Trafik kazası kaynaklı ticari kazanç kaybı alacağı davasında esnaf-tacir ayrımı doğrultusunda görevli yargı yerinin Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesi kararı.
Özet: Trafik kazası sonucu oluşan ticari kazanç kaybı istemli bir davada, ilgili mahkemelerce art arda verilen görevsizlik kararları üzerine yargı yerinin belirlenmesi talebi incelenmiş; uyuşmazlığın çözümü için davacının taksi taşımacılığı yapan basit usul mükellefi bir esnaf olması sebebiyle davanın nispi ticari dava niteliği taşımadığına ve dolayısıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna hükmedilmiştir.
ESAS NO: █████████ KARAR NO:█████████
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N ABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas ████████ KararTALEP KONUSU : Yargı Yerinin Belirlenmesi KARAR TARİHİ : 02.07.2026Taraflar arasındaki davada ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, trafik kazası sonucu oluşan ticari kazanç kaybından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesince; tarafların sıfatına ve araçların niteliğine (davalıya ait ... plaka sayılı aracın ticari) göre davanın ticari nitelikte olması, zararın ticari iş ve işletmeyle ilgili olduğu anlaşılmakla 6102 sayılı TTK'nın 4/1 ve 5. maddesi gereğince ihtilafın çözümünün Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanı içinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davacının basit usule göre vergilendirildiği, davalı ...'in 2024 yılı beyannamesindeki karının Vergi Usul Kanununun 177. maddesindeki parasal sınırların altında kaldığı, dava konusunun Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde yer alan mutlak ticari davalardan olmadığı, uyuşmazlığın nisbi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmasının zorunlu olduğu, davacı ile davalıların dava tarihi itibari ile tacir olmadıkları gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun, Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Bakanlar Kurulu'nun Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin █████/2007 tarihli kararı ile esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; 1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları, 2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı araç mahrumiyet zararının(kazanç kaybı) tahsili istemine ilişkindir. Vergi dairesi yazı cevabına göre davacı basit usulde mükellef olup defter tutma ve beyanname verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Vergi mükellefiyetinin konusu taksi ile yolcu taşımacılığına ilişkindir. Davacının taksi ile yolcu taşımacılığından kaynaklı basit usulde mükellef olmasına göre nisbi nitelikte ticari dava söz konusu olmayıp, davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine aittir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22.maddeleri gereğince Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 2-Dosyanın merci tayini talebinde bulunan Mahkemesine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile 02.07.2026 tarihinde karar verildi. Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarihi : █████/2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip...¸e-imzalıdır Bu döküman 5070 Sayılı Yasa Hükümleri gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.