konya ticaret mahkemesi, ortağın vefatı sebebiyle kaybolduğu iddia edilen pay defteri için zayi belgesi talebini ttk 82/7 uyarınca reddetti.

Konya Ticaret Mahkemesi, ortağın vefatı sebebiyle kaybolduğu iddia edilen pay defteri için zayi belgesi talebini TTK 82/7 uyarınca reddetti.

Özet: Mahkeme, kurucu ortağın vefatı sonrası bulunamadığı iddia edilen pay defteri için davacı şirketin Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi talebini, basiretli bir tacirden beklenen özenin gösterilmediği ve defterlerin sadece "bulunamadığı" yönündeki iddianın, afet veya hırsızlık gibi nedenlerle zayi olma halleri gibi 82/7 maddesi kapsamına girmediği gerekçesiyle reddederek, ticari defterlerin korunması sorumluluğuna vurgu yapmıştır.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, ... Mahallesi ... No:3/1 Sit. 413, 42250 Selçuklu/Konya adresinde çikolata, şekerleme ve gofret imalatı yaptığını, müvekkili şirketin, aile şirketi olup hissedarları ..., ... ve müteveffa ... olduğunu, ... , ... ve ... babası olup 23.02.2026 günü vefat ettiğini, ... , bahse konu aile şirketini ilk olarak şahıs firması olarak kurduğunu, daha sonra ticari faaliyetlerine şirket olarak devam ettiğini, dolayısıyla işletmenin ticari faaliyetini şirket olarak başlatan ve devam ettiren şirketin kurucusu ... olduğunu, bu nedenle şirketin ticari ünvanında da kendi adı ve soyadı bulunmadığını, müvekkili şirkete ait defter ve kıymetli evraklar ... yedinde olduğunu, ...'ın vefatı nedeniyle hali hazırda davacı şirket yetkilileri şirkete ait pay defterini bulamadığını, davacı müvekkil şirket pay defterinin zayi olduğunu 13.04.2026 günü öğrendiğini, müvekkili şirkete ait pay defteri zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Davanın; Aile şirketi olan davacı şirkete ait pay defterinin müteveffa ortak ...'ın vefatı sebebiyle bulunamadığı iddiasıyla 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi gereğince zayi davası olduğu ve hasımsız açılmış olduğu anlaşılmıştır.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1)6102 Sayılı Kanunun 64 ve devamı maddeleri gereğince tacirler ve ticari işletmeler kendileri için kanunlarda belirlenen defterleri tutmak ve muhafaza etmekle yükümlüdürler. Kanun koyucunun, tacir ve ticari işletmeler için defter tutmayı zorunlu kılmasının temelinde ticari hayattaki güvenliğin, sürat, ispat ve dürüstlüğün sağlanması yatmaktadır. Bu hususun yanı sıra ticari defterler, bir işletmenin tüm hesap ve ticari ayrıntılarını içerirler. Aynı zamanda, devlete ödenecek vergilerin hesabında da aktif rol oynarlar. Bu sebepten dolayı ticari defterler hem ticari, hem hukuki, hem de vergisel olarak çok önemlidirler. Tacirlerin ve ticari işletmelerin faaliyetleri ticari defterler sayesinde denetlenmektedir.

(2)6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi kavramı; defter ve belgelerin yalnızca elden çıkmasını veya yok olmasını değil, tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen önleyemediği bu nedenle kendisine kusur olarak yüklenemeyen harici bir olay nedeniyle ileri sürülmesinin mümkün olmamasını ifade etmektedir.

(3)Zayi kararıyla tacir, defterleri ibraz etmemenin vergi hukuku, ceza hukuku ve ispat hukukuna yönelik sonuçlarından söz konusu kurtuluş beyyinesiyle muaf tutulmaktadır. Bu nedenle Mahkemelerce zayi kararı verilmeden önce tacirin iddialarında samimi ve inandırıcı olup olmadığı, defter ve kayıtların korunması hususunda basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve ihtimamı gösterip göstermediği hususları titizlikle değerlendirilmelidir.

(4) Yukarıda yapılan açıklamalar, Yüksek Mahkeme içtihatları ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Davacı vekilinin █████/2026 havale tarihli dava dilekçesinde davacı şirkete pay defterinin "müteveffa ortak ...'ın vefatı nedeniyle bulunamadığı iddiasıyla" zayi kararı talep ettiği, 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi olan davacının 18/2 maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini basiretli tacir gibi muhafaza etmesi gerektiği lakin defter ve kayıtların korunması hususunda basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve ihtimamının somut olayda gösterildiğinden söz edilemeyeceği gibi T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında 6102 Sayılı Kanunun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gerekmekte olup ticari defter ve belgelerin bulunamadığı iddiasının TTK 82/7. Maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş, eldeki davanın 6100 Sayılı Kanunun 382/e-1 maddesi gereğince çekişmesiz yargı işi olduğu, adı geçen kanunun 385/1 maddesi gereğince basit yargılama usulüne tabi olduğu, yine adı geçen kanunun 320/1 maddesi gereğince "Yargıda Hedef Süre Uygulaması ve Usul Ekonomisi İlkesi" nazara alınarak T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı çerçevesinde dosya üzerinden duruşma açılmaksızın Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Peşin alınan 732,00TL harca nazaran yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; Tarafların yokluğunda, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi nezdinden istinaf kanun yoluna müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim