istanbul bölge adliye mahkemesinin elektrik kontağı kaynaklı sera yangınında oluşan domates ve ambalaj hasarına ilişkin sigorta rücu davasında itirazın iptali kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin elektrik kontağı kaynaklı sera yangınında oluşan domates ve ambalaj hasarına ilişkin sigorta rücu davasında itirazın iptali kararı.

Özet: Bir sigorta şirketinin, sigortalısının davalıya ait serada elektrik kontağından kaynaklanan yangın sonucu hasar gören malları için ödeme yaptıktan sonra başlattığı icra takibine davalıların itiraz etmesi üzerine açtığı itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi sigorta poliçesinin özel şartları gereği yangın mahallinin teminat kapsamında olduğuna, belirlenen hasar bedelinin doğruluğuna ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı sigorta şirketinin ise poliçesi kapsamında belirli bir tutarda tazminat ödemesi gerektiğine hükmetmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: ███████

KARAR NO: ███████

KARAR TARİHİ: █████/2022

DAVA: İtirazın İptali (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücu)

KARAR TARİHİ: █████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde dava dışı sigortalısı .... AŞ.'nin ... nolu Yangın Abonman Sigorta Poliçesi ile █████/2018-█████/2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, █████/2018 tarihinde ... İli ... İlçesi ... Köyü mevkinde bulunan davalı tarafa ait serada yangın meydana geldiğini, yangının gerçekleştiği yerde müvekkil şirketin dava dışı sigortalısı .... AŞ.'nin domates ve ambalaj malzemelerinin bulunduğunu, yangın esnasında zarar gördüğünü, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde dava dışı sigortalıya 54.914,35 TL ödeme yapılarak haklarına halef olunduğunu, yangının davalı tarafa ait serada bulunan elektrik kontağından kaynaklanması sebebi ile davalının ve diğer davalı sigortalıcısının müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların takibe itiraz ettiğini beyanla; davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına yaptıkları itirazlarının iptaline, takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle, Davanın zamanaşımına uğradığını, görevsiz ve yetkisiz mahkemede davanın açıldığını, icra takibinde ve dava dilekçesinde istenen faiz ve tarihinin isabetli olmadığını, davacı sigortalısının hasar gören domates ambalaj malzemelerinin emtia olarak alınan domatesler ile beraber satışının yapılması nedeni ile kıymetlerin emtia olarak değerlendirilmiş olduğunu ve poliçede emtia bedelinin bulunmadığını, poliçede yer alan riziko adresleri arasında .../... adresinin bulunmadığını, meydana gelen yangının gerçekleştiği yerin teminat kapsamı dışında kaldığını, hasar gördüğü belirtilen malların müvekkil şirkete ait işyerinde bulunmasının davacının sigortalısı bulunan şirketin insiyatifi ile gerçekleştiğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ''...Poliçenin 3. Sayfasında 2017-2018 yılı panel şartlarının geçerli olduğu yazılmıştır. Poliçe ve protokol ekinde ibraz edilen 2017-2018 panel şartları incelendiğinde de, 21 sayfanın 30. maddesinde "sigortalı tarafından beyan edilemeyen adreslerde bulunan sigortalıya ait muhteviyatın %10'u ile teminata dahil olacağı" şartının yer aldığı, █████/2018 tarihinde .../... Bahariye Köyü mevkinde bulunan davalı tarafa ait serada yangın meydana geldiği, ... Belediye Başkanlığınca ███████ sayılı █████/2018 tarihli itfaiye erlerinin imzalarına havi tutanak düzenlendiği, tutanakta seranın arka tarafında bulunan hangarda elektrik kontağından yangın çıktığı ve ambalaj malzemelerinin bulunduğu hususlarına yer verildiği, Poliçede yer alan 2017-2018 panel şartlarının geçerli olduğuna dair özel şart ile poliçe ekinde yer alan panel şartları 30. maddesi gereğince poliçede belirtilmeyen riziko adreslerinin teminat kapsamında bulunduğu ve bu nedenle hasarın meydana geldiği yerin poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, Meydana gelen hasar neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından eksper ...'e ekspertiz incelemesi yaptırılmış, ekspertiz raporu ile davalı tarafa ait serada bulunan sigortalı ambalaj malzemelerinin hasar gördüğü belirtilerek meydana gelen hasarın 54.914,35TL olarak tespit edildiği, mahkememizce teknik bilirkişiden aldırılan raporda bu miktarın hasar bedeli ile uyumlu olduğu, tespit edilen 54.914,35 TL hasar bedelinin █████/2019 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödendiği, Davacı ... A.