Pert araç ihale yönetimi sözleşmesinden doğan ödenmeyen sovtaj bedeli alacağının tahsili için açılan itirazın iptali davası.
Özet: Davacı sigorta şirketinin, davalı otomotiv şirketine karşı açtığı itirazın iptali davası, 03/06/2024 tarihli "pert araç ihale yönetimi sözleşmesi" kapsamında doğan 585.500,00 TLlik sovtaj bedeli alacağının tahsili amacıyla açılmıştır. Davacı, sözleşme gereği davalının sigortacıya ödemesi gereken bedeli ödemediğini ve icra takibine itiraz ettiğini belirtirken, davalının borcunu teyit eden e-posta yazışmalarına rağmen ödeme yapmaması ve mal kaçırma endişesi nedeniyle ihtiyati haciz kararı alındığını ifade etmektedir.
T.C.
İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen █████/2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar)" konulu sözleşmeye konu edilen davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... yeni plakalı ... eski plakalı ... marka otomobil ... 2021 model hususi trafikten çekmeli yolcu nakliye aracı için müvekkil şirketin davalı şirketten sovtaj bedeli 585.500,00 TL (BeşyüzseksenbeşbinbeşyüzTL) doğmuş alacağı bulunduğunu, ancak işbu tutarın davalı / borçlu tarafından ödenmediğini, Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin (Çekme Belgeli Araçlar) Uygulama Aşamaları Bölümünün ilgili kısmı: "3.9 Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna göre oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde ödeyerek dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder. (Tüm dekontların üzerinde ihale/ dosya numarası belirtilir.) ..." şeklinde olduğunu, sözleşmede yüklenici olan ... ... Otomotiv Anonim Şirketinin satış bedelini davacı şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, davalı ... ... Otomotiv Anonim Şirketi unvanlı şirketin şirket müdürü ve yetkilisi ...tarafından █████/2025 tarihinde müvekkil şirket çalışanı ...'a gönderdiği mailde 585.500 TL ... yeni plakalı ... eski plakalı 10/... nolu dosya ödeme tarihi █████/2025 tarihinin açık olarak yazdığını, sovtaj bedellerinin ... Sigorta tarafından ilgilisine ödendiğini, davalı tarafından ise ödemelerin ilgilisine değil ... Sigortaya ödeneceğine ilişkin maillerdeki konuşmalarla sabit olduğunu, Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin (Çekme Belgeli Araçlar) Sözleşmenin Uygulama Aşamaları Bölümünün ilgili kısmı: "3.9 Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna göre oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde ödeyerek dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder. (Tüm dekontların üzerinde ihale/dosya numarası belirtilir.) Yüklenici tarafından bu süre zarfında ödenmeyen sovtaj bedelleri olması halinde ... Sigorta dilerse Yüklenici'nin vermiş olduğu teminat mektubunu nakde çevirerek sovtaj bedelini tahsil etme hakkına sahiptir. Bu durumda Yüklenici doğrudan/dolaylı yoldan uğramış olduğu zararı hiçbir şekilde ... Sigorta'dan talep edemeyecektir. Ayrıca Yüklenici, ... Sigorta tarafından nakde çevrilen teminat mektubu yerine en geç 5 iş günü içerisinde aynı miktarda yeni bir teminat mektubunu ... Sigorta'ya teslim edecektir. Aksi halde, ... Sigorta Sözleşmeyi herhangi bir ek bildirime gerek kalmaksızın derhal fesih edebilir. Bu nedenle Yüklenici ... Sigorta'dan hiçbir şekilde hak talebinde bulunmayacaktır. Araç üzerinde rehin olması ve araç sahibi tarafından en geç 60 gün içerisinde rehinin kaldırılması durumunda Yüklenici tarafından verilen sovtaj teklifi geçerli olacak olup; Yüklenici bu bedel üzerinden aracın alımını gerçekleştirerek ödemeyi sigortalıya yapar. Yalnız satış işleminden önce araç Yüklenici tarafından kontrol edilerek araç üzerinde herhangi bir eksilme olması halinde Yüklenici sigortalı kişi ile mutabakata vararak sovtaj bedelinden bu tutarı sigortacının onayı ile düşme hakkına sahiptir." şeklinde olduğunu, sözleşmede yüklenici olan ... ... Otomotiv Anonim Şirketinin satış bedelini davacı şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, işbu yükümlülüğe aykırı davranan davalı / borçlu aleyhine icra takibinde bulunulduğunu, ancak işbu takibe karşı da davalı yanca itiraz edildiğini, taraflar arasındaki işbu sözleşmeye istinaden; tüm bu resmi yazılı bilgi ve belgeler ile taraflar arasında inkar edilmeyen ticari ilişkiye rağmen davalı taraf müvekkil şirkete olan fahiş tutardaki sovtaj bedeli borcunu ödemediğini, bu kapsamda da davalı şirketin davacıdan