gaziantep bölge adliye mahkemesi 13. hukuk dairesinin, iptal edilen elektrik faturasına dayalı icra takibinden kaynaklanan menfi tespit davasında, bilirkişi raporu çelişkileri nedeniyle bozulan ilk derece kararının, yeni raporla borçlu olunmadığı yönünde hüküm kurulmasına ilişkin istinaf kararı.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, iptal edilen elektrik faturasına dayalı icra takibinden kaynaklanan menfi tespit davasında, bilirkişi raporu çelişkileri nedeniyle bozulan ilk derece kararının, yeni raporla borçlu olunmadığı yönünde hüküm kurulmasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının elektrik faturasından doğan borcun bulunmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin başlangıçtaki kabul kararının yetersiz bilirkişi raporları nedeniyle istinaf tarafından bozulup yeniden incelenmek üzere geri gönderilmesi üzerine, yeni alınan üçlü bilirkişi heyeti raporuyla icra takibine dayanak yapılan faturanın davalı kurumca iptal edildiğinin belirlenmesi sonucunda, davacının ilgili takip konusu alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığı yönünde verilen kararı konu almaktadır.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :..

KARAR NO :..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ..

ÜYE : ..

KATİP :..

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ..

NUMARASI : ..

DAVACI :..

VEKİLİ : Av...

DAVALI :..

VEKİLLERİ : Av. ..

KARAR TARİHİ : ..

Davalı tarafın istinaf başvurusu üzerine dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin . . Köyünde bulunan .. tesisat numaralı sayacına ilk okuma tarihi .. son okuma tarihi .. olan .. TL meblağlı son ödeme tarihi .. olan .. tahakkuk tarihli fatura düzenlendiğini ve bu faturadan dolayı müvekkilin . . . .. şubesindeki hesabına bloke konulduğunu, davalı kurumca müvekkili aleyhine faturadan dolayı . . Sisteminin .. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, faturanın fahiş olduğunu, her ne kadar taraflarınca icra takibine itiraz edilip takip durdurulmuş ise de, müvekkilinin . . . . şubesindeki hesabındaki blokenin kalkması ve icralık olma durumu müvekkilinin itibarını zedelediğinden, müvekkilinin tahakkuk ettirilen meblağda borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilin şimdilik davalı şirkete 20 TL ve borcun bütün ferileri yönünden borcu olmadığının tespitine, takibin kötüniyetli olması sebebiyle davalının takip konusu alacağın yüzde 20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacak . yılının . ayında .. Sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığını belirterek haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; dava değerini .. TL olarak ıslah etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "...davanın kabulü ile; davacının . . Sistemi .. esas dosyası ile takip edilen alacak nedeniyle davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

Davalı vekili karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dairemizin .. tarihli ilamı ile; "... yargılama sırasında alınan.. tarihli iki ayrı bilirkişi raporlarında farklı tarih ve olgular ile yapılan işlem ve iptaller ile yeni tahakkuklardan bahsedilmekte olup ilk raporda yapılması gereken tahakkuk miktarı tespit edilirken ikinci raporda dava konusu tahakkukun davalı tarafından iptal edilerek aynı tarihlerle ilgili olarak başka ve farklı tahakkukların yapıldığının mütalaa edilmesi üzerine mahkemece tahakkukun usulsüz olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa alınan raporlar uyuşmazlığı çözmek konusunda nitelik ve nicelik bakımından yeterli değildir. Öncelikle, tahakkukun iptal edilip edilmediği, edilmiş ise iptalin davadan önce olup olmadığı belirlenmeli ve iptal edilmemiş ise yönetmelik hükümlerine göre kaçak ya da usulsüz kullanım bulunup bulunmadığı, bunlardan biri varsa ne şekilde ve ne kadar süre ile gerçekleştiği belirlenerek yönetmelik hükümlerine göre tahakkuk edilmesi gerek borç miktarı konusunda hesap ve tespitleri içeren şekilde yeni bir heyetten denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu alınarak dosya ile birlikte değerlendirmek suretiyle sonucuna göre uygun karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru bulunmadığından; Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle kararın HMK' nın 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına; dosyanın her iki rapordaki çelişkileri giderecek şekilde üçlü bilirkişi heyetine tevdi ile alınacak raporun değerlendirilerek sonuca uygun bir karar verilmek üzere mahalli mahkemesine gönderilmesine," şeklinde karar verildiği dosyanın mahkemesince .. E. sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

