hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, otoyol ihlalli geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, otoyol ihlalli geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket, işlettiği otoyoldan davalıya ait araçların yasal sürede ödenmeyen ihlalli geçişleri nedeniyle oluşan asıl alacak ve dört katı cezanın tahsili için başlattığı icra takibine davalının borcun tamamına, faizine, ferilerine ve yetkiye itiraz etmesi üzerine, itirazın iptali, takibin devamı ve inkar tazminatı talebinde bulunmuştur; davalı ise araçların üçüncü kişilere kiralanmış olması nedeniyle işleten sıfatının kiracılara ait olduğunu ileri sürerek husumet yokluğu, zamanaşımı ve yetkisizlik itirazlarıyla davanın reddini savunmuştur.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T. C.

A N K A R A

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ... .... .... .... .... .... ... ve diğer plakalı araçlarla müvekkili şirket tarafından işletilen ...-Niğde otoyolundan farklı tarihlerde toplam 90 kez ihlalli geçiş yapıldığını, bu geçişlere ilişkin ücretlerin 15 günlük yasal sürede ödenmemesi nedeniyle 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca her bir geçiş ücretine ek olarak bu ücretin dört katı tutarında ceza tahakkuk ettiğini, söz konusu alacağın tahsili amacıyla ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının borcun tamamına, faizine ve fer'ilerine haksız olarak itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir hizmet sözleşmesi olduğunu ve alacağın TBK'nun 89. ile HMK'nun 10. maddeleri gereğince müvekkilinin yerleşim yerinde talep edilebileceğini, alacağın likit ve kanundan kaynaklandığını, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek, ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin asıl alacak ve yasal faizi ile birlikte devamına ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımına uğramış alacaklar yönünden zamanaşımı itirazında ve müvekkil şirketin araçların maliki olmasına rağmen işleten sıfatı bulunmadığından öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, Karayolları Trafik Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca, dava konusu araçların tamamının uzun dönem kira sözleşmeleri ile üçüncü kişilere kiralandığını, bu durumda araç üzerinde fiili hakimiyeti bulunan ve ondan ekonomik olarak yararlanan kiracının "işleten" sıfatıyla sorumlu olduğunu, bu nedenle araç maliki olan müvekkil Otokoç Otomotiv Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin iddia edilen ihlalli geçiş ücretlerinden sorumlu tutulamayacağını, ayrıca müvekkil şirketin yerleşim yerinin İstanbul/Maltepe olması sebebiyle İİK ve HMK hükümleri gereğince yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, müvekkil şirket kayıtlarında davacıya herhangi bir borç bulunmadığını ve borcun ikrar edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddedilmesi gerektiğini belirterek, öncelikle müvekkil şirketin araç işleten sıfatı bulunmaması nedeniyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davanın asli ve feri tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 3. Genel İcra Dairesine, Otokoç Otomotiv ve ... 3. Genel İcra Dairesine müzekkere yazıldığı görüldü.

Bilirkişi Öznur Çelik'ten █████/2025 tarihli bilirkişi raporunun alındığı görülmüştür.

Dava, davacının işlettiği otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığından bahisle alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemlidir. (İİK md. 67)

İcra takip dosyası, bilirkişi raporu, tarafların yazılı beyanları, müzekkere cevabı ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.

... 3. Genel İcra Dairesinin ██████████ takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine █████/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde geçiş ücreti ve ceza tutarı asıl alacağı olarak toplamda 33.225,00TL istendiği, ödeme emrinin davalıya █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının █████/2024 tarihinde borca, işlemiş ve işleyecek faiz türüne, faiz süresine ve faiz oranına, yetkiye ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine taki... .... .... .... .... .... .... ” plakalı araçların toplamda 89 sefer geçişihlali yaptığı, bu ihlalli geçişlere ait ücretin toplam 6.530,00 TL olduğu, davalı şirket, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânından yararlanmadığı için davacı şirketçe davalı şirkete geçiş ücreti borcuna ek 4 katı oranında toplamda 26.120,00 TL ceza uygulanması sonucu toplam borç tutarının 32.650,00 TL olduğu,

Davalı yan tarafından davaya konu araçların üçüncü şahıslara kiralandığına ilişkin fatura ve/veya sözleşmelerin dosyaya sunulmadığı, davalı yan tarafından sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapıldığına dair dosya kapsamında, herhangi bir ödeme belgesine rastlanılamadığı, tarafların, inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı rapor edilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30.maddesinin 5.bendinde; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." düzenlemesi mevcut ise de, sonradan yürürlüğe giren, 7144 sayılı yasanın 18. maddesi ile 6001 sayılı kanunun 30.maddesinin 5.fıkrasında yapılan değişiklik neticesinde, ceza tutarının 10 kat yerine 4 kat olarak uygulanması gerektiği yine 6001 sayılı kanuna, 7144 sayılı 19. maddesi ile eklenen geçici 3.maddesi ile de bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında da bu kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranların uygulanacağının belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamıyla sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem araç sahibini bağlar.

Deliller değerlendirilmiştir.

Davalı cevap ve icra dairesinde itiraz dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur. İlamsız icra takibi yalnız para alacakları için geçerli olacağından, uyuşmazlığın giderilmesi istemlerine konu davaların dayanağı icra takiplerinin de para alacağına ilişkin olduğunda kuşku bulunmamaktadır. İtirazın iptali davalarına konu alacak, işletmeci/hizmet sağlayıcı şirketler tarafından işletilen köprü, otoyol ve tünellerden geçiş yapan araç sahiplerinin yaptığı iddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağıdır. Takip, davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. Alacaklı/işletici, kendi yerleşim yeri olan icra dairesinde de takip yapabilecektir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████/2021 tarihli, ██████████ esas, █████████ karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) Bu nedenlerle davalının cevap dilekçesinde ve icra dairesine yaptığı yetki itirazı reddedilmiştir.

Dosyada mevcut delliller, tarafların beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait “... .... .... .... .... .... .... ... plaka sayılı ticari kullanıma haiz araçların farklı tarihlerde olmak üzere toplamda 90 ayrı kez ihlalli geçiş yaptığı, davalıya süresi içinde ücretlerin ödenmesi için gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği, ihlalli geçişe ilişkin davalının ödemesinin bulunmadığı, ihlalli geçişten araç sahibinin sorumluluğunun bulunduğu, davalının husumet savunmasına esas olmak üzere araç kiralama sözleşmeleri mahkememize sunulmadığından bu itirazının yerinde görülmediği, 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Gerekleri Hakkında Kanunun m.30/5 fıkrada yapılan değişiklikle 10 katı tutarında olan ceza miktarının 4 katına düşürüldüğü, bu tutar dikkate alınarak davalı hakkında icra takip işlemlerine başlanıldığı, yargılama sırasında taraf vekillerinin sunduğu beyan dilekçeleri ve duruşma sırasında alınan sözlü beyanlarda davalının dava sonrası icra takibi nedeniyle davacıya ödemede bulunduğunun ve tarafların karşılıklı yargılama gideri ile vekalet ücreti taleplerinin olmadığını bildirdiklerinin görüldüğü, davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden ve davanın açılmasında davacının haklılık payı gözetilerek devlet hazinesine ödenmesi gerekli harç ve arabuluculuk ücretinden davalının sorumlu olduğu, davalının icra takibine konu borcu ödediğinden ve dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan Dava Konusuz Kaldığından Davanın Esası Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına,

2-Dava değeri üzerinden hesaplanan alınması gerekli 2.269,60 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.654,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacının talebi olmadığından karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Tarafların birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talepleri olmadığından leh ve aleyhlerinde vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair,taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen kararın miktarı itibariyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi.█████/2025