Ş yaptığı ödeme uyarınca TTK 1472 madde gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, Davalı .... AŞ.'nin diğer davalı ... AŞ. (eski ünvanı... AŞ.) nezdinde hasar tarihini kapsar ... sayılı poliçe ile yangın işletme sigortası mevcut bulunduğu Poliçede 3. Şahıs maddi teminatı 50.000TL olarak belirlenmiş olup ayrıca 3. şahıs hasarlarında asgari 100 Euro olmak üzere hasarın %10'u oranında tenzili muafiyet şartı mevcut olduğu, bu halde iş bu davalı yönünden yapılan hesaplama neticesinde 49.482,92 TL den sorumluluğu bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi poliçe üzerinde yer alan İstisnalar başlıklı maddesinde, emanete bırakılan ve/veya işlenmek üzere bırakılan 3. şahıs mallarına gelebilecek zararlar sonucu oluşabilecek sorumlulukların teminat harici kaldığının iddia etmiş ise de Davalı ... A.Ş.'nin sigortalısı diğer davalı ... .... A.Ş.'nin iştigal konusu gıda maddesi olup, domates üretimi yaptığı ve ürettiği domatesleri davacı ... A.Ş.'nin sigortalısı .... A.Ş. tarafından satın alındığı, satın alınan emtianın ... .... A.Ş. tarafından ambalajlandığı ve ambalajlanması için ambalaj malzemelerinin .... A.Ş. tarafından getirildiği ve firma isminin bulunduğu ambalaj malzemelerinin kullanıldığı dosya içerisinde yer alan tüm evrak muhteviyatından anlaşıldığı Davalı sigorta şirketinin sigortalısı bulunan ... .... A.Ş. firmasının, bu anlamda kendisi tarafından üretilen domates emtiasının satışını yaptığı ve satışa bağlı olarak ambalajlama işlemini üçüncü şahıs adına gerçekleştirdiği görülmektedir. Bu anlamda, emanete bırakılan/işlenmek üzere bırakılan üçüncü şahıs mallarından bahsedilemeyecek olup, davalı şirketin sigortalısının bizzat üretimini yaptığı ve serada sattığı domatesler ve domates ambalajlarının yangın sonucu hasar gördüğü, bu anlamda ticari işletmesi ve iştigal konusu kapsamında satışını yaptığı ve ambalajladığı üçüncü şahıs mallarının davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında bulunduğu ve davalı sigorta şirketinin bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Yine icra takip tarihinden önce davacı tarafça davalılara başvurulduğuna ilişkin bir belge dosyaya sunulmadığı, bu nedenle davalıların takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olacağı anlaşılmış olup, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gözetilerek bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın davalı ... A.Ş. Yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaya yapmış olduğu itirazının 49.482,92 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takip tarihinden itibaren 49.482,92 TL asıl alacağa işleyecek yıllık %9 yasal faiz uygulanması şeklinde takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davalının davalı ... .... A.Ş. Yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaya yapmış olduğu itirazın 54.914,35 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacak olan 54.914,35 TL işleyecek yıllık %9 yasal faiz uygulanması şeklinde takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olmayıp alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; işlemiş faiz yönünden red kararı verilmesinin ve davalı sigorta şirketi yönünden %10 muafiyet tenzili ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin halefiyet gereği haksız fiil tarihinden itibaren tazminata hak kazandığını ayrıca sigorta şirketi yönünden kısmen red sebebiyle vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; tazminata konu edilen domateslerin müvekkili sigortalısı olan diğer davalı ... tarafından üretilip davacı sigortalısı tarafından satın alınan ve ambalaj malzemelerinin davacı sigortalısı tarafından sağlanıp, davalı ... tarafından ambalajlanan ürünler olduğunu, yani dava dışı sigortalı tarafından satın alınan ürünlerin ambalajlanmak üzere ...'na bırakıldığını, bu durumda domateslerin işlenmek üzere bırakıldığının açık olduğunu, poliçede üçüncü şahıs mali sorumluluk klozunun üçüncü şahıs mali sorumluluk genel şartlarına tabi olduğunu ve poliçede yer alan özel hüküm gereği talebin teminat dışı kaldığını, bu nedenlerle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını ayrıca müvekkili şirketin sorumluluğuna ancak sigortalısının kusurlu olduğununu tespiti halinde gidilebileceğini, davalı şirketin kusuruna dair bir tespit yapılmadığını, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının yaptığı hasar ödemesinin kendi poliçesine göre teminat dışında olduğunu, davacının kendi inisiyatifi ile teminat dışı yaptığı ödemeyi rücu edemeyeceğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Anonim Şirketi vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının yaptığı hasar ödemesinin kendi poliçesine göre teminat dışında olduğunu, davacının teminat dışı yaptığı ödemeyi rücu edemeyeceğini, davacı şirket sigortalısına ait malların dava dışı şirketin inisiyatifiyle müvekkili adresinde bulunduğunu, müvekkilinin zarar nedeniyle sorumlu tutulamayacağını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalı şirket ile sigortacısından 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ...... A.Ş.'ye ait çeşitli riziko adresleri davacı şirket nezdinde █████/2018-2019 tarihleri arasında Yangın Abonman Sigorta Poliçesi ile yangın, deprem, sel, hırsızlık vs. risklere karşı teminat altına alınmıştır.

Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun █████/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. █████/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Sigortalının TBK'nın 183. ve devamı maddeleri uyarınca yangından kaynaklanan zararları davacı şirkete temlik ettiği, bu durum karşısında davacının sigorta ilişkisi yanında alacağın temliki hükümlerine göre de talep hakkı ve aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmış, hasarın davacı sigorta şirketinin düzenlediği poliçe teminatı kapsamında olmadığına dair davalı itirazları yerinde görülmemiştir.

... İlçe Belediyesi İtfaiye Ekipleri tarafından düzenlenen █████/2018 tarihli tutanakta; yangının çıkış sebebinin seranın arka tarafında ambalaj malzemelerinin ve sulama merkezinin bulunduğu hangarda elektrik kontağından çıktığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Olaya dair yürütülen soruşturma kapsamında ifadesine başvuran davalı ... şirketinde teknik eleman olarak çalışan...elektrik lambalarında kıvılcım çıktığını ve çıkan kıvılcımın sıçraması üzerine yangın olayının meydana geldiğini beyan etmiş, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Ekspertiz raporunda; yangının elektrik tesisatında meydana gelen şaseye bağlı olarak geliştiği, yangın nedeniyle sigortalıya ait domates ile koli, paket, ambalaj malzemelerinin hasara uğradığı, hasar tutarının 54.914,35 TL olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece sigorta uzmanı ve ziraat mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporda; dosyada bulunan faturalar incelendiğinde hesaplamaların faturalarla ve piyasayla uyumlu olduğu, tespit edilen 54.914,35 TL hasar bedeli █████/2019 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödendiği, takip dosyasında 54.914,35 TL asıl alacak ile ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen 2.951,83 TL yasal faizi toplamı 57.866,18 TL talep edilmekle yasal faizin doğru olarak hesaplandığı, davalı .... AŞ.'nin diğer davalı ... AŞ. (eski ünvanı... AŞ.) nezdinde hasar tarihini kapsar ... sayılı poliçe ile yangın işletme sigortası mevcut olduğu, poliçede 3. Şahıs maddi teminatı 50.000TL olarak belirlendiği ayrıca 3. şahıs hasarlarında asgari 100 Euro olmak üzere hasarın %10'u oranında tenzili muafiyet şartı bulunduğu, icra takip tarihinden önce davacı tarafça davalı ... AŞ.'ne (eski ünvanı... AŞ.) başvurulduğuna ilişkin bir belge dosyaya sunulmadığından ... AŞ.'nin takip tarihinden işleyecek yasal faizden sorumlu olacağı, ... AŞ.'nin sorumluluğu poliçesinde yer alan hasarın %10 oranında tenzili muafiyet şartı gereğince 54.914,35 %10 = 5.431,43TL (muafiyet) olup 54.914,35- 5.431,43 = 49.482,92 TL'den icra takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu, diğer davalı .... AŞ.'nin ise 54.914,35TL'nin tamamından icra takip dosyasında yer alan yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.

