Mali müşavirin cezaevine girmesi sonucu iade edilemeyen ticari defterlerin zayi olduğu gerekçesiyle İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin karar.
Özet: Bu hukuki evrak, ticari defter ve belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesi talebiyle açılan bir davayı özetlemektedir; davacı şirket, mali müşavirleri uhdesinde bulunan ticari defter ve kayıtların ihtarname çekilmesine rağmen teslim edilmemesi üzerine kaybolduğunu iddia etmiş, mahkeme ise yapılan araştırmalar sonucunda defterleri saklamakla yükümlü mali müşavirin talep anında cezaevinde olduğunu, bu nedenle defterlerin teslim edilemediğini, davacı vekilince defter tasdik bilgilerinin sunulamadığını ve mali müşavir hakkında suç duyurusu yapıldığını değerlendirerek, tacirin iradesi dışında gelişen ve zayie neden olan olayın koşullarını incelemiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2026 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ticari defterler ve kayıtlar, mali müşavirleri olan ---------, --------- Şti. ve ---------- uhdesinde muhafaza edilmekte olduğunu, belirtilen şirket/şahıslar mali müşavirlik görevini üstlenmişse de görevini gereğince yerine getirmediklerini, taraflarınca -------- --------- Noterliği █████/2026 tarihli ---------- yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkili şirkete ait tüm ticari defter ve belgelerin 3 gün içinde tarafımıza teslim edilmesi ihtar olunduğunu, işbu ihtarname █████/2026 tarihinde tebliğ edilmiş ise de ticari defter ve belgeler taraflarına ya da müvekkiline teslim edilmediğini, şirket ve --------- gönderilen ---------- Noterliği █████/2026 tarihli ----------- yevmiye numaralı ihtarname ise tebliğ edilemediğini, müvekkili şirket tarafından mali müşavirlere ulaşılamaması ve defterlerin temin edilememesi nedeniyle ticari defter ve belgelerin zayi olduğu anlaşıldığını belirterek müvekkili şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:--------- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yazı cevabı---------- Noterliği'nin yazı cevabıDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, 6102 sayılı Kanunun 82/7'nci maddesine dayanılarak açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır. (TTK m.82/8).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 64/4 maddesi uyarınca pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 82/7. Maddesindeki "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindeki düzenlenmiştir. Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir Hasımsız açılan zayi belgesi iptali davasında, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince Mahkememizce resen araştırma ilkesi çerçevesinde delillerin toplanarak değerlendirilmesi gerekir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekiline zayi talebine konu 2023 - 2024 yevmiye defteri - kebir defteri, envanter defteri, ortaklık pay defteri, müdürler kurulu defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin noter tasdik bilgilerini bildirmesi için 2 haftalık süre verilmiş davacı vekili defterlerin tasdik işlemleri dahil tüm defterlerin tutulması ve saklanması işlemlerini mali müşavirler tarafından gerçekleştirildiğini ancak imza sirkülerini de aldığı ve mali müşavirin genellikle orada işlem yaptığını bildiklerini beyan ederek ---------- Noterliği'ne müzekkere yazılarak şirket adına defter tasdik işlemi yapılıp yapılmadığının sorulmasını talep etmiş Mahkememizce---------- Noterliği'ne yazılan müzekkereye defterlerin tasdik edildiğine ilişkin bir belge olmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce davacı vekiline dava dışı mali müşavir hakkındaki suç duyurusu olup olmadığı sorulmuş ve davacı vekili şikayetçi olunduğunu ve ---------- Soruşturma sayılı dosyası ile tahkikat yürütüldüğünü beyan etmiştir. ----------- Soruşturma sayıl dosyasında ifadesi alınan mali müşavir ---------- beyanında 2023 yılı 2. Yarısı içerisinde yürütmekte olduğu -------- Şti. isimli iş yerinin bir yıldan biraz fazla sürecek şekilde firmasının muhasebe işlerini yürüttüğünü , 09.01.2025 tarihinde cezaevine girdiğini 2025 yılı Haziran ayına kadar --------- Kurumu'nda daha sonrasında ise --------- Müdürlüğü'nde hükümlü olarak olduğunu , 18.12.2025 tarihinde tahliye olduktan sonra tarafına göndermiş olunan mesajları fark ettiğini , cezaevinde bulunmamdan ötürü mesajlarına ve çağrılarına dönüş yapamadığını beyan etmiştir. Somut uyuşmazlıkta davacı şirkete ait defterlerin tasdikli olup olmadığı hususu tespit edilemediği gibi davacı şirkete ait defterler ve belgelerin korunması için davacı tarafça dikkat ve özen gösterildiğinin ve iradesi dışında elinde olmayan bir neden ziya uğradığı iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmış olup yapılan yargılama sonunda hakkında şikayetçi olunan dava dışı mali müşavir ---------- soruşturma aşamasındaki beyanı , --------- Noterliği'nin yazı cevabı ve tüm deliller değerlendirildiğinde davacı şirkete ait defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya iadesine,4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026