Demiryolu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tren kazası sonucu hasarlanan seramik emtiası nedeniyle sigorta şirketinin halefiyet hakkına dayalı itirazın iptali davası.
Özet: Davacı sigorta şirketi, taşıma sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından taşınan ve sigortalısına ait 1.000 kutu emtianın 07.06.2021 tarihli tren kazası sonucu hasarlandığını/zayi olduğunu belirterek, poliçe kapsamında ödediği 1.669,18 USD tutarındaki zararın tahsili için davalılar aleyhine icra takibi başlatmış ve itirazın iptali davası açmıştır; davacının, Türk Ticaret Kanununun taşıyıcının sorumluluğuna dair hükümleri ile Türk Borçlar Kanununun müteselsil sorumluluk prensibine dayanarak davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürmesine karşın, davalılardan biri kazanın sorumluluğunu reddederek, olayın fiili taşıyıcı olan diğer davalının vagonundaki eski bir çatlak ve kaynak hatasından kaynaklandığını iddia etmektedir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı-borçluların ... E. Sayılı icra takip dosyasına yapmış oldukları haksız ve kötü niyetli itirazlarının iptaline karar verilmesini ve davalı-borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dışı ...San. A.Ş.'nin davacı müvekkili şirket nezdinde ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ... 'a gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1.000 kutu ... emtiasının ... nolu Ticari Taşıma Belgesine istinaden ...nolu ... adet vagon ile davalıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında meydana gelen 07.06.2021 tarihli tren kazası sonucu hasarlandığının/zayi olduğunun tespit edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 850, 875, 877 ve 879. Maddelerine göre taşıyıcının sorumlu olduğunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. Maddesine göre zarardan sorumlu olduklarını, 61. Maddesine göre müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağını, dava konusu emtiaların sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette yüke ilişkin yazılı hiçbir çekince içermeyen temiz taşıma senedi ile davalılar tarafından teslim alındığını, davalıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında meydana gelen tren kazası sonucu hasarlandığını/zayi olduğunu, davalıların kendi sorumlulukları altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan/zayi olan cmtialara ilişkin olarak doğan zarar nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının kabulü gerektiğini, yapılan inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ... nolu ekspertiz raporuna göre emtialarda 1.669,18 USD'lik zarar meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından poliçe teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 03.12.2021 tarihinde 1.669,18 USD tazminat bedeli ödendiğini, müvekkili şirketin sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile ilgili olarak dava dışı sigortalısına hasar tazminatı ödemesi ile TTK 1472. Maddesinde belirlenen Halefiyet Şartlarının sağlandığını beyanla davalı borçluların ... E. Sayılı dosyasına yapmış oldukları tüm itirazların iptali ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin söz konusu deray olayının gerçekleşmesinde (trenin raydan çıkmasında) herhangi bir atfi kabil kusuru bulunmadığını, deray olayının gerçekleşmesinden sorumlu olanın diğer davalı .... Ltd. Şti. Olduğunu, bu şirketin taşıma işlerini gerçekleştirdiği ve taşıyan sıfatına haiz olduğu vagondaki şasenin Z kaynağından kopması sonucunda kazanın meydana geldiğini, müvekkili ...'ın diğer grup şirketlerinin nakliye işlerini organize etme görevini görmekte olduğunu, demiryolu taşıyıcısı bulunmadığını, söz konusu taşıma işleri gerçekleştirilirken ...'ın en uygun teklifleri bularak söz konusu taşıma işlemlerinin gerçekleşlirilmesinin organizasyonunu sağlamakla olduğunu, fiili taşıyan veya taşıyan sıfatına haiz olmadığını, lokomotiflerin ise genellikle ... A.Ş. tarafından sağlandığını, olay gününde, kaza esnasındaki vagonların, taşıyan diğer davalı ... ... Ltd. Şti.'ne ait olduğunu, müvekkili şirketin vagonlarının taşıma kapasitesi yetmediğinden taşıtan olarak en uygun şirketlerin saptandığını ve teklifler alınarak diğer şirketlere taşıma işlemlerinin gerçekleştirildiğini, bu doğrultuda ... - ... arasında dava dışı ... San. A.Ş.'nin seramiklerinin taşınması için diğer davalı ... ... Ltd. Şti. İle anlaşıldığını, söz. konusu navlunun yükleneceği vagonların taşıyan ... ... Ltd. Şti.'nce belirlendiğini ve yüklerin yola çıktığını, 07.06.2021 tarihinde ... nolu trenin, ... esas makina ... soğuk makina ... dingil 850 tonla ...yönü ... no'lu makasta saat 04:40'da dray ettiğini, olay yerine intikal eden ... ekipleri tarafından ... sayılı ... no'lu ... ve 08.06.2021 tarihli rapor oluşturulduğunu, işbu raporda açıkça söz konusu dray olayına sebebiyet veren vagonun ..... ve Tic, I-td, Şti. 