İtirazlar üzerine alınan ek raporda;

"...2- Davalı sigorta şirketi kök rapora itiraz dilekçesinde, poliçe üzerinde yer alan İstisnalar başlıklı maddesinde, emanete bırakılan ve/veya işlenmek üzere bırakılan 3.şahıs mallarına gelebilecek zararlar sonucu oluşabilecek sorumlulukların teminat harici kaldığının açıklandığını belirtmektedir.

Davalı sigorta şirketi ... A.Ş.'nin sigortalısı diğer davalı ... .... A.Ş.'nin iştigal konusu gıda maddesi olup, domates üretimi yaptığı ve ürettiği domatesleri davacı ... A.Ş.'nin sigortalısı .... A.Ş. tarafından satın alındığı, satın alınan emtianın ... .... A.Ş. tarafından ambalajlandığı ve ambalajlanması için ambalaj malzemelerinin .... A.Ş. tarafından getirildiği ve firma isminin bulunduğu ambalaj malzemelerinin kullanıldığı dosya içerisinde yer alan tüm evrak muhteviyatından anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketinin sigortalısı bulunan ... .... A.Ş. firmasının, bu anlamda kendisi tarafından üretilen domates emtiasının satışını yaptığı ve satışa bağlı olarak ambalajlama işlemini üçüncü şahıs adına gerçekleştirdiği görülmektedir.

Bu anlamda, emanete bırakılan/işlenmek üzere bırakılan üçüncü şahıs mallarından bahsedilemeyecek olup, davalı şirketin sigortalısının bizzat üretimini yaptığı ve serada sattığı domatesler ve domates ambalajlarının yangın sonucu hasar gördüğü, bu anlamda ticari işletmesi ve iştigal konusu kapsamında satışını yaptığı ve ambalajladığı üçüncü şahıs mallarının davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında bulunduğu ve davalı sigorta şirketinin bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

3- Davalı sigorta şirketi vekili ayrıca poliçede yer alan İstisnalar başlıklı maddede

- Yangın, duman, sis, buhar ve dahili su riskinden doğan sorumluluğun teminat harici bulunduğunun açıklandığını belirtmektedir.

Ancak düzenledikleri poliçe YANGIN POLİÇESİdir ve yangın neticesi oluşan hasarlara teminat veren bir poliçedir. Poliçenin yangın işletme sigorta poliçesi olarak düzenlendiği, yangın teminatı içerdiği görülmektedir. Yangın teminatının bulunduğu poliçede yer alan İstisna başlıklı maddede, yangın riskinden doğan sorumluluğun teminat dışı bırakıldığına dair özel şartın, poliçe ile verilen ana teminat yangın teminatı olduğundan, bir geçerliliğinin olmayacağı kanaatine varılmaktadır.

