İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı hususi araç tazminatında mahkemeler arası görev uyuşmazlığını asliye hukuk lehine çözdü.
Özet: Bir trafik kazası sonucu meydana gelen araç değer kaybı ve mahrumiyeti zararı tazmini istemiyle açılan davada, yerel asliye hukuk mahkemesi davanın ticari nitelikte olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiş, ancak dosyanın gönderildiği asliye ticaret mahkemesi ise tarafların tacir olmaması, aracın hususi kullanımda olması ve olayın haksız fiile dayalı olması nedeniyle davanın ticari dava şartlarını taşımadığını belirterek kendi görevsizliğine hükmetmiştir; nihayetinde, araç tescilinin hususi kullanım göstermesi, taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunmaması ve davanın haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle, uyuşmazlığın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar verilmiştir.
T.C.İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ8. Hukuk DairesiESAS NO : █████████KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 29.04.2026NUMARASI : ████████ Esas, ████████ KararMAHKEMESİ : İZMİR 18. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİTARİHİ : 29.01.2026NUMARASI : ████████ Esas, ███████ KararDAVA : TAZMİNAT KARAR TARİHİ : 09.07.2026KARAR YAZIM TARİHİ : 09.07.2026İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 18. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yerinin belirlenmesi yoluyla giderilmesi, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından istenilmekle, dosya heyetçe incelendi;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Dava; meydana gelen kaza nedeniyle davacı araçta oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararının tazmini istemine ilişkindir. Davacı vekili İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; 25.03.2025 tarihinde, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile, davacıya ait .... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı aracının hasarlandığını, hasar sebebiyle oluşan ticari kazanç kaybının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir. İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu aracın niteliğinin ticari olduğu anlaşılmakla, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş ve karar 06.04.2026 tarihinde kesinleşmiştir. Dosyanın gönderildiği İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de, mahkemece toplanan delillerin birlikte incelenmesinde tarafların tacir sıfatının bulunmadığı, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere kazaya karışan .... plakalı aracın da hususi özel araç otomobil olduğu ve aracın kullanım şekli itibariyle ticari maksatlı kullanılmadığı, (Bkz: Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas ██████████ Karar sayılı, 26.12.2019 tarihli ilamı) dikkate alındığında aracın ticari amaçlı kullanılmadığı sabit görülmekle uyuşmazlığın genel hükümler dairesinde Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde görülmesi gerektiği değerlendirildiğinden mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, karar taraflara tebliğ edilip yasal süreler geçtikten sonra dosya merci tayini için Dairemize gönderilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.Öte yandan, 6102 Sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK'nın 5. maddesinde ise, dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinin ticaret mahkemelerince bakılacağı hükme bağlanmıştır. Somut olayda, davacı adına kayıtlı davaya konu aracın trafik tescil kaydının incelenmesinde; kullanım amacının "yolcu nakli-hususi" olduğu anlaşılmıştır.Davacı tarafından, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, diğer davalının maliki olduğu ... plakalı araç ile yapılan kaza neticesinde uğranılan değer kaybı ve araç mahrumiyeti maddi zararının tazmini istemi ile dava açılmış olup, davacının tacir olduğu iddia ve ispat edilmemiştir. Davacı adına kayıtlı araçta meydana gelen araç mahrumiyeti ve değer kaybı zararına ilişkin olarak dava açılmakla birlikte, taraflar arasında araca ilişkin ticari ilişki bulunmadığı gibi, davanın davalı şirketin ticari işletmesinden kaynaklanan bir dava da değildir. Olay haksız fiile dayalı tazminat istemidir. Davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülebilmesi için iki tarafın tacir olmasının yanısıra ticari işletmesi ile ilgili olması ya da aracın ticari faaliyette sevk edilen araç olması gerekmekte olup, mevcut çekişmede davacı yana ait araç hususi araçtır. Bu durumda, mutlak ya da nispi ticari dava şartları oluştuğndan bahsedilemez. Eldeki davanın genel mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekir. (İzmir BAM 6. HD'nin █████████ E. █████████ K. sayılı) Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nın 21. ve 22. maddeleri uyarınca İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21. ve 22. maddeleri uyarınca İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen Mahkemeye gönderilmek üzere yargı yerinin belirlenmesini talep eden Mahkemeye gönderilmesine,İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.09.07.2026