antalya bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, şahsi konkordato talebinin eksik belge ve ciddi görülmeme gerekçesiyle reddedilen ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, şahsi konkordato talebinin eksik belge ve ciddi görülmeme gerekçesiyle reddedilen ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi.

Özet: Şirketlerin müteselsil kefili olan ve vadesi gelen borçlarını ödeyememe tehlikesiyle karşı karşıya kalan gerçek bir kişinin, muhtemel bir iflastan kurtulmak ve borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla İcra ve İflas Kanunu hükümleri uyarınca geçici ve kesin mühlet ile konkordato tasdiki talebiyle yaptığı başvuru, ilk derece mahkemesi tarafından, başvuru dilekçesine eklenen kişisel mali durum belgelerinin yasanın aradığı nitelikleri taşımadığı ve talebin yeterince ciddi bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş; davacı taraf, kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ:█████/2026

DAVANIN KONUSU:Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:█████/2026

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacılar vekili; davacılar hakkında tensiben 3 ay geçici mühlet kararı ile birlikte İcra İflas Kanunu’nun 287. ve 294. maddeleri gereği ihtiyati tedbir ve yargılama sırasında kesin mühlet kararı verilmesini ve yargılama neticesinde konkordatonun tasdiki ile bu süreçte tedbirlerin devamına karar verilmesine, aralarında ekonomik ve organik bağ olan borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında olan davacıların, İİK m. 285 ve devamı hükümleri uyarınca borçlarını ödeyebilmesi ve muhtemel bir iflastan kurtulmasına yönelik olarak alacaklılarıyla borçların ertelenmesine yönelik vade konkordatosu yapabilmesi için öncelikle İİK m. 287 uyarınca müvekkili şirkete (gerekirse müvekkili şirketin ya da geçici komiserin talebi ile iki ay uzatılmak kaydıyla) tensiple birlikte üç aylık süre ile geçici mühlet verilmesine, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla geçici konkordato komiseri görevlendirilmesini, geçici mühlet kararı ile birlikte İİK m. 294 hükmünde belirtilen kesin mühletin sonuçlarına hükmedilmesi ve bahsi geçen hükmün gereği olarak borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir icra ve iflas takibi yapılamamasına ve başlamış takiplerin durmasına, yeni ihtiyati haciz, haciz ve e-haciz kararı alınmamasını, ihtiyatî tedbir, ihtiyatî haciz, haciz ve e-haciz kararlarının uygulanamamasına, geçici mühlet içinde ihtiyati haciz ya da haciz kararlarının uygulanması halinde bunun durdurulmasına, geçici mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesinin durması ve müvekkili şirketin malvarlığının korunmasına yönelik diğer tedbirlerin alınmasına, İİK m. 288/2 hükmü uyarınca geçici mühlet kararının Ticaret Sicili Gazetesi'nde ve Basın-İlan Kurumu'nun resmi ilan portalında ilan olunmasına ve lazım gelen yerlere bildirilmesine, İİK m. 289/1 hükmü uyarınca geçici mühlet içinde olmak kaydıyla ve şirket tarafından teklif edilen konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde müvekkili şirkete alacaklıları ile konkordato yapabilmesi için bir yıl süre (gerektiğinde altı ay uzatılmak kaydı ile) ile kesin mühlet verilmesine ve kesin mühlet kararı ile birlikte geçici komiser ya da komiserlerin görevlerinin devamı ile İİK m. 294 vd. hükmünde belirtilen kesin mühletin tüm sonuçlarına hükmedilmesine, komiser nezaretinde yapılacak alacaklılar toplantısı ve İİK hükümlerine göre işletilen yasal prosedürün tamamlanmasının ardından İİK m. 305 hükmü uyarınca konkordato projesinin tasdiki için belirtilen şartların yerine getirildiğinin tespit edilmesi halinde İİK'nın 306. md. uyarınca konkordatonun tasdikine ve tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece; "Davacının iflasa tabi olmayan gerçek kişi konumunda olduğu, her ne kadar ortağı ve yöneticisi olduğu şirketin mali durumlarının bozulduğu ve şirketin konkordato davası açmak zorunda kaldıklarını ve kendisinin de şahsi mal varlığı ile adı geçen şirketlere müteselsil kefil olarak bankalara karşı, borç ve yükümlülük altına girdiği, müteselsil kefil olarak asıl borçlu sıfatıyla sağlamış olduğu teminatların aleyhine yürütülmesi riski doğduğundan bahisle eldeki davayı açmışsa da davacının dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ön proje ve eklerinin incelenmesi sonucunda kanunun aradığı anlamda özellikle İİK'nın 286. maddesinde aranan bilgi ve belgelerin mahkememize eksiksiz olarak sunulmadığı, davacının tamamen ortağı ve yöneticisi olduğu şirkete atıfta bulunarak onların mali durumları hakkında açıklamada bulunulduğu, davacının kendi şahsi mal varlığına ilişkin sunmuş olduğu belgelerin İİK'nın 286. maddesinin aradığı niteliklere haiz olmadığı dolayısıyla davacının konkordato talebinin mahkememizce ciddi