'ne ait olduğu ve dray eden vagonda yapıları inceleme de vagonun şasesinde eski çatlak olduğunun görüldüğünü, yine ... A.Ş. ... tarafından tanzim edilen 02.08.2021 tarihli raporun ... nolu Sorumluluk Bakımından Sebep ve Sonuç başlıklı kısmında da 33312 nolu trenin baştan 6. Sırasındaki vagonun yorgun malzemeden olduğu için Z kaynağının ortadan kırıldığını, kaza araştırmalarında söz konusu ... menşei vagonun yapımının 2002 yılına ait olduğu kaynağın şaseye düzgün yapılamadığı kanaatine varıldığını, ayrıca trenin dray etmesinin sebebininde eski ve yaşlanmış. gerekli bakımları zamanında yapılmamış imalat hatası bulunan vagonun Z kaynağının kırılması olduğunu, her iki raporda da belirtildiği üzere söz konusu kazanın meydana gelmesindeki sorumluluğun. taşıyan ... ... ve Tic. Ltd. Şti.'nde olduğunu, davacı tarafından alınan ekspertiz raporunda da ...tarafından kullanılan vagonlardan birinin şaseden kırıldığı ve dray eden eski vagonunda şasesinde çatlak meydana geldiğinin saptandığını, diğer davalı ... A.Ş. tarafından vagonda bir hasar olup olmadığı hususunda yükler yola çıkmadan ve yol esnasında da denetim ve gözetim yükümlülüğü bulunduğunu, vagondaki işbu husus gözetilmeden ürünlerin taşınmasına izin verilmesinde ... A.Ş.'nin de sorumluluğunun bulunduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ... A.Ş. İşbu davaya konu ...'in emtiasını taşıtmayı üstlendiğini, bu kapsamda TTK hükümleri kapsamında sorumluluğu bulunduğunu, bu doğrultuda davalı ...'ın söz konusu emtianın taşınması için davalılardan ... . San. Tic. Ltd. Şti.'nin vagonları ile emtianın taşınması hususunda anlaştıklarını, davalı ... asıl taşıyıcı olmakla birlikte, demiryolu tren işletmecisi olmaması nedeniyle ulusal demiryolu altyapısı üzerinde vagonlarını doğrudan işletemediğini, bu nedenle de müvekkili şirket ile sözleşme imzalayarak vagonlarının işletildiğini, davaya konu deray olayının da bu vagonların işletilmesi esnasında davalı ...'a ait vagonlardan kaynaklanan sebeplerle meydana geldiğini, mezkur icra takibine konu edilen zarardan müvekkili şirkelin bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, taraflarınca bu dosyaya itiraz edildiğini, davanın reddine karar verilerek, davacı aleyhine kötüniyet tazmiatına hükmedilmesi gerektiğini, tahkikat raporlarında müvekkilinin bir kusurunun tespit edilemediğini, sözleşme ve mevzuat hükümleri gereğince müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili yönünden özel ümlerin uygulanmasının zorunlu olduğunu, taşıma belgesinde vagon sahibinin sorumlu olduğunun yer aldığını, dosyada yer alan ticari taşıma belgelerinde yükleme hatasından kaynaklanan hasar ve olaylarda gönderici, vagondan kaynaklı zarar ve ziyandan vagon sahibi sorumludur kaydı bulunduğunu, bu durumda da müvekkili şirketin vagondan kaynaklanan zarar nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, dosyaya sunulan tahkikat raporlarında müvekkili şirket ve personelinin kusurunun, lokomotifin veya başka bir hususta eksikliğinin tespit edimediğini, bu durumda müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, Mahkemece itirazlarının kabul olmaması halinde ise TTK. 876. madde hükmünün esas alınmasını talep ettiklerini, TTK 876. Madde hükmünün ; “Ziya hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarımı önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse taşıyıcı sorumlulüktün kürtülür" şeklinde olduğunu, dosyaya sunulan belgelerden anlaşılacağı üzere davaya konu deray olayının davalının vagonundan kaynaklanması, vagonun bakanlıkça alınan izin neticesinde demiryolu ağında işletilebilmesi nedenleriyle 'TIK'nun m. 876 madde hükmünün uygulanması gerektiğini, yinc taleplerinin kabul görmemesi halinde müvekkili şirket yönünden TTK. 882 hükmü gereğince sorumluluk sınırlarının esas alınmasını talep ettiklerini, TIK. Hükümleri kapsamında davacının sigortalısının müterafik kusurunun olup olmadığı, yüklemenin ve ambalajlamanın taşınan emtia için yeterli olup olmadığı, hasar miktarının artmasına sebebiyet vermediği hususlarının araştırılması gerektiğini, davalı ...'ın taşıma işini kiminle yapacağı konusunda özenli davranma yükümlülüğünün bulunduğunu, ...'