E-ihale ile satışa sunulan hasarlı araç alımından vazgeçilmesi nedeniyle oluşan menfi zararın tahsili için açılan itirazın iptali davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, e-ihale yoluyla hasarlı araç satışı yapan bir şirket ile e-ihalede en yüksek teklifi verip aracı almaktan vazgeçen bir tacir arasındaki itirazın iptali davasına ilişkindir. Davacı şirket, davalının ihale sözleşmesi ve şartnamesine aykırı davranarak, tramer kayıtlarını kontrol etmeksizin teklifinden dönmesi ve aracın ikinci kez daha düşük bir bedelle satılması nedeniyle doğan 19.402 TLlik zararının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı ise aracın daha önceki ağır hasar durumuna dair ihale ilanında yeterli bilgi bulunmadığını savunmuştur. İlk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair kararına karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : Dr. NEVZAT BOZTAŞ (30766)ÜYE : FATMA BÜYÜKCAM (151495)ÜYE : ESRA PINAR ÇELİK (195865)KATİP : TUNCAY AYAZ (102039)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ████████ Esas ████████ Karar DAVACI : AUTO ONLİNE OTOMOTİV BİLGİ İŞLEM AŞVEKİLİ : Av. MERT CAN ÖCEL- [16352-53063-88817] UETSDAVALI : İSA AYDIN - -46861123236VEKİLİ : Av. EMİN ERHAN KARAÇAM- [16367-63488-20040] UETSDAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari satımdan kaynaklı menfi zarar)Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDavacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin www.autoonline.com.tr adresli web sitesi üzerinden hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile iştigal ettiğini, davalı İsa Aydın - Fırsat Otomotiv ile müvekkili davacı arasında 08.04.2013 tarihli "E-İhale Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalı tarafça müvekkili tarafından düzenlenen ihalelere elektronik ortamda teklif sunma imkanı elde ettiğini, davalı tarafın ... plakalı aracın elektronik ihalesine katılarak 53.101,00 TL'lk en yüksek teklifi vermek suretiyle aracı almaya hak kazandığını, davalı tarafından taraflar arasında münakit sözleşmeye ve ihale şartnamesine aykırı bir biçimde aracın alımından vazgeçildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından 11.09.2018 tarihli elektronik posta ile davalıya; ihale notlarında "Tramer kayıtları alıcılar tarafından kontrol edilerek teklif verilmelidir. Aksi takdirde sorumluluk kabul edilmeyecektir." şeklinde koşul yer aldığını, tramer kayıtlarının kontrol edilmemesinde davalının kusuru olduğunu, yalnız bu nedenle aracın alımından vazgeçilmesinin sözleşmeye açıkça aykırılık teşkil ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.10. maddesi gereğince aykırılığın üç gün içerisinde giderilmesi gerektiğinin bildirildiğini, yapılan bildirime rağmen davalı tarafça sözleşmeye aykırılık halinin giderilmediğini ve davalının müvekkili nezdinde zarar doğmasına sebebiyet verdiğini, davalının sovtaj bedelini ödeyip araç devri için gerekli işlemleri yapmaması üzerine aracın müvekkili şirket tarafından ikinci kez ihaleye çıkartıldığını ve en yüksek teklif olan 27.660,00 TL'ye başka bir alıcıya ihale edildiğini, her iki ihale bedeli arasındaki fark olan 25.441,00 TL zarara davalının sebep olduğunu, müvekkilinin uhdesinde doğan zararın 6.039,00 TL kısmının davalının müvekkili nezdinde bulunan teminatından karşılandığını, bakiye 19.402,00 TL'nin tahsili için dava konusu İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, davalı araç alım satım işi ile iştigal etmekte olan bir tacir olduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2.maddesi gereğince her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini, davalının elektronik teklif vermeden önce araca ilişkin her türlü araştırmayı yapması, piyasa koşullarına ve aracın özelliklerine göre verilecek teklifi belirlemesi