İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolma ihtimaline karşı boş çek yapraklarının iptalini talep eden keşideci şirketin aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verdi.
Özet: Bir şirketin, eski yönetimden teslim edilmediği ve kötü niyetli kişilerin eline geçip kullanılabileceği endişesiyle belirli banka boş çek yapraklarının iptali ile ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebiyle açtığı davada mahkeme, davacının çeklerin keşidecisi sıfatıyla değil, ancak zayi olan kıymetli evrakın hamili sıfatıyla iptal davası açabileceğini ve ayrıca boş çek yapraklarının hukuken kıymetli evrak niteliğinde olmadığını belirterek, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Davacı şirketin adına ve kendi adına...dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesine ait...numaralı boş çek sayfalarının içerisinde yer almış olduğu ...'ne ait boş çek yapraklarının kötü niyetli insanların eline geçip kullanmaları ihtimaline binaen belirtmiş olduğu çek yapraklarının iptali için mahkememize başvuru da bulunduğunu, bu çek yapraklarının eski yönetimden tarafına teslim edilmemiş olduğunu, kendilerine sorduğunda bilgilerinin olmadığını beyan ettiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, belirtmiş olduğu 3 adet boş çek yaprağının iptaline karar verilmesini, bu aşamada kötü niyetli 3.kişilerin çekleri kullanmaları ve bankaya ibraz etmelerini önlemek amacıyla teminatsız ya da uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇEDava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve ...E.... K. İle █████/2018 tarih ve ...E. ... K.ile 18.06.2018 tarih ve ...E... K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin... E....K. İle ... E. ... K.).Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD.... E ...K. T.05.02.2018)Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştuHÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;Davacının davasının REDDİNEHarç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafın yatırdığı bakiye gider avansının davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.█████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır