bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin kambiyo senedi üzerindeki tahrifat iddiaları, vadenin kesilmesi ve iyi niyetli hamillik savunmalarını konu alan menfi tespit davası gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kambiyo senedi üzerindeki tahrifat iddiaları, vadenin kesilmesi ve iyi niyetli hamillik savunmalarını konu alan menfi tespit davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı tarafından açılan menfi tespit davasında, bir gayrimenkulün son ödemesi için düzenlenen ve vadesi yapı kullanım belgesi alınmasına bağlı kılınan senedin, davalı tarafından vade şartını içeren kısmının kesilerek tahrif edildiği ve haksız yere icra takibine konulduğu iddia edilirken; davalı ise senedi iyi niyetle ve hukuka uygun şekilde edindiğini, davacının iddialarının süresinde yapılmadığını ve davanın ticaret mahkemesinin görev alanına girmediğini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2021

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın ... 10. İcra Müdürlüğünce takip edilen 2020/... Esas sayılı dosyada haksız takip yapılmakta olup açıkça borca itiraz edildiğini, ... 10. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/ E. Sayılı dosyaya 2020/ K. Sayısı ile mahkemece davanın reddine, takibin devamı yönünde karar verildiğini, müvekkilinin ev sahibi olmak için ... Cephe Koop. İnşaat İzo. Dek. San. Tic. Ltd. Şti ile anlaşmaya vardığını ve aylık ödemeler üzerinde senetlerin düzenlendiğini, iş bu takip konusu senedin ise ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Ştiden satın alınan 554 Ada, 53 parsel, ... Mah. .../...'da bulunan D Blokun bağımsız bir bölümü için düzenlendiğini ve alacaklı tarafa verildiğini, senetteki lehtar olan şirkete söz konusu taşınmazın mülkiyetinin müvekkili tarafa devri için 235.000,00-TL üzerinde anlaşıldığını ve bunun 220.000,00-TL'sinin ödendiğini, son kalan 15.000,00-TL için ise işbu senedin düzenlendiğini ve ekte sunulan senedin orijinal halinde ''554 Ada, 53 Parsel ... İnşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında Tahsil edilecektir.'' yazılarak vadenin belirtildiğini, bonoda sonradan değişikliklerin yapılmış olup, senedin belirtilen yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir yazan senedin sol kısmı kesilerek senedin vadesi gelmeden takibe koyduklarını, senet üzerinde yapılan her tahrifin yanına keşidecinin HMK m.207 gereği imza veya paraf atması gerektiğini, işbu senette de böyle bir tahrifat açık ve ortada olduğu halde görüldüğü üzere senetteki tahrifi onayacak herhangi bir paraf veya imza atılmamış olduğunu, anılan bu sebeplerle açık bir şekilde iyi niyet içermeyen bu takibin dayanağı senet üzerindeki tahrifatın kanıtlanması ile senedin geçersizliğine hükmedilmesine ve kötü niyetle başlatılan icra takibinin iptaline, menfi tespit davası açmaya zorlayan takibinde haksız ve kötü niyetli görülen davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücreti karşı tarafa yükletilmek üzere davanın kabulü yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurda görülmekte olan iş bu davanın süresinde açılmamış olup, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları nedeniyle reddi gerektiğini, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki söz konusu olmadığını, dava dilekçesi kapsamında da ticari bir ilişki ile söz konusu senedin imzalandığına dair bir açıklama söz konusu olmadığından Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının keşide edilmiş olan senedin sol kısmının kesilerek vadesi gelmeden takibe koyulduğu ve senet üzerinde yapılan her değişikliğin keşideci tarafından imza veya paraf ile onaylanması gerektiğini savunduğunu, müvekkilinin dava konusu senedi iyi niyetli olarak ve hukuka uygun bir şekilde iktisap ettiğini, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 559.maddesinnin '' Poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayana defileri müracaat bulunan hamile karşı ileri süremez ; meğer ki hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunu zararına hareket etmiş olsun . ''şeklinde olduğunu, davalı müvekkilinin iyi niyetli olduğunu tekrardan belirterek kötü niyet senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkığını bilmek veya bilebilecek durumda olduğunu, ağır kusurun ise örneğin hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade ettiğini, yine TTK'nun 598/2 maddesindeki ''poliçe hamilin elinden herhangi bir suretle çıkmış bulunursa ...'' ibaresinin poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını yani çalınmasını, tehdit yada hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade ettiğini, ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan yada bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan hamilin korunduğunu, dava konusu senedin ciro kısmında herhangi bir kopukluk söz konusu olmayıp senedin müvekkili tarafından hukuka uygun olarak devralındığını, hukuka uygun olmakla beraber iyi niyetli olduğunu, davacı tarafından senette tahrifat olduğu iddia edilse de bu durumu davalı müvekkilinin bilme durumunun söz konusu olmadığını, sonuç olarak davacı tarafça kambiyo senedi vasfı taşımayan bir delile dayanılması davalı müvekkilinin kötü niyetli olduğunu göstermediğini, ... 10.