kendisinden bekleneni yapması gerektiğini, icra takibine konu edilen zararın doğmasına ise davalının kendisi araç sovtaj bedelini ödemek suretiyle devirden imtina etmek ve aracın ikinci kez daha düşük bir bedel ile ihale edilmesine sebep olduğunu, açılan icra takibine davalının itiraz ettiğini, davalının itirazının kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı müvekkilinin davacı şirket tarafından satışına aracılık edilen hasarlı - pert araçların alımı için 2013 senesinde * E-İhale Hizmet Sözleşmesi" imzaladığını, aradan geçen süre zarfında da defalarca ihalelere katıldığını, yine 06.06.2018 tarihinde Allianz Sigorta A.Ş.'ye ait olan ( pert araç olması sebebiyle ) 34 - EN 5111 plaka sayılı aracın ihalesine online olarak katıldığını ve davacı tarafın iddia ettiği gibi ihaleye giren tek kişi olarak 53.101,00.-TL lik fiyat teklifi verdiğini, davacının iddia ettiği gibi “Tramer Kayıtları alıcılar tarafından kontrol edilerek teklif verilmelidir” şeklinde beyan bulunmuş olsa da davalı müvekkilinin bu kayıtları kontrol etmeden ve satın almak amacıyla fiyat teklifinde bulunduğun,u 34 - EN 5111 plaka sayılı aracın ilk pertinin olduğunu düşünerek teklifte bulunduğunu, ayrıca ilan sayfasında da teklif verdiği aracın daha önce ağır hasarlı kazalara karıştığına, pert olduğuna dair ibare de bulunmadığını, müvekkilinin fiyat teklifinde bulunduktan sonra yapmış olduğu Tramer araştırmasında aracın daha önceden iki defa daha ağır hasarlı kaza ( pert )geçirdiğini öğrendiğini ve ihaleye girdiği günün ertesi günü 07.06.2018 tarihinde aracın sahibi olan Allianz Sigorta A.Ş'ye vermiş olduğu teklifin yüksek olduğunu, farklı tarihlerde iki defa daha ağır hasar kaydının bulunduğunu, bu durumun eksperin, sigorta şirketini yada aracı kurumun alıcıları bilgilendirmemesinden kaynaklandığını, bu sebeple araca değerinden fazla teklif verdiğini ve teklifinin iptal edilmesi içeren e-posta gönderdiğini, müvekkilinin bu talebine davacı ve aracılık ettiği Allianz Sigorta A.Ş. şirketi teklifi geri çekme talebi hususunda müvekkiline cevap vermediğini, aracın devrine ilişkin işlemleri ise ihale tarihinden çok sonra başlattığını, bunun üzerine davalı müvekkilinin davacının eksik bilgilendirmesinden kaynaklı olarak vermiş olduğu teklif bedelini ödemediğini, cevap vermeyen davacının mevcut aracı Eylül 2018 tarihinde yeniden satışa çıkardığını, fakat bu sefer ilk ihaleden olduğundan farklı olarak aracın * ÜÇÜNCÜ DEFA PERT OLDUĞUNU" ihale sayfasında yayınladığını ve ilan ettiğini, mevcut araçta üç defa pert olduğunu gören yeni alıcının bu değerlendirme üzerinden fiyat teklifinde bulunduğunu ve 13.09.2018 tarihinde araca 27.660,00.-TL'lık fiyat teklifinde bulunarak sahip olduğunu, yeni ihaleye giren ve aracı satın alan dava dışı yeni sahibinin vermiş olduğu fiyatlar arasındaki fark ilk ihalede davacının gerekli bilgilendirmeyi yapmaması ve aracın daha önceden 2 defa daha pert olduğuna dair bilgileri, ayıpları gizlediğini, aracın her iki ihalesine ve ilanına ilişkin ekran görüntülerinin müvekkili tarafından alınmış olup, ilk ihalede aracın daha önceden 2 defa daha pert olduğunu bildirmeyen davacının, daha sonraki ihalede her ne kadar “Tramer Kayıtları alıcılar tarafından kontrol edilerek teklif verilmelidir" şeklinde beyanda bulunsa dahi bu sefer aracın daha önceden iki defa daha pert olduğunu bildiren beyanda bulunmaktan kaçındığını, mevcut her iki ihale arasındaki fiyat farkına davacı tarafın ağır kusurunun sebebiyet verdiğini, davacı taraf ilk ilanda teklif verilen aracın daha önceden iki defa daha pert olduğunu beyan etmiş olsaydı müvekkilinin araca bu fiyatı teklif etmesinin, söz konusu olmayacağını dolayısıyla davanın reddinin gerektiğini belirterek, davanın reddine ve kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİİlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Dava, E-İhale Hizmet Sözleşmesine aykırılık nedeniyle doğan zararın tazminine ilişkindir.