Banka tarafından kargoda kaybolan 125.000 TLlik bononun, kötü niyetli tahsilatı önlemek amacıyla TTKnın ilgili maddeleri uyarınca iptali ve ödeme yasağı talepli dava.
Özet: Bir banka, tahsil amacıyla kargo şirketiyle şube değiştirirken kaybolan 125.000 TL bedelli bir bononun kötü niyetli üçüncü şahıslar tarafından tahsilini engellemek ve senedin zayi nedeniyle iptalini sağlamak amacıyla dava açmış; mahkeme, davacının senedin kaybına ilişkin yeterli kanıt sunduğunu değerlendirerek ödeme yasağı konulmasına ve ilan sürecinin ardından senedin ibraz edilmemesi halinde iptaline yönelik yasal sürecin başlatılmasına, ayrıca bono borçlusu için belirli bir banka şubesini ödeme yeri olarak tayin etmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2026 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ ---------Ş. müşterisi olan -------- Şirketi'nin alacaklısı olduğu ve tahsil amacıyla bankamıza tevdi ettiği aşağıda detayları belirtilen senet, vadesinde ödenmeyip protesto edildikten sonra, tahsil işlemlerinin tamamlanması amacıyla -------- Şubesi'nden ----------Şubemize gönderilmek üzere ---------- teslim edildiğini, söz konusu gönderi, ---------- kargo takip numarası ile 05.01.2026 tarihinde-------- şubesine teslim edildiğini ve aynı gün --------- Müdürlüğü'ne sevki sağlandığını ancak ekte sunulan----------- takip raporları ve yazışmalardan da anlaşılacağı üzere, 125.000,00 TL değerindeki gönderi ve içerisindeki senet, ---------- uhdesinde iken kaybolduğunu, ---------- tarafından verilen cevap yazısında gönderinin akıbetinin belirsiz olduğu ve kayıp işleminin yapıldığı teyit edildiğini belirterek Keşidecisi -------- – --------, Lehtarı ---------, Cirantacısı ----------- Şirketi olan █████/2025 düzenlenme tarihli, █████/2025 vade tarihli, 125.000,00 TL bedelli bononun kötü niyetli üçüncü şahıslar tarafından tahsilini önlemek amacıyla, 6741 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince teminatsız olarak, TTK m. 757 uyarınca dava konusu senedin ödenmesinin men'i için ödeme yasağı konulmasına, ilan süresi sonunda senedin ibraz edilmemesi halinde, yukarıda vasıfları belirtilen 125.000,00 TL bedelli 1 adet bononun zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:---------- Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'nün yazı cevabı---------- Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabıTalebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle bononun iptali, talebidir.Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın bono iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği; uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde:Mahkememizce tensip zaptı ile bono borçlusunun zayi edildiği bildirilen bonoyu vade tarihi geldiğinde ve bono bedellini ödemek istediği takdirde ikametgahına en yakın -------- Bankası Şube Müdürlüğünün ödeme yeri olarak tayinine, bu hususun bono borçlusuna muhtıra ile bildirilmesine karar verilmiştir. Mahkememizce tensip ara kararı doğrultusunda TTK 762 maddesi hükmü gereğince uyarınca talebe konu bono hakkında hak iddiasında bulunanların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık hak düşürücü sürede mahkemeye başvurmaları konusunda Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta arayla olmak üzere üç kez ilan yaptırılmış, gazete suretleri dosya içerisine alınmıştır. Ticaret sicil gazetesinde ilk ilanların yapıldığı, ancak kambiyo senedinin, vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal isteminde konu kambiyo senedinin talep edeninin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu bononun mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi nedeniyle iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:Davanın KABULÜ ile;1-Davaya konusu keşidecisi -------- - ---------- lehtarı ---------- , cirantası----------- Şirketi olan █████/2025 tanzim tarihli, █████/2025 vade tarihli 125.000,00 TL bedelli bononun zayi olması nedeni ile İPTALİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,4-Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026