bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin ticari makine satışından kaynaklanan ödenmeyen bakiye ve ayıplı mal itirazına ilişkin itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari makine satışından kaynaklanan ödenmeyen bakiye ve ayıplı mal itirazına ilişkin itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Bu itirazın iptali davasında davacı, ticari satış sözleşmesi kapsamında teslim ettiği makine ve ekipmanların 475.000 TLlik bakiye satış bedelinin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine davalının yaptığı haksız itirazın iptalini ve icra inkar tazminatı talep ederken; davalı, belirlenen bedele rağmen söz konusu alacağın mevcut olmadığını, teslim edilen makinenin ayıplı olması nedeniyle üretim aksaklıkları ve zararlar yaşadığını, eksiklikleri kendi imkanlarıyla giderdiğini belirterek davanın reddini ve mahkemenin yetkisizliğini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkil ile davalı şirket, 1 adet ... Makinasının kızgın yağ ekipmanları ile birlikte 1.800.000,00 TL bedelle alım- satımı hususunda anlaşmış oldukları, Davacı müvekkil satım sözleşmesine konu ... makinasını davalı şirkete teslimini anlaşmaya uygun olarak gerçekleştirmesine rağmen satış bedelinin 475.000,00 TL'lik kısmı herhangi bir haklı gerekçe olmaksızın ödenmediği, Satım sözleşmesine istinaden düzenlenen fatura karşı tarafa iletilmesine ve fatura davalı şirketçe ticari defterlere kaydedilmesine rağmen bakiye satış bedeli 475.000,00 TL ödenmeyince davalı şirket aleyhinde ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... E sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı taraf haklı bir gerekçe olmamasına rağmen takibe ve fer'ilere itiraz etmiş ve icra takibi durdurduğu, İtirazın iptali gayesi ile 28.09.2023 tarihinde ... Arabuluculuk Merkezinin 2023/ dosya, █████████ başvuru numaralı dosyası üzerinden zorunlu arabulucu kurumuna başvurulduğu, yapılan görüşmeler neticesinde davacı müvekkilin alacağı yine ödenmediği, Davacı müvekkil satış sözleşmesinden kaynaklı edimini yerine getirmiş olduğu, ve satış konusu makina ile ekipmanlarını eksiksiz olarak davalı tarafa teslim etmediği, Davalı taraf satış bedelini ödeme yönündeki ifa yükümlülüğünü ise tam olarak yerine getirmediği % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Her ne kadar dava dilekçesinde ekipman satım bedeli olarak taraflar arasında 1.800.000,00 bedel kararlaştırılmış olduğunu ve bu bedelin 475.000,00TL'lik kısmının ödenmediğini belirtilse de bu iddia gerçeği yansıtmadığını, Evleviyetle belirtmek gerekir ki davacı da dava dilekçesindeki ikrarıyla fatura kesilmesini haklı gösterecek bir ticari ilişkinin taraflar arasında kurulduğunu kabul ettiğini,. Dolayısıyla davalı, türk ticaret kanunun 21/2. maddesi uyarınca faturalara süresi içerisinde (8 gün) herhangi bir itirazda bulunmadığından borcu kabul ettiğini davacının müvekkil ile arasındaki hukuki ilişkiye binaen kesilen faturaya yasal süresi içerisinde itiraz etmemesi fatura içeriğinin kabul edildiği sonucunu doğurduğunu, davacı tarafından müvekkile teslimi yapılan makina taraflar arasında kararlaştırıldığı gibi işlevsel olmadığını başka bir deyişle ayıplı olduğundan müvekkil makineye ve ekipmanlara dahil eksiklikleri kendisi tamamladığını, Davacı dava dilekçesinde her ne kadar sözleşmede üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini bildirmiş olsa da bu iddia gerçeği yansıtmamakta olduğu, Davacıdan alınan makine fabrikada üretim amaçlı kullanılmak için alınmış olup, teslim edildiği ilk günden bu yana makineden gerekli verim alınmadığı, Eksikliklerin giderilmesi için davacıyla iletişime geçilmiş defalarca kere makine sökülüp davacı tarafından ayıbın giderileceği taahhüdüyle götürülmüş, her seferinde beklenen randımanın alınamaması üzerine müvekkil makineyi kendi imkanlarıyla yaptırdığını, Müvekkil davacıdan aldığı makineyi kullandığı