İddia ve savunmalar üzerinde yapılan incelemede davaya konu edilen uyuşmazlığın; davacının her iki ihale arasında oluşan farkı davalıdan talep edip edemeyeceği, talep edebileceği zarar tutarının ne kadar olduğuna ilişkindir.Davalı taraf 11.09.2018 tarihli elektronik posta ile davalıya; ihale notlarında "Tramer kayıtları alıcılar tarafından kontrol edilerek teklif verilmelidir. Aksi takdirde sorumluluk kabul edilmeyecektir." şeklinde uyarıda bulunmuş olup tramer kayıtlarının kontrol edilmemesi davalının kendi kusuru olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle davalının ihale şartnamesine aykırı davranarak aracı almaktan vazgeçmesi sözleşmeye aykırılık teşkil etmektedir. Davacının davalıdan her iki ihale arasındaki zararın ne kadarını davalıdan talep edebileceğinin tespiti için davalının hiç teklif vermemesi halinde davacının davaya konu edilen aracı ne kadara satacağının tespit edilmesi bu kapsamda davalı tarafından ibraz edilen teklif listesi aşağıda gösterilmiştir.İHALEDE VERİLEN TEKLİFLER İLK İHALE TUTAR TARİH TEKLİF VEREN53.101,00 21.05.2018 15:58 ... OTOMOTİV/...36.666,00 21.05.2018 15:35 ...OTOMOTİV35.787,00 21.05.2018 15:34 ...27.100,00 17.05.2018 22:35 ... OTOMOTİV (...)26.820,00 19.05.2018 02:20... OTOMOTİV/...20.800,00 18.05.2018 17:19 ...18.850,00 21.05.2018 08:28 ... - ... OTOMOTİV 14.515,00 17.05.2018 17:23 ...12.900,00 21.05.2018 12:34 ...1.111,00 21.05.2018 04:06 ...2. İHALE TUTAR TARİH TEKLİF VEREN 27.660,0013.Sep.2018 15:48:47... 22.800,00 13.Sep.2018 14:33:14 ...16.000,00 12.Sep.2018 16:46:05... Teklif listesinden de anlaşılacağı üzere davacıdan sonra verilen en yüksek fiyat teklifi 36.666,00 TL'dir. Ancak davalının aracı almaktan vazgeçmesi nedeniyle davacı aracı 27.660,00 TL 'ye satmıştır. Bu durumda her iki fiyat arasındaki, yani davacının davalıdan talep edebileceği zarar tutarı (53.101,00 -36.666,00) =9.000,00 TL'dir. Davalının yapmış olduğu 6.039,00 TL'nin mahsubu ile davacının davalıdan talep edebileceği tutar 2.961,00 TL olup davanın kısmen kabulüne " gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı borçlunun İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü ... Sayılı İcra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.961,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 19,5 ve değişen oranlarda avans faiz uygulanmasına, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkâr tazminatı taleplerin reddine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı tarafça, taraflar arasında münakit sözleşmeye ve ihale şartnamesine aykırı bir biçimde aracın alımından vazgeçildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından 11.09.2018 tarihli elektronik posta ile davalıya; ihale notlarında "Tramer kayıtları alıcılar tarafından kontrol edilerek teklif verilmelidir. Aksi takdirde sorumluluk kabul edilmeyecektir." şeklinde koşul yer aldığı, tramer kayıtlarının kontrol edilmemesinin kendi kusuru olduğu, yalnız bu nedenle aracın alımından vazgeçilmesinin sözleşmeye açıkça aykırılık teşkil ettiği, taraflar arasında münakit sözleşmenin 7.10.maddesi gereğince aykırılığın 3 gün içerisinde giderilmesi gerektiğinin bildirildiğini ,davalı tarafa yapılan bu bildirime rağmen, davalı tarafça sözleşmeye aykırılık halinin giderilmediğini, davalının sovtaj bedelini ödeyip araç devri için gerekli işlemleri yapmaması üzerine; aracın müvekkili şirket tarafından ikinci kez ihaleye çıkartıldığınıve bu kez en yüksek teklif olan 27.660,00 TL'ye başka bir alıcıya ihale edildiğini, her iki ihale bedeli arasındaki fark olan 25.441,00 TL'lik zarar bizzat davalının sebep olduğunu, müvekkilinin uhdesinde doğan bu zararın 6.039,00 TL'lik kısmının davalının müvekkili nezdinde bulunan teminatından karşılandığını, bakiye 19.402,00 TL'nin tahsili için dava konusu İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ilk derece mahkemesince söz konusu zararın davalının vermiş olduğu teklif ile aracın satılmak zorunda kaldığı teklif arasındaki fark olarak hesap edilmeyerek, davalının vermiş olduğu tekliften sonraki en yüksek teklifin zararın hesabında esas alındığını, davalının vermiş olduğu teklif ile aracın satışının gerçekleştirildiği bedel arasındaki farkın tahsil edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.İNCELEME VE GEREKÇEDava, pert araç alım sözleşmesi kapsamında, davalının sözleşmeden dönmei nedeniyle oluşan menfi zararın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, davacının sigorta şirketleri ile yaptığı anlaşmalar çerçevesinde hasarlı arçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile işgal ettiği, taraflar arasında 08.04.2013 tarihli araç satış sözleşmesi düzenlendiği, davalının e-ihalelere katılmak için 6.039,00 TL teminat ödediği, davalının ihalelere elektronik ortamda teklif sunma imkânı elde ettiği ve araçların elektronik ihalesine katıldığı, ... plakalı aracın ilk e-ihalesine 53.100,00 TL bedelle katılmaya hak kazandığı, davalının en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazanmasına rağmen satın almaktan vazgeçmesi üzerine ikinci bir ihale düzenlendiği ikinci ihalede ise en yüksek teklifin 27.660,00 TL olması nedeniyle davacı tarafça iki ihale arasındaki farktan teminat bedeli mahsup edilerek İstanbul 8. İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Öğreti ve uygulamada “uyulacağına ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarar” menfi zarar olarak kabul edilmektedir. Sözleşmenin ifa edileceğine inanılarak başka bir sözleşme yapma fırsatının kaçırılması nedeniyle uğranılan zarar da menfi zarar kapsamında değerlendirilmektedir. Fakat menfi zararın talep edilebilmesi için ortada geçerli bir sözleşmenin varlığı gerekli olduğu gibi, bu geçerli sözleşeme kapsamında bir tarafın edimini yerine getirmemesi gerekir. Somut olayda, davacı taraf, davalının ilk e-ihaleye 53.100,00 TL bedelle katılmaya hak kazandığını, davalının en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazanmasına rağmen vazgeçmesi üzerine ikinci bir ihale düzenlendiğini, ikinci ihalede ise en yüksek teklifin 27.660,00 TL olması nedeniyle davacı tarafça iki ihale arasındaki farktan teminat bedelinin mahsubu sonucu hesaplanan tutarın tahsilini talep etmektedir.Davacının talebi, niteliği itibariyle menfi zararın tazmini talebi niteliğindedir. Ancak, davacı tarafından sunulan belgeler ve bilirkişi raporundan ilk ihalede davalının teklifinden sonra ... Otomotiv tarafından aynı tarihte 36.666,00 TL teklif sunulduğu, satışın yapılamadığının davacı tarafça iddia edildiği, yine aynı tarihte ... tarafından 35.787,00 TL teklif sunulduğu görülmüş olup, davacının bu bedelle de satış işlemini gerçekleştirebilceği, ancak bununla yetinmeyip 2. İhaleyi düzenlediği, aracın 1. İhaleden daha düşük bedelle satılmasına kendisinin sebebiyet verdiği anlaşılmakla, Mahkemece hesaplamanın davlının vermiş olduğu tekliften aynı ihaledeki 2. teklif tutarının düşülmesi sonucu elde edilen tutardan teminatı bedeli olan 6.039,00 TL'nin mahsubu neticesinde belirlenen 2.961,00 TL üzerinden itirazın iptaline karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.Davaya konu alacak miktarı yargılama sonucunda takdiren belirenmiş olup alacak likit kabul edilemeyeceğinden, davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline,3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 28.04.2026KANUN YOLU:HMK'nın 362/1.a. maddesi uyarınca, dava konusunun miktarına göre karar kesindir.