Hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan, damga vergisi ve diğer masrafların yüklenici sorumluluğunda olmasına rağmen davacı tarafından ödenmesi nedeniyle sebepsiz zenginleşme iddiasıyla açılan rücuen tazminat davası.
Özet: Davacı, davalı ile imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde damga vergisi ve ilgili giderlerin davalıya ait olduğu ve sözleşme bedeline dahil edildiği belirtilmesine rağmen, vergi/ceza ihbarnameleri neticesinde bu tutarları gecikme zammı ve yargı harçları ile birlikte ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek, davalının sebepsiz zenginleştiği gerekçesiyle rücuen tazminat talep etmiş; davalı ise davacının resmi daire statüsünde olmadığını, verginin asıl mükellefinin davacı olduğunu ve benzer ödemelerin vergi mahkemelerince haksız bulunup kendisine iade edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.A N K A R A 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri uyarınca sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalı ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, bu giderlerin Kamu İhale Kanunu ve ilgili tebliğ gereği davalıya ödenen sözleşme bedeline dahil edildiğini, ancak davalının başvurusu üzerine ...Vergi Mahkemelerinde görülen davalar neticesinde düzenlenen vergi/ceza ihbarnameleri gereğince davacının, vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harçlarını ...Vergi Dairesi Başkanlığı Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ödemek zorunda kaldığını, davalının hem sözleşme bedeli içinde bu tutarı tahsil etmesi hem de davacının aynı bedeli vergi dairesine ödemesi nedeniyle davalının TBK hükümleri uyarınca sebepsiz zenginleştiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 478.599,39 TL alacağın, mahkeme ilamındaki kalemlere ilişkin kısmı için karar tarihinden, kalan kalemler için ise ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde: Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davacı tarafından talep edilen ihale kararı damga vergisi bedeline ilişkin davanın haksız olduğunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca davacı ... İletim A.Ş.'nin "resmi daire" statüsünde bulunmadığını, bu sebeple damga vergisinden muaf olmadığını ve verginin asıl mükellefinin ihaleyi yapan ve kararı imzalayan davacı kurum olduğunu, söz konusu verginin sözleşme imzalayabilmek için müvekkili tarafından zorunlu olarak ödendiğini ancak ...1. Vergi Mahkemesi'nin ████████ E. ve ...6. Vergi Mahkemesi'nin █████████ E. sayılı dosyalarında verilen kararlarla bu ödemenin haksız olduğunun tespit edilerek müvekkiline iade edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede de bu verginin müvekkilinin sorumluluğunda olduğuna dair açık bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin sebepsiz zenginleşmediğini, aksine davacının kendi yasal yükümlülüğünü müvekkiline yüklemeye çalıştığını belirterek, haksız ve mesnetsiz olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir....2. Vergi Mahkemesine ve ...7. Vergi Mahkemesine müzekkereler yazıldığı görüldü.Mahkememizce bilirkişi Veysel Tepe'den █████/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.Dava, hizmet alım sözleşmelerine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmesi ve ekleri, ...3. Vergi Mahkemesinin █████████ esas sayılı dava dosyası, ...2. Vergi Mahkemesinin █████████ esas sayılı dosyası, davacı tarafından yapılan ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm deliller incelenmiştir.Davacı tarafından davacı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesine göre açık ihale usulü ile ihalesi yapılan ███████████ ihale kayıt numaralı "H.767 Refaranslı 154 kV (-28,2 Km) 1272 Mcm İletkenli Şabanözü Osb-Yakınkent Eih Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi" nin davalı ... Ltd. Şti. uhdesinde kalması üzerine davacı ... İletim A.Ş. (...) ile Özaş Harita Enerji Ltd. Şti. arasında 17.11.2021 tarihinde Yapım İşine ait Sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre işin bedelinin birim fiyat üzerinden 23.767.000,00 TL, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 180 gün olduğu, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 21/b. maddesine göre pazarlık usulü ile ihalesi yapılan ██████████ ihale kayıt numaralı "H.777 Refaranslı 154 kV (-8,2+8,3 Km) Tek Devre 1272 Mcm İletkenli Kahramanmaraş Osb İrtibatları Eih Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi" nin davalı ... Ltd. Şti. uhdesinde kalması üzerine davacı ... İletim A.