Danıştay, tescilli kültür varlığındaki izinsiz imalatların yıkım bildirimi davasında, dayanak yıkım kararının hukuka uygun bulunduğunu belirterek alt mahkeme iptal kararını bozmuştur.
Özet: Kültür varlığı tescilli bir yapıda ruhsata aykırı imalatlar tespit edilerek yıkım ve masraf tahsilatına dair yapılan bildirimin iptali talebiyle açılan davada, alt mahkemelerin bildirimin dayanağı olan yıkım kararının önceki bir davada iptal edildiği gerekçesiyle bildirimi iptal etmesine rağmen, Danıştayın yıkım kararının hukuka uygun olduğuna dair önceki kararının dikkate alınması gerektiği ve bu sebeple yıkım bildiriminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak,... ada, ... sayılı parselde yer alan 2. grup tescilli eser niteliğindeki yapıda, onaylı projesine aykırı imalatların ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı sözkonusu aykırılıkların yıkımına ilişkin kararı gereği, yıkımın █████/2024 tarihinde gerçekleştirilerek yıkım masraflarının %20 fazlasıyla davacıdan tahsil edileceğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu yapıda ruhsat ve projesine aykırı imalatlar nedeniyle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi hükmü uyarınca ruhsata aykırı imalatların yıkımı yönünde alınan ... tarih ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümen Kararı'nın iptali istemiyle açılan davada Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karari ile dava konusu işlemin iptaline hükmedildiği, bu yönüyle yıkımın █████/2024 tarihinde gerçekleştirileceğinin bildirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka uyarlılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, tescilli eserdeki aykırılıkların ilgili belediyece projeye uygun hale getirilmesi için İstanbul III Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından ... tarihli ve ... sayılı kararın alındığı, imara aykırılıkların meri plan ve mevzuat gereği ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek İdare Dava Dairesi Kararının bozulması istenilmiştir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davalının temyiz isteminin karşı oyda belirtilen gerekçe ile kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Dosyanın ve Dairemizin ████████, ████████, ████████, █████████, █████████ esas sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden; davalı idare elemanları tarafından "İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak,... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz" üzerinde yer alan 2. sınıf korunması gerekli kültür varlığı tescilli, ... tarih ve ... sayılı projesi ile ... tarih ve ... sayılı ruhsata sahip yapıda yapılan denetimde, "Ekli krokide belirtilen tescilli eserin iç bölme duvarlarında değişiklik yapıldığı, tüm katlarda döşeme kotlarıyla oynandığı ve yapıya krokiyle belirtilen ilave kat ve alanların eklendiğinin tespit edildiği"ne dair 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı 1 numaralı yapı tatil tutanağı düzenlenmiş, akabinde de davalı idare tarafından anılan yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların giderilerek yapının projesine uygun hale getirilmesine yönelik ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı alınmıştır. Bakılmakta olan davanın, anılan yıkım kararının █████/2024 tarihinde gerçekleştirilerek, yıkım masraflarının %20 fazlasıyla davacıdan tahsil edileceğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı mahiyetinde olan İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2025 tarih ve E:█████████, K.█████████ sayılı kararıyla dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verildiğinden, yıkımın █████/2024 tarihinde gerçekleştirileceğinin bildirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan ... ile Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY :Dosyanın ve Dairemizin ████████, █████████ esasına kayıtlı dosyalarının birlikte incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı mahiyetinde olan İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda "Mahallinde yapılan incelemede, yapının tamamen yenilendiği, yenilenen yapının eski hali ile mevcut durumu karşılaştırıldığında döşeme kotlarının yükseltildiği, yapının arka cephesinde komşu ... parsel sınırlarının içerisinde yapıya ilave kapalı alanlar eklendiğinin yerinde tespit edildiği, ancak 2 bodrum ve 1 zemin kat olarak 3 kat tescilli yapının fiili durumda da 3 kat olarak mevcut olduğunun tespit edildiği, İdare tarafından ilave olarak yapıldığı belirtilen çatı katının tespit edilemediği...davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı tutanakla tespit edilen durumun yapının mevcut durumuna kısmen uygun olduğu, yapıya ilave çatı katı yapıldığı yönündeki tespit açısından uygun olmadığı" yönünde kanaat bildirildiği, aynı yapıya ilişkin verilen para ezasına ilişkin encümen kararının iptali istemyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... esasına kayıtlı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda ise ... tarih ve ... sayılı tutanakla tespit edilen aykırılıklarla fiili durumun birbirine uygun olduğu sadece metrekare bazında farklılık olduğu yönünde kanaat bildirildiği, dolayısıyla aynı yapıya ve aynı yapı tatil tutanağındaki tespitlere ilişkin her iki bilirkişi raporunun birbiriyle çelişkili unsurlar içerdiği anlaşılmaktadır. Diğer bir husus, davalı idare tarafından Dairemizin █████████ esasına kayıtlı dosyasına sunulan temyiz dilekçesinde, ... tarih ve ... sayılı İstanbul III Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Kararından bahisle, anılan kararda da yapının mevcut durumunda projesine uygun olmayan imalatların mevcut olduğunun tespit edildiği ve yapılardaki aykırı uygulamaların ilgili belediyesi ve KUDEB denetiminde onaylı projesine uygun hale getirilmesine, Kuruldan izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunulmamasına karar verildiği hususunun da ileri sürüldüğü görülmektedir. Bu durumda, yukarıda bahsedilen ... tarih ve ... sayılı kurul kararı ile ... tarih ve ... sayılı tespit tutanağının birlikte irdelendiği, yıkıma dair encümen kararının uygulanması halinde tescilli yapının zarar görüp görmeyeceği değerlendirmesinin de yapıldığı yeni bir keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusun reddine dair temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairenin bozma kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.