4- Davaya konu yangın █████/2018 tarihinde meydana gelmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın █████████ Soruşturma sayılı dosyasında yangının serada bulunan elektrik kontağından çıkması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. ... İtfaiye Müdürlüğü tarafından düzenlenen █████/2018 tarihli tutanakta seranın arka tarafında ambalaj malzemelerinin olduğu ve sulama merkezinin bulunduğu hangarda elektrik kontağından yangının çıktığı belirtilmiştir. Bu kapsamda, yangının meydana geldiği ve elektrik kontağının bulunduğu hangar davalı ... .... A.Ş.'ye ait olup, yeniden yangının çıkış sebebinin ve kusurunun yaptırılması hususundaki takdir Sayın Mahkemenize aittir.

5- Davalı sigorta şirketi vekili kök raporda ekspertiz raporunda yer alan hasar bedellerinin yazıldığını ve hasarın tespitine ilişkin bir veri bulunmadığını belirterek itiraz etmiştir.

Hasarlanan domates ve domateslere ait ambalaj malzemelerinin yerinde görülmesi ve incelenmesi bu aşamada mümkün değildir. Bu nedenle, ekspertiz tarafından tespiti yapılmış ve fiyatlandırılmış değerler dikkate alınarak piyasa ile uyumlu olup olmadığı araştırması yapılmak sureti ile kanaat oluşturulmuştur. Tespit edilen değerlerin piyasa ile uyumlu olduğu görülmüş ve görüş oluşturulmuştur. Bu nedenle, davalı vekilinin hasarın incelenmediği yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı..." belirtilmiştir.

Davalı ...Anonim Şirketinin istinaf talebinin incelenmesi;

Somut olayda yangının davalı ...Anonim Şirketi'ne ait serada çıktığı, davalı şirketin domates üretimi yaptığı, davacı sigortalısının satın aldığı domates emtiasına ilişkin ayrıca paketleme / etiketleme hizmeti de verdiği, bu nedenle davacı sigortalısı tarafından domatesler satın alındıktan sonra teslim alınmayarak gerekli ambalaj malzemelerinin de davalıya bırakıldığı, çıkan yangın nedeniyle gerek domateslerin gerekse ambalaj malzemelerinin hasara uğradığı, meydana gelen yangının seranın elektrik sisteminden kaynaklı olarak meydana geldiğinin itfaiye raporu, soruşturma dosyası ve davalı çalışanlarının ifadeleri ile sabit hale geldiği, yangının başkaca bir sebeple çıktığına dair taraflarca bir iddia da ileri sürülmediği, davalıya ait serada elektrik kontağından çıkan yangın sebebiyle meydana gelen hasardan davalı şirketin sorumlu olduğu sabittir. Bu nedenlerle davalı ......AŞ. vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafın, davalı ......AŞ. yönünden istinaf talebinin incelenmesi;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesinde "Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.", aynı yasanın "Parasal sınırların artırılması" üst başlığı ile Ek Madde 1'de, "(1) 200 üncü, 201 inci, 341 inci, 362 nci ve 369 uncu maddelerdeki parasal sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların; o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların on Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz. (2) 200 üncü ve 201 inci maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı, 341 inci, 362 nci ve 369 uncu maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktar esas alınır." hükümleri yer almaktadır.

█████/2025 tarihli ve 32920 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7550 sayılı Kanun) 20. maddesi ile HMK'nın Ek 1. maddesinin 2. Fıkrası; "(2) 200 üncü ve 201 inci maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı, 341 inci, 362 nci ve 369 uncu maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır." şeklinde değiştirilmiş ise de anılan değişikliğin Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra verilen kararlar yönünden uygunlanması mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2025 Tarihli 2023/4-931 E. ████████ K. sayılı kararında da aynı yönde oybirliği ile karar alınmıştır.

Somut dosyada ise karar tarihi █████/2022 olduğundan, 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7550 sayılı Kanun) 20. maddesi ile HMK'nın Ek 1. maddesinin 2. Fıkrası uyarınca yapılan değişiklikten önceki hükümler uyarınca kararın kesin nitelikte olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmiştir.