dönemde üretim miktarında bir hayli düşüş yaşanmış, siparişlerin teslim zamanı aksadığını ve müvekkilinin zarara uğradığını Durumun davacının da bilgisi dahilinde olduğunu kesilen fiyat farkı faturasına itiraz etmemesinin sebebinde buna bağlı olduğunu, bu sebeple Huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığının tespiti ile mahkemenizin yetkisizliğine karar verilmesini ve Davacının numaralı faturaya yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği gerçeği karşısında, müvekkil Şirket'in davacıya bir borcu bulunmadığından davacının icra takibinde ve davasında haksız olduğunun tespiti ile hukuka aykırı davanın karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan-itiraz dilekçeleri, ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı tarafından faturaya dayalı olarak ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içindeborca itiraz etmiştir.SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen █████/2026 tarihli raporda özetle : Davacı tarafından, Davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan 17.07.2023 tarih nolu 1.800.000,00 TL bedelli faturanın her iki tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu,Fatura muhteviyatı ürünün; Davalı tarafından 18.02.2021 Tarih ... sayılı sıra ... Yatırım Teşvik Belgesine istinaden alınmış olduğu,Davalı şirket tarafından, Davacı firmaya düzenlenen 05.09.2023 Tarih nolu 475.000,00 TL bedelli (fiyat farkı) faturasının davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı firma defterlerinde kayıtlı olmadığı, Takip Tarihinde davalı defterlerine göre; Hesabın sıfır olduğu, Takip Tarihinde davacı defterlerine göre; Davacı firmanın, Davalı şirketten 475.000,00 TL alacaklı gözüktüğü, Davacı tarafından, davalı şirkete borcun ödenmesi yönünde gönderilmiş yazılı bir ihtarın olmadığı, yönünde mütalaa edilmiştir .SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen █████/2025 havale tarihli raporda özetle: Taraflar arasında ticari ilşki bulunduğu, Davalı Aksal Tekstil in ticari defterlerinin süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, kayıtların düzenli olduğu sahibi lehine delil teşkil edeceği, Davacı ... Taparın Yukarıda cari hesap ekstresinde görüleceği üzere █████/2023 tarihinde davalı taraftan 475.000,00 TL Alacaklı olduğu, █████/2023 tarihinde davalı tarafın davacı tarafa ayıplı mal iddiası ile 475.000,00 TL iade faturası düzenlediği,Malın ayıplı olup olmadığının takdirinin tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu mütalaa edilmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ye talimat yazıldığı ,Makine Yüksek Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda özetle: Dosya içerisindeki fotoğraflardan kalenderin sigortasının yandığı, kalenderin kömürlerinin kaydığı, yağ kaçırdığı anlaşılmaktadır. Yapılan keşif sırasında da tarafımdan kömürlerin kayarak çalıştığı ve kalender şasesine kaynak yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda sırasıyla belirtilen ve açıklanan hususlar ve arızaların tarihleri dikkate alındığında, makine üzerinde tarafımdan yapılan incelemeler sonrasında, ihtilafa konu makinanın ayıplı olduğu, bütün bu ayıplar makine kurulup çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıktığından, açık ayıp olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayıbın süresinde ileri sürülüp sürülmediği hususu hukuki bilgi gerektirdiğinden ve uzmanlık alanım dışında kaldığından bu hususta tarafımdan herhangi bir kanaat bildirilememektedir şeklinnde mütalaa edilmiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 219. Maddesinde '' satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. '' hükmü yer almaktadır.Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır.6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer.TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur.Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz.

Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK'nın 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır.Taraflar arasında makine alım-satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğu hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık,davacının bakiye fatura bedeline hak kazanıp kazanmadığı, makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliği ve buna göre süresinde ayıp ihbarı yapılıp yapılmadığı hususlarında toplanmaktadır. Tacir olan taraflar arasında satım ilişki bulunmakta olup uyuşmazlığın TTK'nın 23. maddesi ile TBK'nın satım sözleşmesini düzenleyen hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. TTK'nın 23/1-c maddesinde ayıplı mal hakkında alıcıya ihbar yükümlülüğü getirilmiş olup alıcı muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeden ayıp nedeniyle satıcıdan mal bedeli ve zarar gideriminde bulunamaz. Satıcı, süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır. TTK'nın 23/1-c maddesinde, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı, malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür. Ayıp olağan bir muayene ile meydana çıkarılamayacak, kullanma sonucunda ortaya çıkan bir ayıp ise TBK'nın 223/2 maddesinin tatbik olunması gereklidir.(... 11.Hukuk Dairesinin █████/2022 tarihli, 2020/ E. 2022/ K.,█████/2020 tarihli ve 2020/ E., 2020/ K. sayılı ilâmı ilamı ile ... 19.Hukuk Dairesinin █████/2018 tarih ve 2018/ E., 20218/ K. Sayılı ilamı).Davalı tarafından makinenin ayıplı olduğu yönünde savunmada bulunulmuş ise de davalı tarafından davacıya yapılan herhangi bir ayıp ihbarının dosya kapsamında bulunmadığı görülmektedir. Taraflar arasındaki ilişki ticari alım- satım ilişkisi olup, TTK'nın 23/1-c maddesinde ayıplı mal hakkında alıcıya ihbar yükümlülüğü getirilmiştir. Alıcı muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeden ayıp nedeniyle satıcıdan mal bedeli ve zarar gideriminde bulunamaz. Davacı alıcı, ayıp ihbarında bulunduğunu yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır.Davacı tarafça davalıya satılıp teslim edilen makineye ilişkin olarak,davalı tarafça davacıya ayıp ihbarında bulunulmadığı sabit olup, alıcı-davalının TBK'nın 223/2. maddesi uyarınca gerekli incelemeyi yaptıktan sonra bunu davacı-satıcıya bildirdiğine dair herhangi bir yazılı delil sunamadığı, bu sebeplerle davacının, davaya/icra takibine konu (bakiye) fatura alacağına istinaden 475.000,00 TL alacaklı olduğu kanaatine varılarak;(işlemiş faiz talepleri yönünden, takip öncesi davacı tarafın davalı tarafı ödeme hususunda temerrüde düşürdüğü hususu ispatlanamadığından işlemiş faiz talepleri kabul edilmemiştir) davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal mahiyette ... ... 14. HD'nin 2019/ Esas 2022/ Karar sayılı ilamı dikkate alınarak) (Davanın kabul-red oranı dikkate alınarak(%96,74 kabul) davalı taraf yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulmuştur)

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜNE, buna göre davalının ... 1. Genel İcra Dairesi’nin 2023/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazların KISMEN İPTALİNE, takibin 475.000,00 TL asıl alacak üzerinden, işbu asıl alacağa takip tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek %26,75 oranında reeskont avans faizi, masraf,vekalet ücreti ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve tahsilatın TBK 100 Md. uyarınca kısmi ödemelerin öncelikle işlemiş faiz ve masraf, fer’ilere mahsubu sağlanarak DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 95.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 32.447,25 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 5.930,52 TL'nin mahsubu ile bakiye 26.516,73 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç , 5.930,52 TL peşin harç, 4.361,50 TL keşif harcı, 29.397,00 TL masraf olmak üzere toplam 39.958,87 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 76.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 16.038,29 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸E-imzalıdır.

Hakim ...

¸E-imzalıdır.