sigorta şirketinin pert araç ihale yönetimi sözleşmesinden kaynaklanan sovtaj bedeli alacağı için başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin pert araç ihale yönetimi sözleşmesinden kaynaklanan sovtaj bedeli alacağı için başlattığı icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Bu dava, bir sigorta şirketinin, pert araç ihale yönetimi sözleşmesi kapsamında davalı şirketten doğan ve ödenmeyen 1.722.100,00 TL pert araç sovtaj bedeli alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir; davacı, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep ederken, davalı, sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, alacağın hukuki niteliğinin belirsiz olduğunu ve kötü niyet tazminatı ödenmesini savunmuş olup, mali müşavir bilirkişi raporu davacı alacağının dosya kapsamına uygun olduğunu belirtmiştir.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO :████████

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:█████/2025

KARAR TARİHİ:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen █████/2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar)" konulu sözleşmeye konu edilen davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... yeni plakalı ... eski plakalı ... marka otomobil ... model hususi trafikten çekmeli yolcu nakliye aracı için davacı şirketin davalı şirketten sovtaj bedeli 1.722.100,00 TL (BirmilyonyediyüzyirmiikibinyüzTL) doğmuş alacağı bulunduğunu, ancak davalı / borçlu tarafından işbu tutar ödenmediğini, davalı yanca pert araç ihale bedelinin araç sahibine ödenmemesi nedeniyle davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından araç sahibine ödeme yapıldığını, tarafınca 03.06.2024 tarihli Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi, ödeme dekontu, Noter Araç Satış sözleşmesi ve taraflar arasındaki mail yazışmaları dosyaya sunulduğunu, ibraz edilen tüm belgeler incelendiğinde davalı tarafın davacı şirkete borçlu olduğu açık ve kesin surette ortada olduğunu, tespit edilecek sair nedenlerle işbu davanın kabulü ile; davalının, yukarıda açıkladığı sebepler nedeniyle, haksız usulsüz olan itirazının iptaline ve .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyasında takibin devamını, davalının itirazı belirli (likit/nakit) olan borçlara ilişkin olduğundan %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının hem icra takibi talebinde hem de dava dilekçesinde, talebinin hukuki sebebini "rücuen tazminat alacağı" olarak nitelendirdiğini, Ancak, uyuşmazlığın temelini taraflar arasında akdedilen 03.06.2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi" oluşturduğunu, Bu durum davanın hukuki niteliği konusunda ciddi bir belirsizlik ve çelişki yarattığını, Zira, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan bir alacak talebi ile sigorta hukukuna özgü bir rücu talebinin birbirinden tamamen farklı hukuki şartlara, ispat külfetlerine ve sonuçlara tabi olduğunu, Davacının talebini rücu olarak nitelendirmesini basit bir terminoloji hatası olmadığını, davanın temelini kasıtlı olarak yanlış bir zemine oturtma çabası olduğunu, Sözleşmesel bir alacak iddiasının davacının kendi edimlerini yerine getirip getirmediği tartışmasını beraberinde getireceğini, Davacı, kendi sigortalısına yaptığı ödemeyi müvekkilin kusurunun hukuki nitelendirmeyi "rücu" yönünde yaptığını, müvekkil şirketin sigorta rizikosunu gerçekleştiren veya zarara sebep olan üçüncü kişi olmadığını, Davacının sigortalısı olan ... Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, müvekkil şirket ...'e karşı sözleşmeden veya haksız fiilden kaynaklanan hiçbir alacak hakkının bulunmadığını, Müvekkil ile davacı arasındaki ilişki, tamamen bir hizmet sözleşmesinden kaynaklandığını, davacının sigortalısı ... Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, müvekkil ...'den sovtaj bedelini talep etme hakkının olmadığını, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını bu yüzden davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddini, .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyasındaki takibin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun tespiti ile iptalini, Davacının %20 oranındaki icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddini, Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olduğunu, takip konusu asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla müvekkil lehine kötü niyet tazmınatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahmilini arz ve talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2025/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 1.722,100,00-TL asıl alacak ve 355.554,67-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.077,654,67-TL borcun ödenmesi amacıyla█████/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir Bilirkişinin █████/2026 Tarihli Raporunda Özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş.’nin dava tarihi itibariyle davalı ... ... A.Ş.’den 1.722.100,00 TL asıl alacağının bulunduğu,

