12. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu araç değer kaybının, anayasa mahkemesi kararı sonrası gerçek zarar ilkesine göre tazmini talebine ilişkin kararı

12. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu araç değer kaybının, Anayasa Mahkemesi kararı sonrası gerçek zarar ilkesine göre tazmini talebine ilişkin kararı

Özet: Davacı, trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybının, kusurlu aracın sigorta şirketi tarafından tazminini talep etmiş; Mahkeme ise Anayasa Mahkemesinin genel şartları iptal eden kararı doğrultusunda, değer kaybının gerçek zarar ilkesine göre, aracın kaza öncesi değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki fark olarak serbest piyasa koşullarında belirlenmesi gerektiğini, trafik sigortacısının bu zarardan sorumlu olduğunu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre hesaplamanın yasal dayanağının kalmadığını hükme bağlamıştır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

...

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olarak davacıya ait... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın değer kaybına uğramasına neden olduğu belirterek davalı sigorta şirketinden şimdilik 1,00 TL değer kaybı, vekalet ücreti ve yargılama giderleriyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmonulmasını talep ve dava etmiştir. tazminatı talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, Dava konusu kazaya karışan ...plakalı aracın davalı sigorta şirketine 503538281 numaralı ZMS sigorta poliçesiyle █████/2024-2025 tarihleri arasında sigortalı olduğu ve sorumluluklarınında sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında 200.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bu bağlamda kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının da belirlenmesinin gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kasko sigorta şirketine █████/2025 tarihinde 91.114,51 rücu hasar tazminatı ödemesinin yapılmış olduğunu, davacıya ait araç değer kaybının belirlenmesinde araç tramer hasar kayının hasar miktarının kilometresinin vb. Tüm özelliklerin dikkate alınması gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle davacını araç değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.

Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K, █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin █████/2022 tarih ve ██████████ E, █████████ K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, Davalı sigorta şirketine sigortalı ...plakalı araç sürücüsü Batuhan YILDIRIM'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/d., 53/a., 67/a. ve 84/j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, Davacıya ait 06 EJV 027 plakalı araç sürücüsü İbrahim KAYNAR'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, Davacıya ait 06 EJV 027 plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 100.000,00 TL olacağı ve davalı sigorta şirketinin de sigortalısı araç sürücüsünün %100 kusurundan dolayı: 2918 sayılı KTK.nun 91. Maddesi gereği sorumluluğunun olacağı, belirtilmiştir.

Davacı vekili █████/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile özetle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla toplam alacak talebi olan 100.000,00 TL alacağın ihtarnamenin tebliği olan temerrüt tarihi olan 29.01.2025 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte ve mahkeme vekalet ücreti ve AAÜT'nin 16.maddesi gereği zorunlu arabulucu görüşmesinde davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden bundan kaynaklanan vekalet ücreti,yargılama giderleriyle birlikte davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline hükmolunmasını talep etmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı, araç değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı, sigorta şirketine başvuru tarihi gözetildiğinde temerrütün █████/2025 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla aracın hususi olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmesine ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan DAVANIN KABULÜ ile,

100.000,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen 100.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.831,00 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 1.608,00 TL ıslah harcı toplamı olan 2.223,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.607,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 1.608,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.926,30 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 95,00 TL tebligat gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.595,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 100.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır