4. Asliye Ticaret Mahkemesinin elektrik arızası sonucu zayi olan e-defter ve berat dosyaları için şirketlere zayi belgesi verilmesine dair gerekçeli karar.
Özet: Elektrik arızası sonucu muhasebe kayıtlarının saklandığı hard diskin zayi olması ve veri kurtarma işlemlerinin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine, davacı şirketler Gelir İdaresi Başkanlığından ikincil kopyaları temin edemedikleri için Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca e-defter ve berat dosyaları için zayi belgesi talep etmiş; mahkeme, davaların birleştirilmesi, bilirkişi incelemesi ve dosya kapsamındaki değerlendirme sonucunda, söz konusu kaybın davacı şirketlere yüklenebilecek bir kusur olmaksızın meydana geldiğini tespit ederek zayi belgesi verilmesine karar vermiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████BAŞKAN : ....ÜYE : ....ÜYE : ....KATİP : ....ASIL VE BİRLEŞEN DAVADADAVACILAR : 1- .... 2- ... ..... 3- ....VEKİLİ : Av. ....DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Asıl ve birleşen dava dosyalarında davacı vekili sunduğu dava dilekçelerinde özetle; müvekkili şirketlerin muhasebe kayıtlarının saklandığı birimde █████/2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriği donanımın zarar gördüğünü, hasara uğrayan donanım arasında şirketlerin muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard diskin de bulunduğunu, hard disk içeriğindeki kurtarılması için veri kurtarma hizmeti sağlayan .... ltd şirketine başvurduklarını ancak bu kurum tarafından █████/2024 tarihinde düzenlenen veri kurtarma ve hasar tespit tutanağı ile söz konusu hard disk içeriğindeki verilere ulaşılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle asıl ve birleşen dava dilekçelerinde belirttikleri dönemlere ilişkin e-defter dosyaları ile berat dosyalarının ikincil kopyalarının verilmesi için gelir idaresi başkanlığına başvurduklarını ancak zayi belgesi mevcut olmadığından bahisle elektronik defter genel tebliğinin 7.1 m. gerekçe gösterilerek zayi olan defter ve beratlarının ikincil kopyalarının kendilerine verilmediğini beyanla zayi belgesini verilmesini talep etmiştir. Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca e-defter ve berat dosyaları yönünden zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, █████/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.Asıl ve birleşen davalarda dava dilekçesinde belirtilen ve dilekçe ekindeki "Tutanaktır" başlıklı iç yazışma tutanağı ile veri kurtarma ve hasar tespit tutanağında da yer verilen tarih dikkate alındığında; zayi belgesi istemine dayanak olayın █████/2024 tarihinde gerçekleştiği, işbu davanın ise; █████/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememiz'ce asıl ve birleşen dava konusu taleplerin davacıları farklı şirketler olmakla birlikte söz konusu şirketlerin e-defterlerinin ve berat dosyalarının aynı hard disk içerisinde muhafaza edilmekte iken zayi olduğu dikkate alınarak usul ekonomisi ilkesi gereğince davaların tensiben birleştirilmesine ve yargılamaya asıl dava dosyasında devam edilmesine karar verilmiştir. Dosyamızda zayi olduğu ileri sürülen e-defter ve berat dosyalarının bulunduğu hard disk de inceletilerek konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; asıl ████████ E. Dosyada dvacı ... ... ... A.Ş.’nin 2021 ve 2023 yılı ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulmuş olduğu, birleşen ████████ E. Dosyada davacı ... ... A.Ş.’nin 2023 yılı ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulmuş olduğu, birleşen ████████ E. dosyada Davacı ... .. ... A.Ş.’nin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulmuş olduğu, e-defterlere hard diskin arızasından kaynaklı olarak erişimin mümkün olmadığı, asıl dosyada davacı ... ... ... A.Ş., birleşen dosyada davacı ... ... A.Ş. ve birleşen dosyada davacı ... Alt ... A.Ş. Gelir İdaresi Başkanlığı’na 2021, 2022 ve 2023 yılı Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir Beratlarını Gelir İdaresi Başkanlığı’na 3’er aylık dönemlerde göndermiş/yüklemiş oldukları, Envanter Defteri yılbaşı açılış tasdiklerinin yasal süresinde yapılmış olduğu belirtilmiştir. Bu bağlamda, yapılan yargılama ve bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ise; asıl ve birleşen dava konusu talebin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olduğu, sunulan teknik bilirkişi heyeti raporu gözetildiğinde zayi olgusunun isteme konu e-defter belgelerinin ve beratlarının saklandığı hard diskin zayi olmasında davacı şirketlere yüklenebilecek bir kusurun mevcut olmadığı, dava dilekçeleri ekinde örneği sunulan Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ikincili kopyaların verilmesi isteminin reddine ilişkin yazı cevabı dikkate alındığında; davacıların zayi belgesi talep etmekte hukuki yararlarının da mevcut olduğu anlaşılmakla; asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:1-Davanın KABULÜ İLE; dava konusu ... ... ... Anonim Şirketi'nin (Mersis No:....) 2021 yılı 10, 11 ve 12. ayları ile 2023 yılı 10, 11 ve 12. aylarına ait e-defterlerinin (yevmiye ve defter-i kebir e-defterleri) ve onay beratlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, B-BİRLEŞEN ████████ E. SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN: 1-Davanın KABULÜ İLE; dava konusu ... ... Anonim Şirketi'nin (Mersis No:....) 2023 yılı 10, 11 ve 12. aylarına ait e-defterleri (yevmiye ve defter-i kebir e-defterleri) ve onay beratlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, C-BİRLEŞEN ████████ E. SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN:1-Davanın KABULÜ İLE; dava konusu .... Anonim Şirketi'nin (Mersis No:....) 2022 yılı 1, 2 ve 3. ayları ile 2023 yılı 10, 11 ve 12. aylarına ait e-defterlerinin (yevmiye ve defter-i kebir e-defterleri) ve onay beratlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 615,40-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; asıl ve birleşen davalarda talep eden şirketler vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ....e-imzalıdır Üye ...e-imzalıdır Üye ...e-imzalıdır Katip ....e-imzalıdır