Takip konusu toplam 2.077.654,67 TL alacak tutarının dosya kapsamına uygun

olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davası olup, taraflar arasında 03.06.2024 tarihinde imzalanan “Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar)” kapsamında davalının ödemekle yükümlü olduğu sovtaj bedelinin ödenmemesi nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili; davacı ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı nezdinde sigortalı bulunan 34 MRM 149 yeni plakalı (eski plakası ...) 2018 model ... marka aracın pert olması üzerine aracın sovtaj satış işlemlerinin davalı tarafından yürütüldüğünü, sözleşme gereğince davalı tarafından ödenmesi gereken 1.722.100,00 TL sovtaj bedelinin ödenmediğini, araç malikine yapılması gereken ödemenin davalı tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödeme yapmak zorunda kaldığını, böylece davalıdan sözleşmeden kaynaklanan alacak hakkının doğduğunu ileri sürerek .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını ve davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ise; davacının takip talebi ve dava dilekçesinde alacağını “rücuen tazminat alacağı” olarak nitelendirdiğini, oysa uyuşmazlığın taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklandığını, davanın hukuki sebebinin çelişkili şekilde ileri sürüldüğünü, müvekkilinin sigorta hukukundan doğan herhangi bir rücu ilişkisinin tarafı olmadığını, davacı sigortalısının müvekkiline karşı herhangi bir alacak hakkının bulunmadığını, bu nedenle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın usulden, aksi hâlde esastan reddini istemiş; ayrıca davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dosya kapsamındaki taraf beyanları, ibraz edilen belgeler, .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 03.05.2025 tarihinde 1.722.100,00 TL asıl alacak ve 355.554,67 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.077.654,67 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 21.05.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalının yasal süresi içerisinde 23.05.2025 tarihinde borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, eldeki davanın ise İİK’nın 67. maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle davanın hukuki niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Davacı takip talebinde ve dava dilekçesinde alacağını “rücu alacağı” olarak nitelendirmiş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesi uyarınca hukuki nitelendirme hâkime aittir. Tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve dosyaya sunulan sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın, sigorta hukukuna özgü kanuni halefiyet veya rücu ilişkisinden değil, taraflar arasında akdedilen 03.06.2024 tarihli Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi’nin ifasından kaynaklanan sözleşmesel alacak ilişkisinden doğduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının dava dilekçesinde kullandığı hukuki niteleme, dava konusu maddi vakıaları değiştirmediğinden ve hukuki nitelendirme mahkemeye ait olduğundan, davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Davalı tarafça ileri sürülen aktif husumet ehliyetine ilişkin itiraz da yerinde görülmemiştir. Zira davacı ile davalı arasında doğrudan doğruya yazılı sözleşme ilişkisi bulunduğu, davaya konu alacağın da bu sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacının sigortalısının davalıya karşı bağımsız bir alacak hakkının bulunup bulunmaması, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığı karşısında eldeki uyuşmazlığın çözümünde belirleyici değildir. Davacı, sözleşmenin tarafı sıfatıyla kendi adına doğan alacağı talep etmekte olup aktif dava ehliyetinin bulunduğunda tereddüt bulunmamaktadır.

Dosyada mevcut 03.06.2024 tarihli Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi, noter araç satış sözleşmesi, ödeme dekontları, taraflar arasındaki elektronik posta yazışmaları, icra takip dosyası ve diğer tüm belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirketin sözleşme kapsamında tahsil ettiği veya tahsil etmekle yükümlü bulunduğu sovtaj bedelini sözleşmede öngörülen şekilde davacıya ödemediği, bu nedenle davacı şirketin sigortalısına ödeme yapmak zorunda kaldığı, böylece davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağının doğduğu sabit olmuştur.