görülmediği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilleri ..., ... ve ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında konkordato davası açıldığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... Esas sayılı dava dosyasının █████/2026 tarihli tensip ara kararı gereğince davacı ... ve ... yönünden açılan davanın tefrikine karar verilerek ... Esas numarasına kaydının yapıldığını, akabinde yer verilen gerekçelerle müvekkillerden ... ve ... yönünden yapılan konkordato başvurusunun reddine karar verildiğini, İlk Derece Mahkemesince davacı müvekkilleri ... ve ...'in kendi şahsi mal varlığına ilişkin sunmuş oldukları belgelerin İİK madde 286'da aranan niteliklere haiz olmadığı gerekçesiyle konkordato taleplerinin reddedildiğini, bu değerlendirmenin kanuna ve konkordato kurumunun amacına aykırı olduğunu, İİK madde 286'da sayılan belgelerin mal varlığı durumunu, alacaklı listesini, borç miktarlarını, konkordato ön projesini Mahkemenin ve konkordato komiserlerinin denetleyebilmesini sağlamak amacıyla düzenlendiğini, kanun koyucunun amacının borçluların mali durumunun ortaya konulması olduğunu, dosyaya sunulan belgelerin müvekkillerin taşınır taşınmaz mal varlıklarını, kefalet nedeniyle doğan borçlarını, banka risklerini ve gelir durumlarını açıkça ortaya koyduğunu, Mahkeme tarafından hangi belgenin hangi nedenle yetersiz görüldüğünün somutlaştırılmadığını, verilen kararın salt bu yönüyle bile denetime elverişsiz olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin belgelerde eksiklik bulunduğu iddiasını kabul anlamına gelmemekle birlikte Mahkeme tarafından taraflarına kesin süre verilerek eksik belgelerin tamamlattırılması gerektiğini, gerçek kişi borçlu olan müvekkillerin şirket borçlarına müşterek ve müteselsil kefaleti bulunduğunu, fiilen ödeme güçlüğü içine düştüklerini, mal varlığı ve borç durumlarının sunulan belgelerle ortaya konulduğunu, Mahkemenin borçlunun İİK'nın 286.maddesinde sayılan belgeleri eksiksiz olarak sunup sunmadığını incelemek ve denetlemekle yetinmesi gerektiğini, konkordato projesinin uygulanabilirliğini denetleyerek konkordato talep edenin iyi niyetli olmadığı ya da projenin gerçeği yansıtmadığı gerekçesi ile geçici mühlet talebinin reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bununla birlikte İİK'nın 286. maddesinde sayılan belgelerin verilmesi dava şartı sayıldığından davacılara HMK'nın 115/2. maddesi gereğince süre verilerek sonucuna göre işlem yapılması gerektiğini, müvekkilleri ... ve ...'in ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ortağı ve münferiden yetkilisi olduğunu, şirketle birlikte tüm ticari işlemleri doğrudan yaptığını ve çoğu şirketin borcuna kefalet ile kefil durumunda olduğunu, özellikle bankacılık sistemi gereği şirketin tüm bankacılık işlemlerine, kredilere, kredi kartları ile diğer kredi araçlarına müvekkillerinin şahsen kefil olduklarını, bunun yanı sıra şirketlerine olan güvenin bir göstergesi olarak resmi kurumlar ve çalışılan piyasadaki şirketlere garantör /kefil olunması ya da şirket sözleşmelerinde şirket lehine kefalet vermek sureti ile şirket ile birlikte borçlandıklarını, tarım üretiminin ülkemizde mevsimsellik gösterdiğini, son yıllarda ekonomik koşulların etkisiyle ciro, kârlılık ve nakit akışı alanlarında önemli zorluklarla karşı karşıya kalındığını, bu sorunların, sektörün genel finansal yapısını zayıflattığını ve firmaların sürdürülebilir büyüme yeteneklerini sınırladığını, ayrıca bu noktada ciro sorunları ile artan üretim maliyetinin satış fiyatlarına yansıtılamaması, döviz kurlarındaki öngörülemez değişimler, ithal ürünlerden kaynaklı maliyet artışları, lojistik ve operasyon maliyet artışları ile birlikte karlılık sorunlarını da beraberinde getirdiğini, girdilerin genellikle Euro veya ABD doları bazında satın alındığında, kurdaki artışın doğrudan birim maliyete yansıdığını, şirketlerin satış fiyatlarını anlık güncelleyememesi durumunda brüt kâr marjlarında ciddi düşüşler meydana geldiğini, bu süreçte finansal rahatlama sağlamak adına kullanılan kredilerin vadelerinin kısa, buna karşılık faiz oranlarının da yüksek seyrettiğini, ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi için kullanılan kredilerin büyük bir bölümünün de kısa vadeli kredilerden oluştuğunu, bununla birlikte bu kredilerin çoğuna müvekkillerinin kefil durumunda olduklarını, müvekkillerinden ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmişken aynı borç ilişkilerinden şahsen sorumlu olan diğer müvekkillerinin konkordato taleplerinin belge yetersizliği gerekçesiyle reddedilmesinin konkordato sürecinin bütünlüğünü zedelediğini, alacaklıların şahsi takibe yönelmesine neden olduğunu, şirket konkordatosunu fiilen işlevsiz hale getirdiğini, bu durumun konkordatonun amacına açıkça aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.

Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Dava, İİK'nın 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici mühlet ve akabinde kesin mühlet kararı verilerek konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 66. maddesinde ''(1) Bir davada ayırma kararı verilirse ayrılan dava veya davalar o mahkemenin esasına ayrıca kaydedilir ve eski kayıt ile yeni kayıt birbiriyle ilişkilendirilir. İlk kayıt o dosyada kalan kısma münhasır olur. Ayrılan davanın dosyası ilk dosyada bu kısımlara ait yazıların tamamının onaylı suretleri konularak yeniden oluşturulur. Ayrılan davalar bakımından daha önce tek karar ve ilâm harcı alınmış ise her biri için ayrıca harç alınır; daha önce alınan harç ayrılmış davaları da kapsıyorsa yeniden harç alınmaz. Ayrılıp yeni esas numarası alan her dava için başvuru harcı alınır. (2) Ayırma işlemleri için yapılan masraflar ile ayrılan dosyanın duruşma gününün tebliği için gerekli olan masraf ana dosyanın gider avansından karşılanır. Gerektiğinde gider avansı tamamlattırılır.'' denilmek suretiyle bir dava asıl dosyadan tefrik edildiğinde hangi işlemlerin yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinde davacılar ... ve ...'e ilişkin davanın, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sırasına kaydedildiği, tefrik aşamasında başvurma harcı ve peşin harç yatırılmadığı anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesinin birinci cümlesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Harçlar Kanunu'nda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulu'nun 12.10.2011 gün ve ... E. ... K. ile 23.10.2013 gün ve ... E. ... K., 24.12.2013 gün ve ... E. - ... K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.

Mahkemece tefrik edilen dava dosyasında HMK'nın 120. maddesi gereğince başvuru harcı ile peşin harcın ikmalinden sonra yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması gerekirken, harçlar ikmal edilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Yine Yerel Mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında davacılar vekili tarafından ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... ve ... yönünden konkordato talep edildiği, gerçek kişiler yönünden dosyanın tefrik edilerek Mahkemenin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. Konkordato isteminde bulunan her bir talep eden için ayrı ayrı konkordato ön projesi sunulmalı, İİK’nın 305. maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir talep eden yönünden ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Yerel Mahkemece davacı gerçek kişiler yönünden ayrı ayrı dosyaya sunulan konkordato ön projeleri ve sair belgeler irdelenmek suretiyle 2004 sayılı İİK'nın 286. maddesinde sayılan belgelerde bir eksiklik bulunup bulunmadığı ve İİK'nın 287. maddesi uyarınca geçici mühlet verilmesi gerekip gerekmediği hususu usulünce değerlendirilerek sonucuna göre davacılar yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken hükmün gerekçesinde tek bir davacı varmış gibi değerlendirme yapılarak yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Sonuç olarak; davacıların istinaf başvurularının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin ayrı ayrı kabulü ile, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda eksik harçlar tamamlatılmak suretiyle yargılama yapılarak yeniden karar verilmesi yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-a.4-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacıların İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.4-6. maddesi gereğince Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde İlk Derece Mahkemesince davacılara İADESİNE,

5-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacılar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince davacılara İADESİNE,

8-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. █████/2026

...