antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı, sigorta şirketi ve sürücüye karşı açılan değer kaybı, kazanç kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davası.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı, sigorta şirketi ve sürücüye karşı açılan değer kaybı, kazanç kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davası.

Özet: Bir trafik kazası sonucu aracında değer kaybı, kazanç kaybı ve ikame araç bedeli oluşan davacı şirket, zararın sorumlusu davalı sürücü ve davalı sigorta şirketinden ticari avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği belirsiz alacak davasında; davalı sigorta şirketi zaman aşımı, hukuki menfaat yokluğu, sorumluluklarını yerine getirdiklerini, bazı taleplerin poliçe kapsamında olmadığını ve yasal faiz uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini isterken, diğer davalı şirket ise görevli mahkeme itirazında bulunmuştur.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, müvekkili şirketin kayden maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı ... A.Ş. nezdinde trafik poliçesi ile sigortalı, ... Şti.'nin maliki - işleteni ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... seyir halinde iken şerit değiştirmek istediği esnada müvekkili şirkete ait araca arkadan çarptığını, bu kaza sonrasında müvekkilinin aracı maddi zarar gördüğünü ve değer kaybına uğradığını, müvekkili bu kaza sebebi ile aracını uzun bir süre kullanamadığını ve şirket aracı olması nedeniyle kazanç kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketi, ...-...-... numaralı poliçe ile zarara sebep olan ... plakalı aracın zorunlu trafik poliçesi ile sigortacısı olduğunu, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı sebebi ile davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuruda bulunulduğunu, ancak davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili, aracının tamir süresi, işçilik çalışması, parça bekleme süreleri içerisinde uzun bir süre aracından mahrum kaldığını, ticari nitelikte kullanılan bir araç olması nedeni ile aracın kullanılamadığı süre boyunca kazanç kaybına uğradığını, ancak bu zararlar davalı ... ve diğer davalı ... tarafından karşılanmadığını, meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı, kazanç kaybı ve ikame araç bedeli talepleri yönünden arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, zarara sebep olan ... plakalı aracın ticari olarak kullanıldığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, şimdilik müvekkilinin aracında meydana gelen ... TL değer kaybı, ... TL kazanç kaybı ve ... TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde), (ikame araç ve kazanç kaybı talepleri sigorta şirketi hariç diğer davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmazı gerektiğini; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulmasını, bu nedenle öncelikle zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığından usulden reddi gerektiğini, davacının işbu davayı kısmi/belirsiz dava olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığını, zira başvurucu yan tarafından konu araçta ekspertiz incelemesi yapıldığını, bu nedenle başvurucunun hasar bedelini belirleyemediğinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, tüm bu sebeplere istinaden huzurdaki uyuşmazlığın konusunu oluşturan talebin HMK 114/h maddesi uyarınca hukuksal yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, esasa ilişkin ise; müvekkili şirket davacı yanın zararını karşıladığını, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, iş bu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi ... tarihli kazaya ilişkin olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket tarafından; ... tarihinde ... A.Ş'ye ... TL rücu ödemesi yapıldığını, davacının zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre tamamen karşılandığını, sorumluluğunu yerine getirdiğini, iş bu sebeple huzurdaki davanın reddine karar verilmesini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının hesaplanmasında ZMMS genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, ... plakalı aracın ikame araç bedeli ve kazanç kaybı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi şartları uyarınca teminat dışı olup müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davacının tazminat taleplerinde, talep edebileceği faiz yasal faiz olduğunu, dvacının belirsiz / kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya dayanak trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat taleplerinde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkin bulunmadığından tarafın sadece şirket olması görevli mahkemenin belirlenmesi açısından yeterli bulunmadığını, trafik kazasının ...'da meydana geldiği gibi davalı müvekkili şirketi adresinin de ... olduğunu, davacının kazanç kaybı, hasar bedeli ve değer kaybı tazminatlarına ilişkin tüm taleplerinin haksız fiil meydana geldiği yada davalıların ikametgah mahkemesinde açılması gerektiğini, görevsizlik nedeniyle dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, davaya dayanak yapılan ... tarihinde meydana gelen kazada davalı müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, hiç bir suretle müvekkilinin kusurlu olduğunu kabul etmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaate varması durumunda davacının haksız menfaat elde etme amaçlı taleplerinin reddi gerektiğini, meydana gelen trafik kazası sonrasında öncelikle davacı tarafa sigorta şirketi tarafından ikame araç tahsis edildiğini, ikame araç süresinin dolması akabinde de davalı müvekkili tarafından ikame araç temini sağlandığını, davacıya ait araçta değer kaybı oluştuğuna ilişkin taleplerin de reddi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itirazları bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olması nedeniyle itirazlarının kabulü ile dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın öncelikle hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddine, dosyanın esasına girilmesi halinde de davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiil sebebiyle kusurlu olduğu belirtilen sigortalı aracın ZMMS'si ile araç maliki ve sürücüsü aleyhine açılan değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.

Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi ile ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

... ve ... plakalı araçların kaza tarihi itibariyle maliklerini gösterir tescil kayıtları uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, davacı şirkete ait kaza tarihi de içerir aylık gelir kazanç bilgileri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı da dosyamıza ibraz edilmiştir.

Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ve şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatını belirlenmesi için dosyamız İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda özetle; "...1-Kusur yönünden:

A)-Davalı sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

B)-Sürücü ... ...'ın kusursuz olduğu,

2-Hasar yönünden:

-Kaza sonucunda davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybının ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

... tarihli ek raporda özetle; "...1-Kusur yönünden:

A)-Kamyonet sürücüsü Davalı ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

B)-Otomobil sürücüsü ... ...'ın kusursuz olduğu,

2-Hasar yönünden:

-Değer kaybının ... TL olduğu, ikame araç bedelinin ise ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Dosya kazanç kaybına esas olmak üzere davacı tarafın 2023-2024 yıllarına ilişkin ticari defter ve belgeleri üzerine inceleme yaptırılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Davacı vekili kazanç kaybına ilişkin talebinden vazgeçmiştir.

Davalı tanıkları için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve beyanları alınmıştır.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile; Kazanç kaybına ilişkin taleplerini atiye bırakıltıklarını, değer kaybı taleplerini ... TL'ye, ikame araç bedeli talebini ise ... TL olarak arttırmıştır.

Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, “işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2025 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar)

Davaya konu kaza, davalı sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) sürücü ... ...'ın ise kusursuz olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... plakalı aracın serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle yapılan değerlendirmede bakiye ... -TL değer kaybının ve ... TL ikame araç bedelinin olduğu, ancak ... AŞ'den gelen cevabi yazıda davacıya 14 günlük ikame araç verildiği anlaşıldığından değer kaybı bedeli yönünden ıslah dilekçesinde talep edilen bedel üzerinden, ikame araç bedeli yönünden ise dava dilekçesindeki bedel üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının kazanç kaybına yönelik talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının kazanç kaybına yönelik talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

2-... TL değer kaybının davalılar ... Şti ve ...'dan ... tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinden itibaren (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

3-... TL ikame araç bedelinin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

Değer Kaybı Talebi Yönünden;

4-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ve ıslah ile alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile)müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinden ... TL'sinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Davacı tarafından yapılan posta, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinden ... TL'sinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ... TL peşin harç, ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL ilk dava masrafının davalılardan (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

İkame Araç Bedeli Talebi yönünden;

9-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ve ıslah ile alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile fazla alınan ... TL harcın davalılar ... Şti ve ...'dan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ... Şti ve ...'dan müteselsilen tahsili ile tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinden ... TL'sinin davalılar ... Şti ve ...'dan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

12-Davacı tarafından yapılan posta, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinden ... TL'sinin davalılar ... Şti ve ...'dan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

13-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ... TL peşin harç, ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL ilk dava masrafının davalılar ... Şti ve ...'dan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

14-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, e- duruşma talep eden davacı vekili ... ile e- duruşma talep eden davalı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸E- İmzalı

Hakim ...

¸E- İmzalı