İcra Müdürlüğünde başlatılan 2020/... E. Sayılı takibe konu olan kambiyo senedin üstünde herhangi bir şart olmadığı, senedin üzerinde tahrifat yapıldığına dair bir belirti olmadığı ve dolayısıyla davalı müvekkilinin kötü niyetli olarak senedi iktisap ettiğinin söylenemeyeceğini, ayrıca davacı tarafın imzası olmayan bir senet aslına dayanarak davanın kabulü ile takibin iptalini talep etmesi hukuka aykırı olduğunu, anılan bu sebeplerle davanın reddine, davalı müvekkili adına talep edilen kötü niyet tazminatının reddine, yargılama giderleri ve vekaleti ücretin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; Davacı aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasında, kambiyo senetlerine özgü takip nedeniyle, takibe konu bonoda tahrifat iddiası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davalı ... vekili tarafından █████/2020 tarihinde, 15.000,00-TL miktarlı █████/2018 tanzim tarihli █████/2019 vade tarihli senet alacağının tahsili amacıyla, davacı ... ve dava dışı ... aleyhine, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüştür. Mahkememizce ... 10. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/ Esas ve 2020/ Karar sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı ... ve dava dışı ...'ın takip alacaklısı davalı ... aleyhine icra emrine itiraz davasına ilişkin yapılan yargılaması sonucunda █████/2020 tarihinde özetle; senet metninde herhangi bir yırtık veya kesik bulunmadığı, davacılar tarafından █████/2020 tarihinde sunulan senet fotokopisindeki "554 ada, 53 parsel ... İnş tarafından yapılan D Blk'un yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir" ibaresinin yazılı olduğu kısmın senet aslında bulunmadığı, senedin ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyası içinde mevcut Av. ... tarafından aslıgibidir yapılmış örneği ile aynı olduğu, ön ve arka yüzünde de teminata ilişkin bir ibarenin olmadığı, senede atıf yapan ayrı bir belge (İİK’nun 169/a maddesinde öngörülen) ile de senedin teminat senedi olduğu kanıtlanamadığından davacıların bu itirazı yerinde görülmediğinden reddine karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce, dosyanın bir grafolog bilirkişiye tevdi ile, davaya konu bono aslı ile dava dilekçesine ekli bono fotokopisinin karşılaştırılarak davaya konu bono aslı ile fotokopi üzerindeki yazı ve rakamların aynı olup olmadığı, davacı tarafın iddiası gereği bononun yan tarafı kesilerek tahrifat yapılıp yapılmadığı yönünde rapor düzenlenmesine karar verilerek dosya tüm ekleri ile birlikte konusunda uzman grafolog bilirkişiye tevdi edildiği, █████//2021 tarihli bilirkişi raporun düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizce, dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamında mevcut davacı asilin alınan rakam ve yazı örnekleri gereğince bono aslında bulunan vade tarihlerine ilişkin yazı ve rakamların davacının el ürünü olup olmadığı yönünde ek rapor düzenlenmesine karar verilerek rapor tanzimi için dosya tüm ekleri ile birlikte kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin █████/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ibraz ettiği görülmüştür. Mahkememizce, davacı vekili tarafından keşideci ... hazır edildiğinde yazı ve imza örneklerinin alınmasına karar verilerek tanığın imza ve yazı örnekleri alındığında, █████/2022 tarihli ara karar ile, dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi ile, davaya konu bono aslı ile dava dilekçesine ekli bono fotokopisinin karşılaştırılarak dosyada mevcut olan keşideciye ait yazı ve imzaların, keşideci ...'a ait olup olmadığı yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda █████/2022 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulü ile, ... 10. İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına konu █████/2018 tanzim tarihli, keşideci ... olan, █████/2019 vade tarihli ve 15.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair verilen █████/2022 tarih 2021/ Esas 2022/ sayılı karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin █████/2026 tarih 2023/ Esas 2026/ Karar sayılı ilamıyla özetle, görev yönünden tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmek suretiyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafın, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına konu senedin ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Ştiden satın alınan 554 Ada, 53 parsel, ... Mah. .../...'da bulunan D Blok'un bağımsız bölümü için düzenlenerek alacaklı tarafa verildiğini, senetteki lehtar olan şirkete söz konusu taşınmazın mülkiyetinin devri için 235.000,00-TL üzerinde anlaşıldığını ve bunun 220.000,00-TL'sinin ödendiğini, son kalan 15.000,00-TL için ise davaya konu senedin düzenlendiğini, dilekçe ekinde sunulan senedin orijinal halinde ''554 Ada, 53 Parsel ... İnşaat tarafından Yapılan D Blok'un Yapı Kullanım Belgesi Alındığında Tahsil edilecektir.'' yazılarak vade belirtildiğini, bonoda sonradan değişiklikler yapılarak yapı kullanım belgesi alındığında tahsil edilecektir yazan senedin sol kısmı kesilerek senedin vadesi gelmeden takibe koyulduğunu belirterek takibe konu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı taraf senet üzerinde tahrifat bulunmadığını, senedi iyi niyetli olarak hukuka uygun şekilde iktisap ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Dosya kapsamına göre, uyuşmazlığın gayrimenkul satışına ilişkin sözleşmeye istinaden dava dışı ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Şti. Lehine düzenlenen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlık konusu senedin dava dışı ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Şti tarafından davalıya ciro edilerek verildiği, davalı tarafından bononun tahsili için takip başlatıldığı, dava konusu bononun tanzimine esas olan temel ilişki kapsamında dava dışı ... Cephe Koop. İnşaat İzo dek. San. Tic. LTd. Şti'nin tacir, keşideci lehine aval veren davacının ve keşidecinin ise tüketici sıfatını haiz olduğu, 6502 sayılı Kanunun 4/5. maddesinde, tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebileceği ve buna aykırı olarak düzenlenen senetlerin tüketici yönünden geçersiz olacağı hükme bağlanmış olup, bu davalarda görevli mahkeme de tüketici mahkemesi olduğu anlaşılmakla; Mahkememizce dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır