Sosyal Güvenlik Kurumunun fazla çalışma primleri ve gecikme zammı tahakkukuna itiraz eden şirketin, idari işlemin iptali ve primlerin iadesi davasının kabulü.
Özet: Bu hukuki evrak, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2011-2013 yılları arasında resen tahakkuk ettirdiği ve davacı şirketin zamanaşımı ile fazla çalışmaların ücrete dahil olduğu gerekçesiyle itiraz ettiği prim borcu, gecikme zammı ve damga vergisinin iadesi talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesi ve istinafın davacıyı haklı bularak Kurum işlemini iptal etmesi ve ihtirazi kayıtla ödenen 274.636,57 TLnin yasal faiziyle iadesine karar vermesine rağmen, Yargıtayın temyiz incelemesinde genel olarak davalı Kurumun itirazlarını yerinde görmese de 5510 sayılı Kanunun 89/3. maddesi uyarınca yanlış veya yersiz alınan primlerin iadesindeki kanuni faiz hesaplama yöntemine dair yasal düzenlemeye atıfta bulunarak dosyanın bu yönden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : ███████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 2. İş MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; Kurum tarafından 18.01.2023 tarihli E-74327861- 202.01.01- 62067552 sayılı yazı ile 2011/Ocak-2013/Eylül tarihleri arasında tespit edilen fazla çalışma sürelerinin ve buna ilişkin gecikme zammının da tahakkuk ettirildiğini, belirtilen Kurum yazısına itirazlarının 09.02.2023 tarihli Komisyon kararıyla reddedildiğini, dava konusu prim borcu aslı,damga vergisi ve gecikme zammının zamanaşımına uğradığını, Kurum ile çalışan personel arasında iş sözleşmesi ile kararlaştırılarak tahakkuk edilmiş ve ödenmemiş herhangi bir ücretin bulunmadığını, dolayısıyla ortada bir prime esas kazanç bulunmadığını, fazla çalışma yaptığı belirlenen işçilerin sözleşmelerinde fazla çalışmaların ücrete dahil olduğuna dair hüküm bulunduğu, Kurum işleminin hukuka uygun olmadığını ileri sürerek, Komisyon kararının iptali ile ihtirazi kayıtla ödenmek zorunda kalınan prim borcu aslı 71.542,92 TL, gecikme zammı 198.850,68 TL, damga vergisi 4.242,97 TL olmak üzere toplam 274.636,57 TL’nin ödeme tarihi olan 18.01.2023'ten itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Çalışma ve ... Bakanlığı Müfettişlerince inceleme yapıldığını ve 24.02.2015 tarihli 7154/PRG/02 sayılı rapor düzenlendiğini, söz konusu raporda ... A.Ş.'nin ülke genelindeki şubelerinde fazla çalışma yapıldığı ve bu fazla çalışma ücretlerinin davalı Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 11.01.2023 tarih ve 61425089 sayılı yazısında 2011/Ocak-2013/Eylül tarihleri arasında çalışanlar için fazla çalışma süreleri gözönüne alınarak re'sen kazanç tahakkuk işlemi yapıldığını, bu hizmetler karşılığında 71.542,92 TL ana para, 198.746,83 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 270.289,75 TL sigorta prim ve işsizlik borcunun davalıya tahakkuk ettirildiğini, bu hususun davacıya bildirildiğini ve Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile T.C. ...-Kırıkkale ... İl Müdürlüğü tarafından 18.01.2023 tarihli E-74327861-202.01.01-62067552 sayılı yazı ile 2011/Ocak-2013/Eylül tarihleri arasında tespit edilen fazla çalışma sürelerinin resen tahakkuk ettirildiğini ve buna ilişkin ayrıca gecikme zammının da tahakkuk ettirildiğini belirtilen Kurum yazısına davacı tarafından yapılan itirazın 09.02.2023 tarih, 2 Esas, 2 Karar numaralı Komisyon kararıyla reddedilmesine ilişkin Komisyon kararının kaldırılmasına, prim borcu aslı 71.542,92 TL, gecikme zammı 198.850,68 TL, damga vergisi 4.242,97 TL olmak üzere toplam 274.636,57 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; a. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, b.Kurum işlemlerinde hata bulunmadığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragraflar kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesi “Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanunu'nun 65. maddesi hükmü saklıdır.” hükmüne amir olup, Mahkemece, alacağın Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapılacağı ayın başına kadar geçen süre için faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. 3. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesinde, “Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. (Ek cümle:16.06.2009 - 5904 S.K./35.mad.) Şu kadar ki hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasından ... her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.” düzenlemesi yer almakta olup; açık yasal düzenleme karşısında, Kurum işleminin iptali istemli davada, öngörülen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeple;1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinin silinerek yerine "2-Prim borcu aslı 71.542,92 TL, gecikme zammı 198.850,68 TL, damga vergisi 4.242,97 TL olmak üzere toplam 274.636,57 TL’nin 5510 sayılı Kanun'un 89/3 maddesi uyarınca ödeme tarihini takip eden aybaşı olan 01.02.2023 tarihinden, iadenin yapılacağı ay başına kadar geçen süre için işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesine,” ibaresinin yazılmasına, 4.Hüküm fıkrasının (4) no.lu bendinin silinerek yerine " Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı yararına 17.900 TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, "ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.