İstinaf incelemesine konu kararın verildiği █████/2022 tarihinde istinaf kanun yoluna başvuru için parasal sınır 8.000,00 TL'dir. Davacı tarafça başlatılan icra takibinde 54.914,35 TL asıl alacak, 2.951,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 57.866,18 TL talep edilmiş olup, mahkemece davalı ......AŞ. yönünden takibin 54.914,35 TL asıl alacak üzerinden devamına, 2.951,83 TL işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmiş ve davacı tarafça reddedilen kısma ilişkin istinaf yoluna başvurulmuş ise de davacı yönünden reddedilen kısmın kesin olduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 346. maddesi gereğince kesin karara yönelik istinaf başvurusu ile ilgili ilk derece mahkemesince karar verilebileceği gibi, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar oluşturulmadan, istinaf incelemesine gönderilen dava dosyaları ile ilgili olarak aynı yasanın 352/1.b maddesi gereğince, istinaf mahkemesince karar verilir. Açıklanan nedenlerle; davacı tarafın davalı ......AŞ. yönünden istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 352/1.b maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi yönünden istinaf taleplerinin incelenmesi;

Davalı sigorta şirketi ile davalı ...Anonim Şirketi'ne ait riziko adresi Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi ile █████/2018-2019 tarihleri arasında yangın ve çeşitli risklere karşı teminat altına alınmıştır. Poliçede "3.şahıs maddi" teminatı 50.000,00 TL'dir.

Poliçede 11.sayfadan itibaren düzenlenen "Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Klozu" incelendiğinde;

"Teminat kapsamı: İşbu poliçe ile, sigortalının riziko adresinde işletme faaliyetleri sırasında ve sigorta süresi içinde meydana gelebilecek kazalar sonucunda; a) Üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sağlığının bozulması, b) Üçüncü şahıslara ait mallarda maddi zarar meydana gelmesi sebebi ile ileri sürülebilecek tazminat talepleri, Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerince ve poliçe üzerinde belirtilen bedeller / klozlar / özel şartlar / notlar çerçevesinde teminat altına alınmıştır." denilmiş, özel şartlar düzenlenmiş ve 13.sayfada "İstisnalar" başlığı altında; "-Emanete bırakılan ve/veya işlenmek üzere bırakılan 3.şahıs mallarına gelebilecek zararlar sonucu oluşabilecek sorumluluklar teminat haricidir... -Yangın, duman, sis, buhar ve dahili su riskinden doğan sorumluluk teminat haricidir.", 14.sayfada "Muafiyet" başlığı altında "-Beher hasarda asgari 100.-EUR olmak üzere hasarın %10'u oranında, tenzili muafiyet uygulanacaktır." şeklinde düzenlenmiştir.

Poliçede Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerine atıf yapıldığından ilgili hükümlerin de incelenmesi gerekmektedir;

Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları incelendiğinde 1.maddesinde; "İşbu poliçe sigortalıyı, sigortanın mer'iyet müddeti esnasında vukua gelecek bir hadise neticesinde, a) Üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sıhhatinin muhtel olması, b) Üçüncü şahıslara ait mallarda ziya ve hasar (maddi zarar ve ziyanlar) husule gelmesi sebebile, poliçede gösterilen sıfat, faaliyet ve hukuki münasebetlerinden dolayı, kendisine karşı, üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerinin neticelerine karşı, Türkiye Cumhuriyetinin hukuki mes'uliyete müteallik mevzuatı hükümleri dairesinde ve işbu poliçede tesbit olunan meblağlara kadar temin eder."

3.maddesinde; "A) Sigorta, aşağıda sayılan zarar ve ziyanlara taalluk eden talepleri temin etmez: .....8) a- Üçüncü şahıslara ait olup, iare, icar veya tevdi sebepleriyle veyahut muhafaza, nakil, tamir edilmek veya işlenmek üzere veya diğer herhangi bir maksatla sigortalının, aile efradının veya müstahdemlerinin ellerinde veya nezaretleri altında bulunan malların uğrayacağı zarar ve ziyandan doğan talepler." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda gerek domates gerekse ambalaj malzemeleri dava dışı sigortalıya ait olup ambalajlanmak maksadıyla davalı ...Anonim Şirketi'ne bırakıldığından, poliçe ve genel şartlara göre bu ürünlerde meydana gelen hasar teminat dışıdır. Mahkemece davalı ... Anonim Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır. Bu gerekçelerle davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiş, davacı vekilinin istinaf talebi ise açıklanan gerekçelerle yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince bölge adliye mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi hükmü kaldırıldığı takdirde yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Dairemizce yeniden hüküm tesis edildiğinden, ilk derece mahkemesince hükmedilen vekalet ücretine mi yoksa Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre mi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği hususunun tartışılması gerekmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 323 vd. maddeleri, Avukatlık Kanunu'nun 168/3 maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 1.maddesi dikkate alındığında, yargılama giderleri arasında yer alan vekalet ücretine, kararı veren mahkemece re'sen ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca yapılacak hesaplamaya göre hükmedilecektir. Nitekim Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin █████/2022 tarihli █████████ E. █████████ K, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 15.02.2023 tarihli █████████ E. █████████ K., Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarihli █████████ E. █████████ K sayılı kararlarında da ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak bölge adliye mahkemesince yeniden hüküm tesis edildiği takdirde, bölge adliye mahkemesi tarafından hüküm verilen tarihte yürürlükte olan AAÜT'ne göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Bu nedenle her ne kadar davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ve bu şirket yönünden davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davalı ... Anonim Şirketi yönünden istinaf isteminin kabul edilmesi sebebiyle ilk derece mahkemesi kararının külliyen kaldırılması karşısında Dairemize yeniden hüküm tesis edilmesi zorunlu olduğundan vekalet ücretinin hesap ve takdiri noktasında Dairemizin karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT hükümleri esas alınmış ve açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafın, davalı ...A.Ş. yönünden istinaf başvurusunun HMK'nın 352/1.b maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,

3-Davacı tarafın, davalı ... Anonim Şirketi yönünden istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

4-Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...../███████ tarihli 2021/... E. 2022/... K. sayılı kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLEREK,

a-Davalı ... A.Ş. yönünden DAVANIN REDDİNE,

b-Davalı ...Anonim Şirketi yönünden davanın KISMEN KABULÜNE, Davalı ... .... A.Ş.'nin İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaya yapmış olduğu itirazının 54.914,35 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacak olan 54.914,35 TL işleyecek yıllık %9 yasal faiz uygulanması şeklinde TAKİBİN DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

c-Asıl alacak likit olmayıp alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat isteminin reddine,

ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.751,19 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 698,88 TL mahsup edilerek eksik kalan 3.052,31 TL harcın davalı ...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,

d-Davacı tarafından yapılan 2.610,43 TL yargılama giderinden, kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.477,03 TL'nin davalı ...A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Anonim Şirketi'den tahsili ile davacıya verilmesine,

f-Davalı ... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

g-Davalı ...A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 2.951,83 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

ğ-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle Hazineden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre 1.290,00 TL'nin davalı ...A.Ş.'den, 70,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

h-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince iadesine,

5-İstinaf yargılama giderleri yönünden;

a-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvru harçlarının Hazineye irat kaydına,

b-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 651,30 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

c-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının, davalı ... Anonim Şirketi tarafından yatırılan 937,80 TL'den mahsubu bakiye 205,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince davalı ... Anonim Şirketi'ne iadesine,

ç-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının, davalı ...Anonim Şirketi tarafından yatırılan 937,80 TL'den mahsubu bakiye 205,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince davalı ...Anonim Şirketine iadesine,

d-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

e-Davalı ...Anonim Şirketi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

f-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 1.002,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,

g-Yatırılan gider avansından artan kısmın ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde taraflara iade edilmesine,

ğ-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361/1 maddesi ve Anayasa Mahkemesi'nin █████/2026 tarih ve 33260 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2026 tarihli ███████ E. ███████ K. sayılı kararı gereğince tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026