Ş. (...) ile Özaş Harita Enerji Ltd. Şti. arasında 03.03.2022 tarihinde Yapım İşine ait Sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre işin bedelinin birim fiyat üzerinden 31.558.000,00 TL, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 120 gün olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Sözleşme bedeline dahil olan giderler" başlıklı 7. maddesinde "7.1. Sözleşme bedeline dahil olan vergi, resim ve harçlar 7.1.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin aşağıda belirtilen mali yükümlülükler sözleşme bedeline dahildir: ... Sözleşmenin düzenlenmesine ilişkin tüm damga pulu vergisi, harç ve diğer giderler yüklenici tarafından ödenecektir. İlgili mevzuat çerçevesinde, yüklenici (ortak girişim halinde ortak/ortaklar) Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi için ilgili kuruluşa başvurabilir. sözleşme bedeline dahildir. 7.2. Sözleşme bedeline dahil olan diğer giderler ... 7.2.4. Sözleşme ve eklerinde İdareye ait olduğu açıkca belirtilmeyen her türlü giderler Sözleşme Bedeline dahildir. 7.2.5. Yüklenici Yurt içindeki veya yurt dışındaki bütün vergiler, damga resmi, lisans ücretleri ve benzer harcamalardan tümüyle sorumlu olacaktır.'' Sözleşme eki İdari Şartnamenin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25. maddesinde "25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat hükümleri gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir..." hükmü yer almaktadır.Davalı yüklenici tarafından ███████████ ihale kayıt numaralı ihaleye ait 135.234,23 TL, ██████████ ihale kayıt numaralı ihaleye ait 179.566,02 TL damga vergisinin Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğüne ödendiği, davalı yüklenici tarafından bu hizmet alım ihalelerinde ödenen ihale kararı damga vergisinin iade istemiyle Gelir İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunulması talebinin reddi üzerine davacı tarafından ...1. Vergi Mahkemesinin ████████ E., ████████ K. ve ...6. Vergi Mahkemesinin █████████ E., ████████ K. Sayılı ilamları sonucu davanın kabulüne, idari işlemin iptaline ve ödenen damga vergisinin davalıya iadesine dair karar verildiği, verilen kararların istinaf edilmesi üzerine ...BİM 4. Vergi Dava Dairesince istinaf taleplerinin reddedilerek verilen kararların kesinleştiği, söz konusu ihaleler için ödenen damga vergisinin davalıya iade edildiği, davalı tarafından ödenen ihale damga vergisi tutarlarının davacıdan tahsili için başlatılan idari işlemlerin iptaline karşı ...Vergi Dairesi Başkanlığı aleyhine açılan davalara ilişkin yapılan yargılama neticesinde ...7. Vergi Mahkemesinin ████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile davanın reddine, ...2. Vergi Mahkemesinin 28.09.2023 tarih ve ████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile vergi ziyaı cezası yönünden davanın kabulüne, damga vergisi yönünden davanın reddine karar verildiği, bu kararlara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ...Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesince istinaf taleplerinin reddedildiği, verilen kararların kesinleştiği, bunun üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı Takdir Komisyonunca söz konusu ihalelere ilişkin damga vergisinin davacıdan tahsil edilmesi amacıyla;-...Vergi Dairesi Başkanlığı Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ███████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak ... İletim A.Ş. adına tanzim edilen 2024030139CYJ000002 numaralı Vergi / Ceza İhbarnamesi ile; 135.234,23 TL damga vergisi, 615,32 TL yargı harcı, 62.748,21 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 198.327,76 TL, ...Vergi Dairesi Başkanlığı Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ██████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak ... İletim A.