İstinaf kaldırma kararı sonrasında ilk Derece Mahkemesi.. tarihli kararı ile; "...Kaçak elektrik tüketimi iddiasıyla davalı tarafından davacıya başlatılan ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemi ile eldeki menfi tespit davasının açıldığı, istinaf kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden alınan .. tarihli raporda dava ve takip konusu .. tarihinde tahakkuk ettirilen .. TL tutarlı bedelin, davalı kurum personel.. tarafından .. tarihinde iptal edilmiş olduğunun tespit edildiği, uyuşmazlığın icra takibine dayanak yapılan belgelerle sınırlı olarak incelenip çözümlenmesinin gerektiği, başkaca bir tahakkukun eldeki menfi tespit davasında ve takipte yargılama konusu yapılamayacağı, bu bağlamda icra takibine dayanak yapılan tahakkuk işleminin davalı kurumca iptal edilmiş olması nedeniyle davacı borçlunun takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığı kanaatine varıldığından, usul ve yasaya uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bir şekilde hazırlanmış bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek, ıslah dilekçesi ve taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak davacının .. esas dosyası ile talep edilen alacak nedeniyle davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine davanın kabulü ile; davacının.. esas dosyası ile talep edilen alacak nedeniyle davalıya .. TL borçlu olmadığının tespitine, şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyası kapsamındaki savunma ve itirazları ilk derece mahkemesi tarafından hukuka aykırı bir şekilde reddedilerek/hiçbir değerlendirme yapılmayarak müvekkil idare aleyhine hüküm kurulduğunu, 6100 Sayılı HMK’da öngörülen bazı konularda hakimlere re’sen araştırma hakkı tanındığını ilk derece mahkemesi tarafından kanuna aykırı bir tutum sergilenmiş olup, kanunun tanımış olduğu bu hakkı kullanma cihetine gidilmediğini, usul ve esas yönünden hukuka aykırı ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda . . kaldırılması-yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, cevap dilekçesinde davacı . . davalı .. olan borcunun, özelleştirme öncesi borca ilişkin olduğundan dava konusu borca ilişkin tüm bilgi ve belgelerin.. müzekkere ile istenilmesi talep edilmiş ise de mahkemece gerekli araştırma yapılmadan, araştırma yükümlülüğü yerine getirilmeden müvekkil Kurum aleyhine hüküm kurulduğunu, izah edilen nedenlerle istinaf talebinin kabulünü-usul ve esas yönünden hukuka aykırı gerekçeli kararın kaldırılmasını-yeniden hüküm kurulmasını-davanın reddini; her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İnceleme ve gerekçe: HMK'nın 353. Maddesine göre evrak üzerinde ve HMK nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni ile ilgili hususlar yönünden, ayrıca HMK'nın 357/1. maddesinin "....ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz." hükmü ile istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda:

Dava, kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla yapılan tahakkuk ve bu tahakkukun tahsili talebiyle başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası niteliğindedir.

İlk derece mahkemesince, kaçak kullanıma dayalı olarak davalı şirket tarafından .. tarihinde tahakkuk ettirilen .. TL tutarlı kaçak bedelinin, davalı şirket personeli . . tarafından .. tarihinde iptal edilmiş olmasına rağmen .. tarihinde takibe konu edilmiş olduğu, ancak yönetmelik hükümlerine uygun bir kaçak enerji kullanımına dair tespit işlemine ilişkin tutanak ile yapılan tahakkukun hukuka uygun olduğunu gösteren delil ve belgelerin dosyaya sunulmadığı dikkate alındığında, yargılama sırasında uzman bilirkişiden alınan ve tahakkuk ve başlatılan takibin hukuka uygun olmadığı tespitini içeren ayrıntılı, gerekçeli, oluşa ve dosya kapsamına uygun, taraf ve yargı denetimine elverişli bilirkişi raporu esas alınarak menfi tespit talebinin kabulüne ilişkin verilen kararın, mahkemece dosyada bulunan delillerin takdirinde hata yapılmadan iddia ve savunma ile birlikte hukuka uygun şekilde değerlendirilmek suretiyle Dairemizce de benimsenen yasal ve hukuksal gerekçelere ve maddi delillere dayandırılarak verilmiş olduğu anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen karara yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;

1-İnceleme konusu kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 255.650,91-TL nispi karar harcından, peşin alınan 63.922,09-TL harç düşüldükten sonra kalan 191.728,82TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3- Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361. Maddesi gereğince tebliğden itibaren iki hafta içinde YARGITAY TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026

Başkan Üye Üye Katip

İşbu karar █████/2026 tarihinde yazılmıştır.