Konut kooperatifi kurasından kazanılan dairenin yönetim kurulu akrabalarına muvazaalı devri üzerine açılan tapu iptali ve tescil davasında, bozma sonrası davacı lehine verilen kararın temyizi.
Özet: Davacı, kooperatif tarafından kurayla kendisine isabet eden dairenin, kooperatif yöneticileriyle akrabalık ilişkisi bulunan davalılar arasında muvazaalı olarak el değiştirdiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş; ilk red kararının Yargıtayca bozulmasının ardından, yerel mahkeme bozmaya uyarak yaptığı yargılamada, taraflar arasındaki yakın akrabalık ve kooperatifle olan ilişkileri göz önüne alarak devirlerin muvazaalı olduğuna ve davacının tescile hak kazandığına hükmederek taşınmazın tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline karar vermiş olup, bu karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, asıl dosyada davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde asıl dosyada davalı ... vekili Avukat ... ile asıl ve birleşen dosyada davacı asil ... ve vekili Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVAAsıl ve birleşen davalarda davacı vekili dava dilekçesinde; birleşen davalı ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından yaptırılan konutlardan kur'a sonucu davacıya isabet eden dairenin, muvazaalı olarak kooperatif yönetim kurulu üyesinin eski eşi asıl davalı ...'a temlik edildiğini ileri sürerek, B blok, 6. kat, 12 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir. 23.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile öncelikle dava konusu Mersin ili, ... ilçesi, ... Mah., 3442 parsel üzerinde yapılı bulunan B blok, 6. kat, 12 numaralı bağımsız bölümü muvazaalı olarak devralan son kayıt maliki asıl davada dahili davalı ... . adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescilini mümkün olmadığı takdirde dava konusu taşınmazın rayiç değerinin tespiti ile dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan (..., ... ., ... Konut Yapı Kooperatifi) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi talep etmiştir.II. CEVAPAsıl davada dahili davalı vekili cevap dilekçesinde; dahili davalının iyiniyetli temlikinin korunması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. YEREL MAHKEME KARARIYerel Mahkemenin birleşme öncesi verdiği, 10.02.2011 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın davalıya, dava dışı şahıslar tarafından satılması nedeniyle davalı adına tescil edildiği, davacının taşınmazı kötü niyetli iktisap ettiğinin ispat edilemediği belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma KararıYerel Mahkemenin birleşme öncesi verdiği 10.02.2011 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 18.04.2012 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile mahkemece verilecek kararın, dava dışı kooperatifin hukukunu etkileyeceği dikkate alınarak mahkemece, davacıya dava dışı kooperatif hakkında dava açması için süre verilmesi, dava açıldığında işbu dava ile birleştirilmesinin sağlanması gerektiği belirtilerek, Yerel Mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.B.Yerel Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen KararYerel Mahkemenin, birleştirme sonrası verdiği, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından, kur'a sonucu kendisine isabet eden dairenin muvaazalı olarak davalıya temlik edildiğinden bahisle dairenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ve davacı adına tescili istendiği, kura çekimi ile birleşen dosyada davalı Kooperatifin üyesi olan davacıya isabet eden dava konusu taşınmazın, dava dışı ... ve ...'ten davalı ...’a █████/2005 tarihinde temlik edildiği, davalı ...'nin ise 23.06.2009 tarihinde davalı ... 'a satış yolu ile devrettiği, incelenen nüfus kayıt örneklerinden; ilk tapu maliki olan ...'ın davalı Kooperatifin yönetim kurulu üyeleri olan ... ve ...’ın kız kardeşleri ...’ın eşi olduğu, davalı ...'ın da davalı Kooperatif yönetim kurulu üyesi ...’ın eski eşi olduğu, dahili davalı ... .'in de yine Kooperatif yöneticisi ...'