Asliye Ticaret Mahkemesinde, AVMde yaşanan yürüyen merdiven kazasında çocuğun elinin sıkışmasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasının ticari dava niteliği ve görev alanı tartışması.
Özet: Alışveriş merkezinde küçük bir çocuğun elinin yürüyen merdiven aksamına sıkışması sonucu ağır yaralanma, tıbbi masraflar, gelir kaybı ve manevi zararlar oluşması nedeniyle, önceki bir ceza mahkemesi kararında AVM işletme müdürünün kusurlu bulunması üzerine AVM işletmecisi ve müdürüne karşı açılan bu tazminat davasında, mahkeme öncelikle dava türünün ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığını ve görevli olup olmadığını değerlendirmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ...KATİP : ......DAVACILAR : 1- ... - .. 2- ... - 1...VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1- ... - ... 2- ....DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: :Davacı vekili, 11.06.2022 tarihinde saat 20.00-21.00 saatleri civarında müvekkilİ ve oğlu ...'in alışveriş amacıyla AVM'ye gittikleri sırada müvekkilinin olay sırasında 2 yaşında olan oğlu ...'in elinin Anatolium AVM'nin yürüyen merdiven aksamına sıkıştığını, ...'in elini bu sıkışıklıktan müvekkili ve eşinin kendi çabalarıyla kurtardığını, ... 25.Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ E., 2025/7 K. sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde Anatolium AVM İşletme Müdürü ... in kusurlu bulunduğunu ve mahkumiyet kararı verildiğini, Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, ...'in asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ... 25.Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılamada Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre; Meydana gelen olay neticesinde ...'in sağ el 4. Ve 5. Parmak flektör yüzde kesi eksplorasyon, sağ el 4.parmak fds onarımı, sağ el 4. Parmak ulnar dijital sinir ve arter onarımı, sağ el 5. Parmak ulnar dijital sinir ve arter onarımı mevcut olduğu ve YARALANMASININ BASİT TIBBİ MÜDAHALE İLE GİDERİLEBİLECEK ÖLÇÜDE HAFİF OLMADIĞI BELİRTİLDİĞİNİ, .Meydana gelen bu olay sonucunda müvekkilinin çocuğunun sağlık giderlerini karşılamak zorunda kaldığını, hastane masrafları, ameliyat, ilaç, yol, konaklama ve tedavi giderleri sebebiyle ciddi bir maddi zarara uğradığını, ... in tedavi süresince çocuğunun bakımı ve ameliyatları nedeniyle sürekli ücretsiz izin aldığından maaşında da ciddi kesintiler yapıldığını, ayrıca olay sebebiyle manevi zararın da oluştuğunu belirterek davanın kabulü ile fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, davacı lehine davacı ve ailesinin uğramış olduğu manevi çöküntü nedeniyle 750.000 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA : Tensiben karar verilmiş olup, dava dilekçesi davalılara gönderilmemiştir. YARGILAMA GEREKÇE : Dava, davalı gerçek kişinin müdürü olduğu ve diğer davalının işlettiği alışveriş merkezinde küçük ... in elinin merdiven aksamına sıkışması sonucu meydana gelen kazada davacı küçüğün malul kaldığı iddiasıyla davalılara aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 6102 sayılı TTK m. 5/1. fıkra hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir. Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir. A- Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.B- Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK 4/1. maddesinde yapılan düzenlemeye göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. 6102 sayılı m. TTK 19/2 fıkrası uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. C- Taraflardan sadece birinin ticari işletmesi ile ilgili olması durumunda ticari dava kabul edilen davalar kanunda açıkça düzenlenmiştir. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Somut olayda davacı taraf, AVM de meydana gelen kazada davacının malul kaldığını belirterek tazminat talebinde bulunmaktadır ve taraflar arasındaki uyuşmazlık temelde haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Öte yandan; davacının tacir olmadığı da sabittir. Bu bilgiler ışığında, görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olmadığı sonucuna varılmıştır.Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Dosya içerisinde bulunan tüm deliller ile dava dilekçesinin incelenmesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı ve davacı ile davalı gerçek kişinin tacir olmadığı hususları birlikte değerlendirilmiş ve eldeki davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davaya bakmaya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine,2-Kararın kesinleşmesinden itibaren tarafların 2 hafta içerisinde müracaatı halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,3-HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerine görevli mahkemece karar verilmesine,4- Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. md.gereğince bir karar verilmesine,Dair dosya üzerinden, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ... e-imzalıdır. Hakim ... e-imzalıdır.