Yemek hizmetleri sağlayan davacının, davalı kurumdan sözleşme dışı ve rasyonlara eklenmeyen personel yemek bedelleri ile munzam zarar ve faiz talep ettiği davanın temyiz incelemesi.
Özet: Davacı firmanın davalı kuruma 2006-2007 döneminde sağladığı, özellikle davalının başka firmalarla olan sözleşmeleri gereği ödemesi gereken ancak yemek rasyonlarına dahil edilmediği belirtilen üçüncü taraf personel yemek hizmeti bedellerinin tahsili talebi üzerine, ilk derece ve istinaf mahkemeleri davalıyı kısmen sorumlu bularak davacının alacaklı olduğuna hükmetmiş; temyiz aşamasında davacı, tahakkuk eden alacağın güncel piyasa koşullarına göre munzam zarar ve yüksek faizle ödenmesini talep etmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 5. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İnş. ve devralan davacı ... vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı kuruma 2006-2007 tarihlerinde 22... günlük dönemde yemek hizmeti sunduğu, bu hizmetlerin sunulmasının akabinde yemek bedellerine, yemek rasyonlarına sehven eklenmeyen bedeller bulunduğu, sözleşme dışında da yemek hizmetlerinden faydalanan ve sehven rasyona eklenmeyen yemekhane personelleri ile diğer firmaların personellerinin mesai ve nöbet yemek giderlerinin rasyona eklenmediği, idareye yapılan başvurunun uygun bulunmadığı, şartnamede personelin yemek rasyonuna yazılması gerekirken sehven yazılmayıp dahil edilmediği, hizmet dönemlerindeki rasyonlara dahil edilmeyen ve ödemesi yapılmayan tüm personellerin yemek bedelleri, davalı idarenin yasa ve usullere aykırı işlemleri ile ödenmediği, bu sebeple ödenmeyen 100.000,00 TL alacağın fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak suretiyle ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının talebinin teknik şartnamenin 25. maddesinde davacı firmanın kendi personellerinin yemek hizmetinden kendisinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, firma personeline idarece yemek temin edilme ve buna dair ödeme yapılma zorunluluğu bulunmadığını, ... Devlet Hastanesi'ne yazılan dilekçede ise, davacı şirket personelinin yemek hizmetinden yararlandırılması gerektiğini, rasyonlara işlenmediğinden bahisle hizmet dönemlerinde kendi bünyelerinde çalışan personelin yemek bedellerinin ödenmesinin mesai ve nöbet saatlerine ilişkin yemek ücreti alacağına dair taleplerinin bulunmadığının belirtildiğini, davacı şirketin yemek personeli hariç diğer personelleri için mesai saatleri içi ve dışında nöbetçi personellere verilen yemeklerden rasyonlara işlenmediği için yemek ücreti talebinin bulunmadığını, çelişkili beyanlarının bulunduğu, davalı idarenin şartnameye göre davacı şirkete her türlü ödemeyi tam ve eksiksiz yaptığı, davacı şirket personelinin yemek bedellerini davacı şirketçe karşılanacağının şartnamede düzenlendiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan raporda davalı kurum ile temizlik hizmeti ve yazılım hizmeti veren dava dışı firmalar arasında imzalanan sözleşmelerde bu firmaların hastanelerde çalışan personelinde verilen yemek ücretlerinin davalı kurum tarafından karşılanması kararlaştırıldığından, davacı firmanın bu firmalarda çalışan personele verilen yemek bedellerini davalıdan talep edebileceği, ... Devlet Hastanesi tarafından gönderilen yazıda belirtilen işçi sayıları ve davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmede belirtilen birim fiyatı dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu 23.03.2006-24.09.2007 tarihleri arasında raporda detayları açıklandığı şekilde; bilgi işlem elemanları yemek bedeli 141.996,00 TL + temizlik işçisi yemek bedeli 176.311,00 TL olmak üzere davacının davalı kurumdan toplam 318.307,00 TL alacağı olduğu ve davalı idarenin temerrüde düştüğüne dair herhangi bir dosyada ihtarname ya da tebligat bulunmadığından dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1-Davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve devralan davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; munzam zarardan dolayı dava ve ıslah harcının yatırıldığı tarihlerindeki davalının aldığı ve firmaya ödenen yemek, kahvaltı, ara öğün fiyatlarının tespit edilerek öğün sayıları ile çarpılarak belirlenen bedelin tahsiline, mümkün değil ise dava ve ıslah harcının yatırıldığı tarihlerindeki hükümdeki tarih ve miktarların dolar-dövize göre hesaplanarak, usul ekonomisi gereği bilirkişi kurulundan talepleri doğrultusunda ek rapor ile