İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, sahte ve müşterek imza iddialarıyla açılan menfi tespit davasında, çek kaynaklı icra takibine karşı verilen ihtiyati tedbir kararının istinaf incelemesini ele alıyor.
Özet: Davacı şirket, sahte kaşe ve imza içeren tek imzalı bir çekin kötü niyetli kullanıldığını iddia ederek aleyhine icra takibi başlatılmasını önlemek veya olası takiplerin durdurulması için ihtiyati tedbir talep etmiştir; ilk derece mahkemesi, yaklaşık ispatı yeterli bularak, çekin icra takibine konu edilmemesi talebini hukuken mümkün görmeyip reddetmiş; ancak İİK 72/2 uyarınca, %15 teminat karşılığında davalılarca açılması muhtemel icra takiplerinin durdurulmasına karar vermiş, davacı vekili ise bu teminatlı ve kapsamı sınırlı tedbir kararını istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ43. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: █████████ KARAR NO: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2026 (Ara Karar)NUMARASI: ████████ Esas (Derdest)İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDENDAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİTALEP : İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; davacı şirket lehine düzenlenen çek arkasında yer alan davacı şirket kaşesi sahte; imza ise davacı şirket yetkilisine ait olmadığını, üstelik davacı şirket müşterek imza ile hareket edebildiğinden, açıkça kötü niyetli bir şekilde kullanıldığı anlaşılan tek imzalı kıymetli evrak için ihtiyati tedbir taleplerimizin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, İstanbul 14. Asliye Ticaret mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyası kapsamında "ödemeden men" tedbir kararı verilerek ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkereler yazıldığını, buna göre; ilgili çek vasıtasıyla davacıdan hiçbir hak ve alacak iddia edilemeyeceği açıkça görüldüğünü, davalı tarafından da bu durumun bilindiğini, dava konusu çek hakkında bir icra takibi başlatılmadığından İİK m. 72/2 hükmü gereği öncelikle teminatsız mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında, icra takibi başlatılmaması, sonradan başlatıldığı anlaşılan bir icra takibi olması halinde işbu takibin durdurulması ve dosyaya yatırılan tutarların sözde alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati tedbir talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Dosya mevcudunda, davacı tarafça sunulan belgelerin yaklaşık ispata elverişli olmakla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup, menfi tespit davasının amacının belli bir borçtan dolayı borçlu bulunmadığına ilişkin kesin hüküm ve dolayısıyla kesin hukuki koruma temin etmek olduğu gözönüne alındığında ihtiyati tedbirin, asıl uyuşmazlığı çözecek veya kesin hukuki korumayı ikame edecek nitelikte bulunmayıp tedbirin teminat karşılığında verilmesi gerekmektedir. Bu kanaate varılmış olmakla birlikte, yukarıda yer alan kanun maddelerinden de açıkça anlaşılacağı üzere menfi tespit davası kapsamında dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi şeklinde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığı açık olduğundan bu yöndeki talebin reddine karar verilmesi gerektiği, sonuç olarak dava konusu çeke ilişkin olarak İİK'nun 72/2. maddesi kapsamında %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla davalılar tarafından tarafından açılması muhtemel icra takibinin/takiplerinin durdurulmasına (her ne kadar davacı tarafın, çeke ilişkin derdest bir icra dosyası olması halinde dosyaya yatırılan tutarların sözde alacaklı tarafa ödenmemesi şeklinde bir ihtiyati tedbir talebi de mevcut ise de, davalı üçüncü kişiler tarafından başlatıldığı beyan edilen, dosya bilgileri mevcut olan herhangi bir icra dosyası şu an için dosyaya bildirilmemiş olduğundan bu aşamada bu talebe dair herhangi bir değerlendirme yapılmayacak olup) ilişkin Davacı tarafın dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönündeki talebinin hukuken ve fiilen mümkün olmaması sebebiyle reddine, Davacı tarafın İİK 72/2. maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; keşidecisi ... A.Ş., lehdarı davacı ... A.Ş olan, ... ... A.Ş... Şubesine ait, ... seri numaralı, 30.01.2026 düzenleme tarihli, 700.