6100 sayılı HMK’nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, iddiasından kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Davacı, iddiasını yazılı sözleşme, ödeme dekontları, noter satış sözleşmesi, elektronik posta yazışmaları ve ticari kayıtlarla ispat etmiş; buna karşılık davalı taraf borcun ödendiğine, sona erdiğine veya başka bir nedenle ortadan kalktığına ilişkin herhangi bir yazılı delil sunamamıştır. Bu nedenle davalının soyut inkâra dayalı savunmalarına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce mali müşavir bilirkişiden alınan 25.02.2026 tarihli raporda; tarafların ticari kayıtları, dosya kapsamındaki belgeler, sözleşme hükümleri ve ödeme kayıtları incelenmiş; davacı ... Sigorta A.Ş.’nin dava tarihi itibarıyla davalı ... A.Ş.’den 1.722.100,00 TL asıl alacaklı bulunduğu, takip konusu toplam 2.077.654,67 TL alacağın dosya kapsamındaki belge ve kayıtlarla uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporu ayrıntılı, denetime elverişli, dosya kapsamındaki yazılı deliller ve ticari kayıtlarla uyumlu bulunmuştur. Tarafların bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının raporun bilimsel ve teknik yeterliliğini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, raporda yapılan hesaplamaların dayanaklarının açıkça gösterildiği ve dosya kapsamındaki belgelerle doğrulandığı anlaşıldığından bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesi uyarınca borçlu, borcunu gereği gibi ifa etmemesinden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Dosya kapsamındaki delillerden davalının sözleşmeden doğan ödeme borcunu süresinde yerine getirmediği sabit olup, borcun ifa edilmemesi nedeniyle davacının alacak talebinde bulunmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davalının temerrüdü nedeniyle takip tarihine kadar işlemiş faizin de dosya kapsamına uygun olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının taraflar arasındaki 03.06.2024 tarihli Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi kapsamında üstlendiği ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının bu nedenle sözleşmeden doğan alacak hakkını kazandığı, davacının alacağını yazılı delillerle ispat ettiği, davalının ise borcun ödendiğini veya sona erdiğini ispatlayamadığı, bu nedenle .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın haksız olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan dava konusu alacak, taraflar arasında düzenlenen yazılı sözleşme, ödeme kayıtları ve muhasebe belgeleri esas alınarak herhangi bir hâkim takdirine ihtiyaç duyulmaksızın objektif şekilde hesaplanabilir nitelikte bulunduğundan İİK’nın 67. maddesi anlamında likit ve belirlenebilir alacak niteliğindedir. Davalının bu alacağa haksız şekilde itiraz ettiği anlaşıldığından davacı lehine asıl alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmiş ancak hükümde icra inkar tazminatı hesaplaması yapılmasına karşı reddine dair sehven yazılan ibarenin maddi hatadan kaynaklandığı dikkate alınarak tashih yolu ile düzeltilmesine karar verilmiştir.

Davalının davacı aleyhine kötü niyet tazminatı istemi ise, davacı tarafından başlatılan icra takibinin haklı olduğu ve davanın kabulüne karar verildiği gözetildiğinde yasal koşulları oluşmadığından yerinde görülmemiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle; davacının davasının kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin 1.722.100,00 TL asıl alacak ve 355.554,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.077.654,67 TL üzerinden devamına, alacağın likit ve belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle davacı lehine asıl alacağın %20’si oranında 344.420,00 TL icra inkâr tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

Davanın KABULÜ ile;

1-Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın İPTALİNE, takibin 1.722.100,00-TL asıl alacak, 355.554,67 faiz olmak üzere toplam 2.077.654,67-TL üzerinden devamına,

2-Alacak niteliği itibari likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacağın %20'si olan 344.420,00-TL icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gereken 141.924,59-TL harcın, peşin alınan 25.092,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 116.831,71-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvurma harcı ve 25.092,88-TL peşin harcı olmak üzere toplam 25.708,28-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.427,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 308.871,65-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026

Katip ... Hakim ...

e-imzalıdır e-imzalıdır

Tashih Şerhi

Mahkememizin; █████/2026 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararın hüküm kısmında davalı aleyhine hükmedilen icra inkar tazminatı hesabı kısmında her ne kadar;

"Alacak niteliği itibari likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacağın %20'si olan 344.420,00-TL icra inkar tazminatı talebinin reddine," şeklinde yazılmış ise de; sehven icra inkar tazminatı talebinin reddine yazıldığı anlaşılmakla maddi hesap hatası yapıldığından;

"Alacak niteliği itibari likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacağın %20'si olan 344.420,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde tashihine; 6100 Sayılı Yasanın 304. maddesi uyarınca karar verildiği şerh olunur.

Katip ... Hakim ...

e-imzalıdır e-imzalıdır