kaçması, ödemeleri tek taraflı olarak durdurması ve daha da önemlisi mal kaçırma yönündeki muhtemel girişimleri nedeniyle alacağın tahsilini sekteye uğratma ve bu suretle teminatsız alacağımızı bertaraf etme yönündeki kötüniyeti sebebi ile davalı borçluya ait menkul ve gayrimenkuller ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yeter miktarda haczi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş Sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını ve yapılan yargılama sonucunda İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesinin █████/2025 tarihinde ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kesin kararı ile ''Davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne, icra ve iflas kanununun 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz isteyen alacaklının hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayabilecekleri muhtemel zarar ve ziyanlarını karşılamak üzere alacağın %15'i oranında nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz olunduğunda davalının menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının 585.500,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla icra ve iflas kanununun 257. maddesi gereğince ihtiyaten haczine...'' şeklinde kesin olarak kabul edildiğini, hüküm kurulurken kanaat oluşturması bakımından hükme esas alınmasını talep ettiklerini, davalı yanca pert araç ihale bedelinin araç sahibine ödenmemesi nedeniyle ... Sigorta A.Ş. Tarafından araç sahibine ödeme yapıldığını beyan ederek, davalı tarafından yapılan takibe, borca, faize ve takibin diğer ferilerine itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca mezkur borcun %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Davacı tarafın, hem icra takibi talebinde hem de dava dilekçesinde talebinin hukuki sebebini "rücuen tazminat alacağı" olarak nitelendirdiğini, ancak uyuşmazlığın temelini taraflar arasında akdedilen 03.06.2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin" oluşturduğunu, bu durumun davanın hukuki niteliği konusunda ciddi bir belirsizlik ve çelişki yarattığını, davacının davasını sözleşmesel bir borcun ifa edilmediği iddiasına değil, kendi sigortalısına yaptığı bir ödeme neticesinde doğduğunu iddia ettiği bir rücu hakkına dayandırdığını, bu iddianın davacının huzurdaki davada aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı sorununu gündeme getirdiğini, Sigorta hukukunda, sigortacının ödediği tazminatı üçüncü bir kişiden talep etme hakkı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1472. maddesinde düzenlenen "halefiyet" ilkesine tabi olduğunu, halefiyetin doğabilmesi için sigortalının, zarara sebep olan üçüncü bir kişiye karşı hukuken geçerli bir tazminat talep hakkının bulunması ve sigortacının bu hakka kanunen halef olması gerektiğini, somut olayda, halefiyetin en temel unsuru olan "sigortalının üçüncü kişiye karşı dava hakkının" mevcut olmadığını, davanın öncelikle bu sebeple, esasa girilmeksizin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddialarının aksine davalı şirket ...’in, dava konusu aracın satışında borcun asıl tarafı veya alıcısı olmadığını, taraflar arasındaki 03.06.2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi" dikkatle incelendiğinde davalının rolünün, davacıya ait pert araçların e-ihale platformu üzerinden satışına aracılık etmek, bu süreci yönetmek ve gerekli bürokratik işlemleri takip etmek olduğunu, davalının, alıcı ile satıcıyı (veya satıcı namına hareket eden sigorta şirketini) dijital bir platformda buluşturan ve satış sürecinin sorunsuz yürümesi için operasyonel destek sağlayan bir aracı olduğunu, Sözleşmenin 3.9. maddesinde yer alan "Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna göre oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde ödeyerek dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder." hükmünün, davalıya bir "ödeme aracılığı" görevi yüklediğini, bu hükmün amacının çok sayıda ihale ve alıcının olduğu bir sistemde, davacı sigorta şirketinin tek bir muhatap üzerinden (...) finansal akışı takip etmesini sağlamak ve operasyonel kolaylık yaratmak olduğunu, davalı ile davacı arasındaki ilişkinin tamamen bir hizmet sözleşmesinden kaynaklandığını, davacının sigortalısı ...'