İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen zayi nedeniyle üç adet çekin iptali ve ödemeden men edilmesi davası kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının ticari ilişki kapsamında elinde bulundurduğu ve zayi olduğunu belirttiği farklı vadeli ve bedelli üç adet çeki, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptal ettirmek ve dava süresince bankalarca ödenmelerini engellemek amacıyla mahkemeye başvurmasını, mahkemenin ise sunulan delilleri değerlendirerek talep konusu kıymetli evrakın muhatap bankalar tarafından ödenmesinin menedilmesine karar verdiğini özetlemektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2025 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; ticari ilişki çerçevesinde, --------- Şti. tarafından, müvekkilinin firmasına cari hesaba mahsuben olmak üzere ---------Ş.’ye ait, ----------- Numaralı █████/2026 vadeli, 400.000 TL bedelli çek ve -------- Bankasına ait --------- Numaralı █████/2026 vadeli 493.500 TL bedelli çekin ciro edildiğini, --------Ş. ile müvekkili arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili firmasına cari hesaba mahsuben olmak üzere-------- Bankası’na ait, -------- çek numaralı █████/2026 vadeli, 100.000 TL bedelli 1 adet çek keşide edildiğini ancak ---------Ş.’ye ait, ----------- Numaralı █████/2026 vadeli, 400.000 TL bedelli çek, --------- Bankasına ait ---------- Numaralı █████/2026 vadeli 493.500 TL bedelli çek ve---------- Bankası’na ait, ---------- çek numaralı █████/2026 vadeli, 100.000 TL bedelli 1 adet çek müvekkilinin uhdesinde bulunduğu sırada zayi olduğunu belirterek --------Ş. ---------Şubesine ait ----------- çek numaralı keşidecisi --------- Şirketi olan █████/2026 tarihli 400.000 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline, ---------- Bankasının --------- Şubesine ait --------- çek numaralı keşidecisi ---------- Şirketi olan █████/2026 vadeli 493.500 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline, ---------- Bankasının -------- Şubesine ait --------- çek numaralı keşidecisi ----------Ş. olan █████/2026 vadeli, 100.000 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline, dava sonuçlanıncaya kadar,anılan çeklerin ------- Bankası -------- Şubesi, ---------- Şubesi ve ---------- Bankası ---------- Şubesi nezdinde ödenmemesi yönünde tedbiren ödememe emri verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER :-------- Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'nün yazı cevabı ---------- Bankası Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabı--------- Bankası Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabı--------- Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabıTalebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ; uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kambiyo senetlerini muhatabın ödemekten menedilmesine(TTK m.757/1) karar verilmiş ve kambiyo senetlerinin aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, Ticaret Sicil Gazetesinde üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak kambiyo senedinin, vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal isteminde konu kambiyo senetlerinin talep edeninin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu çeklerin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:Davanın KABULÜ ile;1-a-Keşideci --------- Şirketi tarafından ---------Ş. ------------Şubesi'nin hesabından keşide edilen █████/2026 keşide tarihli ve 400.000,00 TL bedelli ---------- seri nolu çekin,b-Keşideci --------- Şirketi tarafından ------------ Bankasının ----------- Şubesi hesabından keşide edilen █████/2026 keşide tarihli ve 493.500,00 TL bedelli ----------- seri nolu çekin,c-Keşideci ---------Ş. tarafından ---------- Bankasının ----------- Şubesi hesabından keşide edilen █████/2026 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli ----------- seri nolu çeklerin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,2-Mahkememizce verilen ödemeden mene ilişkin ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde talep eden tarafça yatırılan teminatın iadesine,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın başlangıçta peşin olarak alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacı taraftan mahsubu ile hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026