Danıştaydan, mahkeme kararıyla iptal edilen ihale sonucu hüküm ifade etmeyen sözleşme için ödenen damga vergisinin, vergiyi doğuran olay gerçekleşmediğinden iadesine ilişkin karar.
Özet: Bir kamu hastanesi tarafından yapılan personel hizmeti alım ihalesine ilişkin sözleşmenin, mahkeme kararına istinaden idarece tek taraflı feshedilmesi nedeniyle davacı şirketçe ödenen sözleşme ve ihale damga vergilerinin iadesi istemiyle açılan davada, Bölge İdare Mahkemesi, ihale kararı ve sözleşmenin hüküm ifade etmesi için Kamu İhale Kurulu itirazının kesinleşmesinin şart olduğunu, ancak ihalenin mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle damga vergisini doğuran hukuki durumun tekemmül etmediğini ve vergilendirme hatası oluştuğunu belirterek ödenen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi gerektiğine hükmeden ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Başkanlığı-...VEKİLİ : Av. ... (DAVACI) : ... Temizlik Organizasyon ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Van İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince yapılan .../... kayıt numaralı "Personel Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin sözleşmenin mahkeme kararına istinaden idarece tek taraflı olarak feshi nedeniyle ödenmiş olan ve ihale kararı ve sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden 294.426,79-TL sözleşme ve 176.718,19-TL ihale damga vergisinin iadesi için yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile toplam 471.144,98-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince sözleşme damga vergisi yönünden verilen bozma kararına uyarak sözleşme damga vergisine ilişkin davalı istinaf istemi yönünden; "ihale kararının hüküm ifade edebilmesi için; ihale yetkilisinin onayı ya da Kamu İhale Kuruluna vaki itirazın sonuçlandırılması zorunlu olup, ihaleye ilişkin olarak düzenlenen kağıtlarda vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi, bu işlemlere ilişkin itirazın, sözü edilen makamlarca karara bağlanmasının; diğer bir anlatımla, kağıda bağlanan hukuki durumun tekemmül etmesi halinde mümkün olduğu, davacı şirket tarafından üstlenilen ihale kararına istinaden düzenlenen sözleşmenin hüküm ifade edebilmesi için, Kamu İhale Kuruluna vaki itiraz başvurusunun sonuçlandırılmasının ve kesinleşmesinin şart olduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından mahkeme kararına istinaden ihale iptal edildiğinden ihaleye ilişkin dava konusu kağıtların Damga Vergisi Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca "herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan kağıt" vasfını yitirdiği anlaşıldığından, bu kağıtlarla ilgili olarak damga vergisini doğuran olayın gerçekleşmediği, damga vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın ihalenin iptali üzerine gerçekleşmediği anlaşıldığından, bu durumun 213 sayılı Kanunun 118. maddesinde yer alan vergilendirme hatası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden ihale kararına istinaden düzenlenen sözleşme için davacı tarafından fazladan ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile davayı kabul edip dava konusu işlemin iptali ile taleple bağlılık ilkesi uyarınca dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile iadesine ilişkin ...Vergi Mahkemesinin ... gün ve E:...; K:... sayılı kararının sözleşme damga vergisine ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairelerince de uygun görüldüğünden ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin doğrultusunda kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Van İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince yapılan .../... kayıt numaralı "Personel Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin sözleşmenin mahkeme kararına istinaden idarece tek taraflı olarak feshi nedeniyle ödenmiş olan ve ihale kararı ve sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden 294.426,79-TL sözleşme ve 176.718,19-TL ihale damga vergisinin iadesi için yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile toplam 471.144,98-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiştir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli 1 sayılı tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı listesinin 2'nci fıkrasına █████/2016 tarihli ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile “█████/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. Sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisi ret ve iade edilmez.” ifadesi eklenmiş, Anayasa Mahkemesi tarafından █████/2023 tarih ve 32118 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan █████/2022 tarih ve E:████████, K:████████ sayılı iptal kararı sonrasında, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli, (I) sayılı tablonun “II.Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. maddesine eklenen parantez içi hüküm "İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: █████/2016-███████ md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararı ve ihaleye ilişkin olarak düzenlenen sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin █████/2022 tarihli ve E:████████, K:████████ sayılı Kararı ile.)" şeklinde █████/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 21. maddesiyle değiştirilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Dosyanın incelenmesinden, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Van İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği'nce yapılan .../... kayıt numaralı "Personel Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu kararının ... İdare Mahkemesi kararı ile iptal edildiği ve Kamu İhale Kurulunun ...tarih ve ... nolu kararı ile işlem tesis edilerek ihalenin iptaline karar verildiği, mahkeme kararının temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin █████/2016 tarih ve E:█████████; K:█████████ sayılı kararıyla idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bozma kararı uyarınca Kamu İhale Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla; Kamu İhale Kurulunun... tarih ve ... nolu kararının iptaline ve itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine davacı şirketin, ihale makamınca EKAP üzerinden sözleşmeye davet edildiği, ancak, davacı şirketin sözleşmeye icabet etmediği, █████/2015 tarihinde feshedilen sözleşmeye konu iş yeniden ihaleye çıkarılarak başka bir firmaya ihale edilip o firma ile sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.Damga vergisinde, vergiyi doğuran olay, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda yer alan ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan kağıtların yazılıp imzalanması ya da imza yerine geçen bir işaret konulması anında meydana gelmektedir. Uyuşmazlık konusu olayda, sözleşme damga vergisini doğuran olay, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Van İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince ile davacı şirket arasında █████/2016 tarihli sözleşmenin imzalanmasıdır.Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan ihalenin iptal edilmesi halinde sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisi ret ve iade edilmeyeceğine ilişkin kural, Anayasa Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve 32118 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan █████/2022 tarih ve E:████████, K:████████ sayılı kararıyla; ihale sonucu imzalanan sözleşmenin ihalenin iptali veya ihale üzerine bırakılan isteklinin değişmesi nedeniyle uygulanamaz hâle gelmesi durumunda sözleşmenin hükmünden faydalanılmayan dönemlere yönelik damga vergisinin ret ve iade edilmemesinin kişilere aşırı külfet yüklediğinden bahsedilerek ve ihale kararı damga vergisi ile sözleşme damga vergisi arasındaki, çelişkili uygulamaya değinilmek suretiyle sözleşmenin hükmünden faydalanılmayan dönemlerine ilişkin damga vergisinin ret ve iade edilmemesinde orantılılık ilkesine aykırılık bulunduğu suretiyle iptal kararı verildiği, mahkeme kararı doğrultusunda tesis edilen düzeltici işlemle ihalenin dava dışı başka bir firmaya bırakılmasından sonra davacının adına alınan ihale kararının ve sözleşmenin hükmünden faydalanma olanağı kalmadığı için sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisinin davacıya iade edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği, yukarıda değinilen Anayasa Mahkemesi iptal kararının gerekçesi de dikkate alındığında; sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisine ilişkin düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına davalı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle; 1.Davalının temyiz isteminin reddine,2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.