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak davalılar tarafından tarafından açılması muhtemel icra takiplerinin 2004 sayılı İİK m. 72/2. maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına, çeklerin davalılar dışında üçüncü kişiler tarafından icra takibine konulması hâlinde tedbir kararının uygulanmamasına,İİK'nun 72/2. maddesi uyarınca ihtiyatî tedbir kararı verilen çek tutarının (700.000,00-TL) takdiren % 15'i (yüzde onbeş) oranınına isabet neden 105.000,00-TL teminat alınmasına,105.000,00-TL tutarındaki nakdi teminat veya süresiz teminat mektubu verilmesi koşulu ile; keşidecisi ... A.Ş, lehdarı davacı ... A.Ş olan, ... ... A.Ş... Şubesine ait, ... seri numaralı, 30.01.2026 düzenleme tarihli, 700.000,00-TL bedelli çekin, davalılar tarafından davacı aleyhine icra takibine konu edilmesi halinde davacı yönünden icra takibinin/takiplerinin durdurulması hususunda ilgili icra müdürlüğüne yazı yazılmasına,...," karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme, ara kararı ile tedbir karar tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren, borçlu şirket hakkında yeni icra takibi başlatılmasının ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine hükmedilmiş olup, alacaklı tarafından borçlu şirket hakkında tedbir devam ettiği sürece takip yapılamayacağını, o halde, mahkemece; █████/2015 tarihli ara karar tarihinden sonra 02.02.2016 tarihinde başlatılan takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, somut olayda, kargoya verilen 4 (dört) adet çek kaybolduğunu, ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerden....İcra Müd. ... Esas sayılı icra dosyası ile kaybolan çeklerden 2 (iki) tanesi hakkında haksız takip başlatıldığını, ... ve ... numaralı çeklerin icra takibine konulması nedeniyle davacının mağduriyetinni katlandığını, işbu nedenle davaya konu keşidecisi ... Anonim Şirketi; lehtar müvekkil ... Anonim Şirketi; Düzenlenme Yeri : İzmir; Düzenlenme tarihi: 30.01.2026; Bedeli: 700.000,00 TL Numarası: ... Muhatap: ... Bankası ...şubesi olan çek hakkında icra takibine konu edilememesine yönelik tedbir kararının verilmesi gerektiğini, hırsızlanan çeklerin kötü niyetli olarak kullanılmasının önüne geçilmesi amacıyla teminatsız olarak dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Mahkeme'nin aksi kanaatte olması halinde uygun görülecek bir teminat karşılığında dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi ihtiyati tedbir kararı verilmesini, kıymetli evrakın sahte olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.GEREKÇE : Talep, çek istirdatı davasında çekin icra takibine konu edilmemesi, sonradan başlatılan bir icra takibi olması halinde takibinin durdurulması ve veznedeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi, istemidir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati tedbir şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.Dava dışı ... A.Ş. tarafından █████/2026 tarihinde davacı .... A.Ş. lehine ... ...A.Ş. ...Şubesi nezdinde tanımlı ... ... hesabından 700.000,00 TL bedelli ... numaralı çek keşide edilmiştir. Dava konusu çekte sırasıyla davacı lehtar, .... Limited Şirketi, .... A.Ş., ... Limited Şirketi, .... Limited Şirketi, ...Limited Şirketi ve ...A.Ş. Cirosu bulunmaktadır. Çekin █████/2026 tarihinde bankaya ibrazı üzerine İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında verilen ödemeden men kararı nedeniyle ödeme yapılmamıştır.İhtiyati tedbir isteyen davacı taraf, davaya konu çekin rızası dışında elinden çıktığından bahisle çekin icra takibine konu edilmemesi, sonradan başlatılan bir icra takibi olması halinde takibinin durdurulması ve veznedeki paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklandığı üzere talep kısmen kabul edilerek açılması muhtemel icra takiplerinin durdurulmasına karar verilmiştir. Davacı vekilince çekin icra takibine konu edilmemesi ve üçüncü kişiler yönünden de tedbir karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, mahkeme tarafından da belirtildiği gibi çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ve davada taraf olmayan üçüncü kişileri bağlayıcı tedbir verilmesinin mümkün olmamasına göre, davacı tarafın söz konusu itirazı yerinde görülmemiştir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin kısmen reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-İhtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-İhtiyati tedbir isteyen davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-İhtiyati tedbir isteyen davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026