Yemekhane işletme ve kat kiralama sözleşmeleri kapsamında teminat olarak verilen senetlere dayalı icra takiplerine karşı açılan menfi tespit davasında borçsuzluk talebi.
Özet: Davacı şirket ve kefilleri, davalı şirket ile yapılan yemekhane işletme ve kiralama sözleşmeleri çerçevesinde teminat olarak verdikleri senetlerin haksız yere icra takibine konulduğunu ileri sürerek, kendilerine borçlu olmadıklarının tespitini, senetlerin iadesi veya iptalini, kötü niyetli takip nedeniyle tazminat ödenmesini ve icra takiplerine karşı ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir; mahkeme ise, davalıdan cevap gelmemesine rağmen, dava şartları kapsamında davanın kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle kendi görevini resen incelemeye almıştır.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2026 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ şirket ile davalı şirket arasında █████/2025 tarihinde "Yemekhane İşletme Sözleşmesi bir de Yemekhane Katı Kiralama Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmede taahhüt edilen öğrenci başına alınacak toplam bedelde davalı şirkette ödenecek miktarla alakalı güvence ve teminat olarak müvekkil şirketten toplamda 8 adet senet alınacağı sözleşmede kararlaştırıldığını ve sözleşmenin devamında verilecek olan senetlerle alakalı senetlere kefil olarak da diğer müvekkiller olan --------- ve --------- yazılacağı kararlaştırıldığını, diğer sözleşmede kira ödemeleriyle alakalı eğitim yılı kapsamında ödenecek olan kiralarla alakalı teminat ve güvence olarak müvekkili şirketten toplamda 12 adet senet alınacağı, yine sözleşmenin devamında verilecek olan senetlerle alakalı senetlere kefil olarak da diğer müvekkiller olan --------- ve -------- yazılacağının kararlaştırıldığını, imzalanan sözleşmelere istinaden teminat ve güvence kapsamında müvekkilinin davalıya vermiş oldukları senetleri davalı tarafından kullanılmış, bu kapsamda davalı "Yemekhane İşletme Sözleşmesinde" yazılı olan █████/2025 vade tarihli 979.800,00 TL tutarlı senedi --------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu, "Yemekhane Katı Kiralama Sözlemesinde" yazılı olan █████/2025 vade tarihli, 148.500,00 TL tutarlı senedi de --------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyasında icra takibine konulduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığı halde, müvekkilinin davalıdan 3-4 aylık yemek ücreti alacağı varken davalı tarafın bu icra takiplerini başlatarak kötü niyetle hareket ettiğini, müvekkilinden de haksız kazanç elde etmeye çalıştığını belirterek --------- İcra Dairesi --------- Esas sayılı dosya ile-------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyalarda müvekkilleri aleyhine başlatılan icra takipleriyle alakalı uygun teminat karşılığında mevcut hacizlerin kaldırılması ve de iş bu dava sonuçlanıp kesinleşinceye kadar dosyalarda herhangi bir haciz işleminin yapılmaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulüne,---------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosya ile --------- İcra Dairesi -------- Esas sayılı dosyalarda takip konusu senetlerle alakalı müvekkillerin herhangi bir borçlarının olmadığının tespit edilmesine, söz konusu senetlerle alakalı müvekkillerin herhangi bir borçları olmadığından takip konusu senetlerin müvekkillere iadesine karar verilmesini, iadenin mümkün olmaması halinde takip konusu senetlerin iptaline karar verilmesini, dava sonunda takip çıkışı miktarının toplam bedellerinin %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davalıdan kötü niyet tazminatının alınarak müvekkillere verilmesine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı tarafa dava dilekçesinin; taraflara ön inceleme duruşma gün ve saatinin usulüne uygun olarak █████/2026 tarihinde tebliğ edildiği, dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.DELİLLER :--------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası--------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası--------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabı--------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabıDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacı şirket ve davalı şirket arasında imzalanan yemekhane kat kiralama sözleşmesi kapsamında alınan █████/2025 keşide tarihli █████/2025 vade tarihli 148.500,00 TL bedelli senede dayalı başlatılan ---------- İcra Dairesi--------- Esas sayılı dosyası ve yemekhane kat kiralama sözleşmesi kapsamında alınan █████/2025 keşide tarihli █████/2025 vade tarihli 148.500,00 TL bedelli senet ve yemekhane işletme sözleşmesi kapsamında alınan █████/2025 keşide tarihli █████/2025 vade tarihli 979.800,00 TL bedelli senede dayalı olarak başlatılan ---------- İcra Dairesi---------- Esas sayılı dosyaları nedeniyle davacıların davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti istemine ilişkindir.Mahkeme dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında resen araştırır. Dava şartının bulunmaması halinde dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. (HMK 115/1ve 2.maddesi)Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. HMK 4/1-a bendinde, "kiralanan taşınmazların, █████/1932 tarihli ve 2004 sayılı icra ve iflas kanununa göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar" da Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu hükme bağlanmıştıTüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacılar vekilinin yemekhane kat kiralama sözleşmesi ve yemekhane işletme sözleşmesinde bilgileri belirtilen ve teminat olarak verilen senetlerin davalı tarafça iade edilmediğini, sözleşmelerin davacı şirket tarafından haklı olarak feshedildiğini beyan ederek , senetlere dayalı olarak başlatılan takip dosyalarına senetlerin teminat amaçlı verilmesi nedeniyle davacıların borçlu olmadıkların tespitini talep ve dava etmiştir . Dava konusu--------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı dosyasına konu borçlusu ----------- Şirketi alacaklısı davalı şirket olan █████/2025 keşide tarihli █████/2025 vade tarihli 148.500,00 TL bedelli senedin davacı şirket ve davalı şirket arasında imzalanan Yemekhane Kat Kiralama Sözleşmesi'nin 5 .maddesinde açıkla bilgilerinin yazıldığı ve bu kapsamda davalıya verildiği , yine dava konusu ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takip dosyasına konu borçlusu ---------- Şirketi, alacaklısı davalı şirket olan █████/2025 keşide tarihli █████/2025 vade tarihli 148.500,00 TL bedelli senedin davacı şirket ve davalı şirket arasında imzalanan █████/2025 tarihli Yemekhane Kat Kiralama Sözleşmesi'nin 5 .maddesinde açıkla bilgilerinin yazıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu her iki takip dosyasına konusu edilen vade tarihleri farklı bedeli 148.500,00 TL olan senetlerin █████/2025 tarihli Yemekhane Kat Kiralama Sözleşmesi'nin kira bedeli ,teminat ve ödeme şekli başlıklı 5 .maddesi kapsamında bilgilerinin yer aldığı, davacı şirket tarafından düzenlenen ve diğer davacıların aval olarak imzaladığı , senetlere dayalı olarak davalı tarafça davacılar aleyhine takip başlatıldığı anlaşılmış olup kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerektiği nitekim --------- sayılı ilamının da benzer yönde olduğu bu nedenle somut olayda takip konusu edilen ve Yemekhane Kat Kiralama Sözleşmesi'nin 5 .maddesinde gereğince davalıya verilen senetlere dayalı alacak ile ilgili uyuşmazlığın Mahkememiz görev alanı göre daha özel nitelikte görevli sulh hukuk mahkemesi tarafından çözülmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK.nun 114/1-c, 115/2 ve HMK.nun 20. maddeleri uyarınca görev dava şartı yokluğundan usulden reddine, talep edilmesi halinde dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,2-Taraflardan birinin karar süresi için kanun yoluna başvurmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvururarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ------------ Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, 3-Yasal süre içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin işbu kararın tebliğ ile ihtarına,4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026