ın davalılardan ... ile anlaşma öncesinde özenli davranıp davranmadığı, taşıma araçlarının özelliklerini ve durumunu araştırıp araştırmadığı hususlarında da bir araştırma yapılması ve bunun sonucunda herhangi bir kusurunun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini beyanla, itirazın iptali davasının reddine, davacı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:-...Esas Sayılı icra takip dosyası,-Sigorta sözleşmesi, poliçe, hasar dosyası, taşımaya ilişkin belgeler, -Tren kazasına ilişkin tutanaklar, fotoğraflar, ödeme dekontu,-Bilirkişi raporu:█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu edilen 07.06.2021 tarihli ... emtia hasarının 01.01.2021-01.01.2022 tarihleri arasında geçerli bulunan ... nolu ...teminatı dahilinde bulunduğu, davacı Sigorta Şirketinin 07.06.2021 tarihinde gerçekleşen ... hasarı sebebi ile sigortalısına ödediği 1.669,18 USD tazminatı TTK. 1472. Maddesinde düzenlenen Halefiyet İlkesi doğrultusunda, davalı ... Firmalarından TTK. 875/1 maddesi gereğince talep etmekte haklı olacağı, ... firmalarının kendi iç ilişkilerinde kusur durumlarına göre birbirlerine karşı rücu haklarının bu davanın konusu olmadığı, davacının,... E. Sayılı dosyası ile 08.06.2022 tarihinde yaptığı ilamsız icra takibinde, takip tarihi itibariyle 1.669,18 USD asıl alacak ve 42,53, USD faiz olmak üzere 1.711,71 USD talep etmekte haklı olacağı belirtilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalılardan ...'a ait vagonun kırılması sonucunda 7 palet seramik ürününün zayi olması konusunda ... asıl taşımacı ve ... fiili taşımacı olarak müştereken sorumluluklarının olduğunun değerlendirildiği, diğer davalı ... A.Ş.'nin konu edilen seramiklerin zayi olmasında sorumluluğunun bulunmadığının değerlendirildiği belirtilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, dava dışı ... AŞ ile davacı sigorta arasında imzalanan nakliye emtia sigorta poliçesi kapsamında davacı sigortalısının uğramış olduğu zararı gideren davacının halefiyet kapsamında davalılar tarafından zarara sebebiyet olunması nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.█████/2021 tarihinde meydana gelen tren kazası ile davacı sigortalısı ... AŞ'ye ait 1000 kutu ... emtiasının taşındığı 5 adet tren vagonunun devrilmesi neticesinde zararın meydana geldiği, davacının işbu zararı karşıladığı ve dekontu dosyaya sunduğu görüldü.Davacı, TTK 1472 uyarınca halefiyet kapsamında ödemiş olduğu zararı talep etmektedir.Davalı ... yetki, görev ve zaman aşımı itirazlarının yanında kazanın meydana gelmesinde kendi kusurlarının bulunmadığını, kusurun diğer davalı ... ve ... AŞ'de olduğunu beyan etmekle, davanın kendileri yönünden reddini talep etmiştir.Davalı ..., dava konusu tren kazasının meydana gelmesinde kendilerinin taşıyıcı sıfatının bulunmadığı, ayrıca kazanın meydana gelmesinde şirket ve çalışanlarının kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmekle, davanın reddini talep etmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın gönderildiği, bilirkişi heyetlerince tanzim edilen raporlardan dava konusu kazanın meydana gelmesinde sorumluluğun vagonların kırılması sebebiyle fiili taşıyıcı ... ve asıl taşıyıcı ... sorumluluğunda olduğu, davalı ... AŞ'ye yöneltilebilecek atfı kabil kusurun bulunmadığının tespit edildiğinin bildirildiği görüldü.Yapılan ödemenin sunulan evraklarla dosya kapsamına uygun olduğu, fazla ödemenin mevcut olmadığının bildirildiği görüldü.Hal böyle olunca, █████/2021 tarihinde meydana gelen tren kazası sebebiyle davacı sigortalısının uğradığı zarardan davalı ... ve ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacı tarafından █████/2021 tarihinde yapılan 1.669,18 USD'lik ödemenin zararı ile uyumlu olduğu mahkememizce kabul edilmekle, ... AŞ yönünden davanın reddine, diğer davalılar ... ve ... yönünden... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin aynı koşullarda devamına, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddineDavalı ... AŞ yönünden davanın reddine,Davalı ... ve ... yönünden ... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin aynı koşullarda devamına,Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.773,17 TL harçtan peşin alınan 551,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.222,06 TL harcın davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.200,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 5.820,61 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine, Davalı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, Davalı ... tarafından yapılan 22.510,00 TL bilirkişi ücreti ile posta giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair, Davacı Vekili Av. ... , Davalı ... AŞ Vekili Av. ..., Davalı ... Vekili Av. ...'in yüzlerine. karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.