belirlenip dava tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizine hüküm kurularak yargı giderleri ile birlikte davalıya tahmiline karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.2-Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin kararında "..." şeklinde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu, husumetin sadece Sağlık Bakanlığı’na yöneltilmiş olması gerektiğini, dava konusu edilen taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacı firmanın 2005-2007 yılları arasında ihale uhdesinde kaldıktan sonra 23.03.2006 tarihinden davacı firmanın işi yürütemeyeceğini beyan etmesinin ardından 24.09.2007 tarihinde feshedildiğini, yani davacının rasyonlara dahil edilmediği iddiasında bulunduğu alacaklarının TBK'nın ilgili hükümleri uyarınca 5 yıllık zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın kısmi dava açmada hukuki yararının olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Aydın 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı kararında, davacının ıslah tarihi olarak 05.12.2022 tarihinin -ıslah harcının tamamlandığı tarih- esas alınarak ıslah edilen miktar için faiz başlangıcına esas alındığını ve hüküm kurulduğunu, yani davacı tarafın Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kaldırma kararından sonra ıslah yapıldığını, 22.07.2020 yürürlük tarihli 7251 sayılı Kanun ile 6100 sayılı HMK’nın 177. maddesinde değişiklik yapıldığını, bu maddede yapılan değişiklikten önceki ıslahlar yönünden kaldırma kararından sonra ıslah yapılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın 04.02.2020 tarihinde harcını yatırmadığı ıslahının bu mevzuat değişikliği öncesindeki bir ıslah olup, bu nedenle kaldırma kararından sonra yatırılan ıslah harcının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararından sonra yapılan bir ıslah hükmünde olduğunu, davacı tarafın yaptığı, harcını sonradan yatırdığı bu ıslahın bu nedenle yok hükmünde sayılarak hükme esas alınmaması gerektiğini, davanın sadece dava dilekçesinde yer alan talep doğrultusunda ele alınması gerektiğini, davacı tarafın ihale sözleşmesi ve eki niteliğindeki teknik şartnameye göre kendi bünyesinde çalışmış yemekhane personellerin giderlerinden kendisinin sorumlu olduğunu, kendilerine yapılan hakediş ödemelerini ihtirazi kayıtsız yahut itirazsızca kabul ettiklerini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davalı idare ile davacı şirket arasındaki yemek hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan davacı şirket personelinin yemek bedellerinin ödenmemesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve devralan davacı ... vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Taraflar arasında hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemi için dava açılmıştır. Dava, 25.02.2016 tarihinde 100.000,00 TL alacağın fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak suretiyle davalıdan tahsili istemiyle açılmış olup, düzenlenen bilirkişi raporlarına istinaden 04.02.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değeri 489.140,75 TL'ye arttırılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 9.2. maddesi gereği eki sayılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gerekli olduğu, eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi anlamında hakedişlere itirazın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiğinden belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişler hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacaktır. Dosya kapsamında hakediş raporları bulunmadığından Bilirkişi Kurulu tarafından incelenemediği anlaşılmaktadır.Mahkemece yapılacak iş; dava konusu sözleşmeye ilişkin tüm hakediş raporlarının dosyaya kazandırılması ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesi uyarınca hakediş raporlarına yöntemine uygun olarak herhangi bir itirazın bulunup bulunmadığının, bu bağlamda söz konusu hakedişlerin kesinleşip kesinleşmediğinin, davacının hakedişlerin kesinleşmesi nedeniyle hakedişlerde yer alan almayan bedelleri talep edip edemeyeceğinin araştırılarak sonucuna göre karar vermek olup, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi' nin 42. maddesi gereğince hakedişlere usulüne uygun olarak bir ihtirazi kayıt sunulması gerektiği, aksi hâlde talebin reddinin gerekeceği gözetilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, istinaf mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.