar arasında tahsil vekaleti ilişkisi kurulduğunu kesin olarak kanıtladığını, Türk Borçlar Kanunu’nun 508. maddesi uyarınca vekilin hesap verme borcu bulunduğunu, ............... TL tutarındaki yüksek meblağın ödendiğine dair dosyaya yazılı bir delil sunulmadığını, yerel mahkemenin ispat külfetini hatalı belirleyerek yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı karar verdiğini, dava konusu uyuşmazlığın temelinde vekalet ilişkisinin yattığını, davalının ödeme vakıasını senede karşı senetle ispat kuralı gereği tanıkla ispatlamasının mümkün olmadığını belirterek, tehir-i icra kararı verilmesini, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ......./...... Esas - ....../........ Karar sayılı dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan/olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışılması, ret ve üstün tutulma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep şu şekildedir :

Dava, çeke dayanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davacının çeke dayalı olarak davalı aleyhine ......... İcra Müdürlüğü ......./.......... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, icra ödeme emrinin borçluya ......... tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ........... tarihli dilekçe ile süresi içinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafın takip konusu çekler sebebiyle davalıdan alacaklı olduğunu ispat yükü altındaysa da , takip konusu çekler incelendiğinde; keşidecisi .................. A.Ş., lehtarı ................Şti. olan, ......... TL bedelli çeklerin lehtar tarafından ..........'a ve .........tarafından da.........'e ciro edildiği, davalı cevap dilekçesinin 4. fıkrasında söz konusu çekleri aldığını kabul edip davacıya teslim ettiğini ifade etmekle ispat yükü davalıya geçtiği anlaşılmakla mahkemenin ispat yüküne ilişkin değerlendirme yerinde değildir.

Davacı ile dava dışı......... isimli kişi arasında taşınmaz satışına ilişkin yapılan ........... tarihli adi yazılı sözleşmenin TBK m. 237/1'de öngörülen resmi şekil şartını sağlanmadığı, bu nedenle geçersiz olduğu, ayrıca davalının bu sözleşmenin tarafı olmadığı, dolayısıyla sözleşmenin davalıya karşı ileri sürülemeyeceği, davacı tarafın takip konusu çekler sebebiyle davalıdan alacaklı olduğunu ispat yükü altında olduğu, ancak söz konusu çeklerde davacı lehine yapılmış bir cironun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiyse de yukarıda açıklanan nedenlerle davalının çek bedelini davacıya ödediğini kabul etmekle bu hususu ispatla yükümlü olduğu, banka tarafından davalıya ödendiği sabit olan bedeller üzerinden davacının haklı olup olmadığının ispat yükü kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi kabule göre de davalı cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığından ispat yükü kendisine düşen ve bu iddiasını diğer delillerle kanıtlayamadığına kanaat getirilmesi halinde davalıya bu iddiası yönünden diğer tarafa yemin teklif etme hakkının hatırlatılması, karşı tarafın teklif olunan yemini edaya hazır olduğunu bildirmesi hâlinde, yemin teklif edilen tarafın usûlünce yemine davet edilmesi (HMK m.228) ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a.6. maddesi uyarınca kabulüne, inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,

1-)Davacının istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜNE; ......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ........ tarihli, ...../...... Esas - ....../....... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA; davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazine'ye irat kaydına,

3-)İstinaf eden tarafından peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

4-)İstinaf eden tarafından yapılan istinaf başvuru giderlerinin esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

5-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-)Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine,

İlişkin; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Başkan

E-İmza

Üye

E-İmza

Üye

E-İmza

Katip

E-İmza

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*