ın, müvekkil ...'den sovtaj bedelini talep etme hakkı olmadığını, dolayısıyla davacının halef olabileceği, sigortalısından devralabileceği bir alacak hakkının mevcut olmadığını, halefiyetin, var olan bir hakkın devrini gerektirdiğini olmayan bir hakkı yaratmadığını, bu nedenle davacının halefiyet iddiasına dayanarak talepte bulunmasının hukuken imkansız olduğunu, davacının davasını ispat için en çok güvendiği delilin, müvekkil şirket yetkilisi ...tarafından 17.03.2025 tarihinde gönderilen ve içerisinde dava konusu araca ilişkin "7.Nis" ödeme gününün de yer aldığı e-posta olduğunu, ticari hayatta taraflar arasında ödeme planlarına ilişkin yapılan bu tür yazışmaların borcun varlığını, miktarını ve muacceliyetini kayıtsız şartsız kabul eden bir irade beyanı olarak yorumlanamayacağını, bunun nihai alıcıdan yapılacak tahsilata bağlı bir ödeme takvimi önerisi olduğunu beyan ederek, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise, davanın esastan reddine, .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyasındaki takibin iptaline, davacının %20 oranındaki icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine, takip konusu asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasında imzalanan pert araç ihale yönetimi sözleşmesinden kaynaklanan alacığın tahsiline ilişkin yapılan icra takibine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 585.500,00-TL asıl alacak 125.866,46-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 711.366,46-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 15.05.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 21.05.2025 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.Bilirkişinin düzenlediği █████/2026 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; Noter devir belgesinde yazılan satış bedelinin dava dışı ... ... Ltd. Şti’ye ödenmediğinin görüldüğü, Davalının davacıyla yaptığı sözleşme gereğince e-ihale usulüyle satışı yapma ve bedeli tahsil yükümlülüğünün mevcut olduğu, Davalının dava dışı satıcı ... ... Ltd. Şti’ye ödeme yapmamasının sözleşmenin 3.9 maddesinin ihlali olduğu, dosya kapsamına sunulan 31.01.2025 tarihli dekonttan davacının iş bu davaya konu satış bedelini dava dışı satıcıya ödediğinin sabit olduğu, icra takibine konu alacak miktarının likit ve muayyen olduğu, Davacının da ihtar şartını 07.03.2025 tarihli mail öncesinde gerçekleştirdiğine dair dosya kapsamında bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, iş bu nedenle 10.03.2025 tarihinde davalının temerrüde düştüğünün kabulü ile takip öncesi işlemiş faizin 52.297,99 TL olarak hesaplandığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar) sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin uygulama aşamaları başlıklı 3.9 maddesi gereğince davalının ihale sonucu oluşan bedeli 3 gün içerisinde ödeyerek dekontu davacıya ibraz etmesi gerektiğinin belirtildiği, aksi takdirde davcının davalının teminat mektubunu nakde çevirmek suretiyle bedeli tahsil etme hakkına sahip olduğu, sözleşme maddesinde gerek ihale bedelinin davalı tarafından ödeneceğinin belirtilmesi gerekse de ödenmemesi halinde davalının teminat mektubunun nakte çevrilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale bedelinden davalının sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasını ispat ettiği anlaşıldığından bilirkişi raporunda belirtilen asıl alacak ve faiz hesabı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.Dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ....İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı itirazının kısmen iptali ile takibin 585.500,00-TL asıl alacak ve 52.297,99-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 637.797,99-TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin reddine,2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan 127.559,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,3-Karar ve ilam harcı 43.567,98-TL nin peşin alınan 8.591,54-TL den düşümü ile kalan 34.976,44-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 9.206,94-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin, kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 475,70-TL'nin davacıdan, ret edilen miktar oranlanarak takdiren 4.124,30-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafından yapılan 9.395,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 8.423,40-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 101.669,70-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.Katip ... Hakim ...e-imzalıdır e-imzalıdır