ın kız kardeşi olduğu, dinlenen tanık beyanlarından ve nüfus kayıt örneklerinden davalıların birbirleri ile ve kooperatif yönetimi ile yakın akraba oldukları anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlıktan davalıların bilgisinin olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının kooperatife karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, tescile hak kazandığı, dava konusu taşınmazın davacı adına tescili yerine varlığı ispatlanamayan borç nedeni ile tescilinin yapılmadığı ve davalılar arasındaki devirlerin muvazaalı olduğu belirtilerek, davanın kabulü ile Mersin ili, .... ilçesi ... Mah. 3442 parsel, B blok, 6. Kat, 12 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriAsıl davada dahili davalı vekili temyiz dilekçesinde; bozmaya uyulduğu halde Yargıtay ilamı içeriğine aykırı olarak kabul kararı verildiğini, neticeten verilen kararın bozmada bahsi geçenin aksine kooperatifin hukukunu etkilemeyecek nitelik taşıdığını, davacı dava dilekçesinde kooperatife olan tüm borçlarını yerine getirdiğini iddia etmekte ise de; dava dosyasında bu ödemelerine ilişkin tek bir makbuz bulunmadığını, mülkiyet haklarının tapu kayıtları, mahkeme kararları ve kesinleşmiş icra işlemleri ile sabit olduğunu, kooperatifin kurucu üyesi olduğunu bildiren davacının daire sayısından fazla ortağa kur'a çektirildiğini bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yüzde %80 hissesi arsa sahibine ait olan dava konusu taşınmaz hakkında davacı ortağın tapu devri talep hakkı bulunmadığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava; birleşen davada davalı kooperatif ortağının muvazaa hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil mümkün olmazsa rayiç bedel tahsili istemine ilişkindir.Muvazaa, Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlenmiş olup, bir sözleşmenin taraflarının üçüncü kişileri aldatmak maksadıyla, gerçek iradelerine uymayan ve kendi aralarında geçerli olmayan bir hususta anlaşmalarıdır. Muvazaada, görünüşte var olan ancak taraflarca gerçekte istenmeyen, salt üçüncü kişilere yanlış kanaat verip, onları aldatmak amacıyla yapılmış bir hukuki işlem ve bu işlemin aralarında geçerli olmadığına ilişkin bir muvazaa anlaşması mevcuttur. Bazı durumlarda ise buna ek olarak, gerçek iradelerine uygun ancak, çeşitli nedenlerle görünen işlemin arkasına sakladıkları, bir gizli işlem daha bulunur.Somut olayda; birleşen davada davalı yüklenici kooperatif ile dava dışı arsa sahibi ... arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında, yapılacak olan inşaattan %35 hissenin (16 tam bağımsız bölüm ile 1 bağımsız bölümün %80'i) arsa sahibine, %65 hissenin ise (31 tam bağımsız bölüm ile 1 bağımsız bölümün %20'si) yüklenici kooperatife bırakılması hususunda anlaşmaya varılmıştır. İnşaat tamamlandıktan sonra yüklenici kooperatife bırakılan bağımsız bölümlerle ilgili olarak gerçekleştirilen ferdileşme kur'asında, dava konusu B blok 12 no'lu bağımsız bölüm davacıya isabet etmiştir. Ancak bu bağımsız bölüm, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca %80'i arsa sahibine %20'si kooperatife bırakılan bağımsız bölüm olup, bahsi geçen %20'lik kooperatif hissesi kooperatifin borcu nedeniyle, icradan ve alacağa mahsuben, dava dışı üçüncü kişi ... tarafından satın alınmıştır. %80'lik arsa sahibi hissesi ise arsa sahibi tarafından önce dava dışı ...'e, ondan da asıl davada davalı ...'a satış yoluyla devredilmiştir. Davalı ..., ... adına cebri icra satışı neticesinde kaydedilmiş olan %20'lik hisseyi de ayrıca satın almak suretiyle bağımsız bölümün tamamına malik olmuş, sonrasında sahip olduğu tam hisseyi yine satış suretiyle asıl davada dahili davalı ... 'e devretmiştir.Dava dışı arsa sahibi Sıddıka'nın sözleşme uyarınca kendi hakkı olan hisseyi üçüncü kişiye satışında muvazaadan söz edilemeyeceği gibi, icra marifetiyle edinildiği sabit olan %20'lik hisse bakımından da muvazaanın varlığının kabulü mümkün değildir. Bu durumda mahkemece; davacının asli talebi olan tapu iptali ve tescil isteminin reddi gerekirken, yanılgılı gerekçelerle kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Terditli bedel tahsili talebine ilişkin olarak ise; mahkemece, kooperatif ortağı olan davacının davalı kooperatife yaptığı ödemelerin tespiti ile, ödemelerinin tam olduğunun anlaşılması halinde, dava konusu bağımsız bölümün, işbu bozma kararından sonra verilecek karara en yakın tarih itibariyle, tespit edilecek rayiç değerinin davalı kooperatiften tahsiline, eksik ödemesi bulunduğunun anlaşılması halinde ise, yerleşik Dairemiz uygulamalarındaki 6'lı formül hesabı yapılarak yine davalı kooperatiften tahsili gereken miktarın belirlenmesi neticesinde oluşacak sonuca uygun karar verilmesi gerekmekte iken, açıklanan hususlar dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Yerel Mahkeme kararının BOZULMASINA,Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan asıl davada dahili davalı ... yararına takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, adı geçen davalıya verilmesine,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın kararı veren Yerel Mahkemeye gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.