Ş. adına tanzim edilen 20241202391150000004 numaralı Vergi / Ceza İhbarnamesi ile; 179.566,02 TL damga vergisi, 86.730,39 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 266.296,41 TL tahakkuk ettirildiği, davacı tarafından 28.11.2023 tarihli “Vergi Tahsil Alındısı” belgesi ile ███████ dönemine ilişkin (███████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin) 198.327,76 TL, 05.02.2024 tarihli “Vergi Tahsil Alındısı” belgesi ile ███████ dönemine ilişkin (██████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin) 233.556,91 TL olmak üzere toplam 266.296,41 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, Davacı tarafından ███████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak 135.234,23 TL damga vergisi, 62.748,21 TL gecikme faizinin yanı sıra 40,30 TL vekalet pulu, 20,00 TL posta gideri, 127,75 TL yargılama gideri, 782,10 TL istinaf harcı, 615,32 TL karar harcı olmak üzere toplam 1.585,47 TL, ██████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak ise 179.566,02 TL damga vergisi, 86.730,39 TL gecikme faizinin yanı sıra 60,50 TL vekalet pulu, 30,00 TL posta gideri, 10.701,95 TL ilam vekalet ücreti, 358,25 TL yargılama gideri, 1.239,30 TL istinaf harcı, (269,85+547,17) 817,02 TL ihbarname karar harcı olmak üzere toplam 13.207,02 TL masraf yapıldığı anlaşılmıştır.Davacı taraf, davacı tarafından ihalesi yapılan ███████████ ve ██████████ ihale kayıt numaralı yapım işi ihalelerini üstlenen davalı yüklenici tarafından sözleşme öncesinde ödenen ihale karar damga vergisi bedellerinin iadesi amacıyla açılan davalara istinaden bu tutarların davalı yükleniciye ödenmesi üzerine söz konusu ihaleye ait damga vergisinin Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğünce davacıya tahakkuk ettirildiği ve bu damga vergisi ve gecikme faizi ile masrafların davacı tarafından ödendiği, ancak ihale karar damga vergisinden ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince davalı yüklenicinin sorumlu olduğu ileri sürülerek (279.301,48+199.297,91) 478.599,39 TL damga vergisi, gecikme faizi ve masrafların davalı yükleniciden tahsilini talep etmiştir.Uyuşmazlığın çözümü hakkında mahkememizce emekli Sayıştay denetçisi bilirkişi Veysel Tepe'den █████/2025 tarihinde aldırılan bilirkişi raporuna göre; Davacı ... İletim A.Ş.'nin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığı, ayrıca 27.07.2006 tarih ve 26241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "... İletim Anonim Şirketi Ana Statüsü"nde davacı ... İletim A.Ş.'nin, Enerji Piyasası Kanunu, 233 sayılı KHK, 399 sayılı KHK ve anılan ana statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi olduğunun belirtildiği, davacı ... İletim A.Ş.'nin 488 sayılı Kanunun yukarıda anılan 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı, konuya ilişkin ihale dokümanlarında yer alan belgeler incelenmesi neticesinde ise, somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesinde yer alan "açık ihale" ve 21/b maddesinde bulunan pazarlık usulüne göre ihale edilen ███████████ ve ██████████ ihale kayıt numaralı hizmet alım ihalesinde ihale karar damga vergisinin ihale dokümanında yer alan % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri içerisinde yer aldığı ve bu tutarın sözleşme bedeline dahil olduğu, davacı ... İletim A.Ş.'nin resmi daire sıfatını haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmamış ise de, yukarıda aktarılan mevzuat ve sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu ihale için ödenen karar damga vergisinin davalı yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ███████████ ve ██████████ ihale kayıt numaralı ihale kararları için ödenen damga vergisi tutarı ve bu damga vergisine ait gecikme faizi ve yapılan masrafları davalı yükleniciden talep edebileceği, davacı tarafından uyuşmazlığa konu; ███████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak 135.234,23 TL damga vergisi, 62.748,21 TL gecikme faizi, 40,30 TL vekalet pulu, 20,00 TL posta gideri, 127,75 TL yargılama gideri, 782,10 TL istinaf harcı, 615,32 TL karar harcı toplam 199.297,91 TL, ██████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak ise 179.566,02 TL damga vergisi, 86.730,39 TL gecikme faizinin yanı sıra 60,50 TL vekalet pulu, 30,00 TL posta gideri, 10.701,95 TL ilam vekalet ücreti, 358,25 TL yargılama gideri, 1.239,30 TL istinaf harcı, (269,85+547,17) 817,02 TL ihbarname karar harcı olmak toplam 279.301,48 TL olmak üzere toplam (279.301,48+199.297,91) 478.599,39 TL damga vergisi, gecikme faizi ve masraf ödemesi yapıldığı, davacı ... İletim A.Ş.'nin ███████████ ve ██████████ ihale kayıt numaralı ihale kararları için bu ödeme belgelerinde yer alan toplam 478.599,39 TL damga vergisi, gecikme faizi ve masraf ödemesi bedelini davalı ... Ltd. Şti.'nden talep etmesinin uygun olduğu rapor edilmiştir.Deliller değerlendirilmiştir.Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri, vergi dairesindeki bilgi ve belgeler ile vergi mahkemesi kararı ve davacının vergi ödemelerine ilişkin makbuzları birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce uyuşmazlık konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin kim olduğu, uyuşmazlığa konu ihaleye ait karar damga vergilerinin ödenmesinde davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve de ilgili yasal düzenleme nazara alınarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda öncelikle davacı DHMİ nin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığından damga vergisinde muaf kamu kurumu olmadığı ve ihale kararını imza eden taraf olduğundan, ihale karar pulundan sorumlu olacağı anlaşılmıştır. Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi ile sözleşmenin eki olan idari şartnamenin "Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler" başlıklı 25. maddesi hükmü gereği ihale karar damga vergisinin teklif bedele dahil olduğunun belirlendiği, davalının yaptığı bu ödeme sonrası Vergi Dairesine iade istemli başvurusu ve bu talebin reddi üzerine ...Vergi Mahkemelerinde yapılan yargılama sonucunda davalı lehine idari işlemin iptali ve ihale karar damga vergisinin iadesi isteminin kabulü kararının sadece vergi mevzuatı kapsamında bir sonucu olup eldeki uyuşmazlık ve talep bakımından mahkememizi bağlayıcı nitelikte olmayacağı, mahkememizdeki rücu isteminin taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile ekleri uyarınca ihale karar damga vergisinin teklif edilen ihale bedeli içerisinde yer alması nedeniyle bu kapsamda yükleniciye ait olduğundan davacı kurumun sözleşme ve eklerine göre ödememesi gerekin bir bedeli davalıdan kaynaklı nedenlerle gecikme zammı ile birlikte vergi dairesine ödemek zorunda kaldığı, davacı ... İletim A.Ş.'nin ███████████ ve ██████████ ihale kayıt numaralı ihale kararları için sunulan bu ödeme belgelerine göre toplamda 478.599,39 TL ödemede bulunduğu anlaşılmıştır.Davacının ...Vergi Mahkemelerinde açmış olduğu davalar nedeniyle mahkemece yapılan yargılama sonucunda damga vergisine ilişkin idari işlemin iptal edilmediği, sadece vergi cezasına ilişkin işlemin iptal edildiği, bu davalarda davacının kendi menfaati için dava açmış olduğu, davalının davalarda tarafa olmadığı, bu suretle davalı ile doğrudan ilgisi bulunmayan (███████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak 40,30 TL vekalet pulu, 20,00 TL posta gideri, 127,75 TL yargılama gideri, 782,10 TL istinaf harcı, 615,32 TL karar harcı toplamı ile ██████████ ihale kayıt numaralı işe ilişkin olarak 60,50 TL vekalet pulu, 30,00 TL posta gideri, 10.701,95 TL ilam vekalet ücreti, 358,25 TL yargılama gideri, 1.239,30 TL istinaf harcı, (269,85+547,17) 817,02 TL ihbarname karar harcı olmak toplam üzere) toplamda 14.792,49-TL mahkeme yargılama masrafından davalının sorumlu olmayacağı anlaşıldığından davacının ödediği damga vergisi ve gecikme faizi olan (478.599,39- 14.792,49-TL) 463.806,90TL'nin dava öncesi davalı taraf temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren tarafların tacir oldukları nazara alınarak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın kısmen kabulü ile 463.806,90TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Kabul edilen 463.806,90 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 31.682,65 TL karar ve ilam harcından 8.173,29 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 23.509,36 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 8.173,29 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 8.876,19 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 530,00 TL tebligat gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.030,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.874,53 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 155,47 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 142,18 TL'sinin davacıdan, 4.457,82 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 463.806,90 TL üzerinden takdir edilen 73.571,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 14.792,49 TL üzerinden takdir edilen 14.792,49 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır