KHK ile kapatılan şirketin alacağının tahsilinde, davalının fon alacağıyla yaptığı mahsup işleminin hukuki geçerliliğinin temyiz incelemesi.
Özet: 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ve varlıkları Hazineye devredilen bir şirketin davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla açılan bu davada, davalı Basın İlan Kurumu’nun, kapatılan gazetelerin çalışanlarına verdiği borç paraları, KHK’nın yayımlandığı tarihte ilgili gazetelerin ilan alacaklarından mahsup ettiğini iddia ederek borcu bulunmadığını savunmasına karşılık, davacı taraf, KHK kapsamında el konulan varlıklar için bu tür mahsup işlemlerinin geçerli olmadığını belirterek icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; .... nolu ... Genel Tebliği m. 2/e hükmünde, inceleme ve değerlendirme komisyonunun; 667 sayılı KHK ile Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılan ve İdarece tespit edilen malvarlığı ile tapuda resen Hazine adına tescil edilen taşınmazların kayıt, defter ve belgelere uygunluğunu denetleyerek, malvarlığına dahil edilmesi gereken başkaca mal, hak ve alacaklar olup olmadığının araştırılmasını yapıp sonucu rapora bağlayan ve alınması gereken tedbirlere ilişkin önerilerde bulunan komisyon olarak tanımlandığını, bu kapsamda davalının 668 sayılı KHK ile kapatılan ... San. Tic. A.Ş. ye 53.550,15 TL borcu bulunduğunun tespit edildiğini, ödeme mektubuyla borcun ödenmesinin talep edildiğini, davalının cevabi yazısında söz konusu ödenmesi gereken bedelin bahsi geçen gazetelerin fon borcuna mahsup edildiğinin bildirildiğini, OHAL KHK'ları kapsamında kapatılan kurumlardan olan alacakları tahsili ve borçların ödenmesinde borç ve alacakların birbirinden mahsup edilemeyeceğini, inceleme ve değerlendirme komisyonunun adı geçen şirket hakkında 15.09.2017 tarihli ve 2017/A-███████ sayılı görüş ve öneri raporunu hazırladığını, bu raporda borcun tahsilinin talep edildiğini, bu amaçla başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştirII. CEVAPDavalı vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, 195 sayılı Basın İlan Kurumunun Teşkiline Dair Kanunu'nun (195 sayılı Kanun) 2. maddesinde müvekkilinin görevleri arasında yönetmelikle tespit edilecek basın mensuplarına vadesi 2 yılı geçmemek üzere borç para verme işinin de sayıldığını, bu kişilerin yönetmelikle belirlendiğini, müvekkili Kurumun verilecek borç para ve yapılacak yardımlar hakkında 68 sayılı Genel Kurul Kararını çıkarttığını, dava konusu ihtilafın 668 sayılı KHK ile kapatılan Bugün ve Millet gazetelerinin basında fikren veya bedenen çalışan personelin talepleri ve ilgili şirketin taahhüdü ile verilen borç paralara ilişkin olduğunu, müvekkilin anılan genel kurul kararının 7.maddesi gereği, borç para talebinde bulunan basın mensuplarının çalıştıkları gazetelerin resmi ilan ve reklamlar ile bunları yayınlayacak süreli yayınlar yönetmeliğine göre resmi ilan yayınlama hakkının doğmuş olmasının, resmi ilan istihkakları üzerinden borcun emniyetini kaldıracak ölçüde haciz veya temlik bulunmamasının, taksitleri, borç alanın ve müteselsil kefilinin ücreti ile istihkaklarından ve işten ayrılmaları halinde borcun kalanını ödenecek tazminatlarından defaten kesmeyi yazılı olarak taahhüt etmeleri, bunu yapmadıkları takdirde bu meblağın Kurumdaki ilan alacaklarından tevkifine muvafakat etmelerinin şart olduğunu, kapatılan Bugün ve Millet gazetesi personelinin talep ettiği borç paraya ilişkin olarak ilgili gazetelerin ve haliyle imtiyaz sahibinin yukarıda yazıldığı üzre meblağın Kurumdaki ilan alacaklarından tevkifine muvafakat etmelerinin kanuni bir zorunluluk olduğunu, fon alacağının ilgili gazetelerin müvekkilinden aldığı ve ödemediği borç paralara ilişkin olduğunu, ... Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosunun 30.01.2018 tarihli yazısıyla; müvekkilinin ... (...) A.Ş. ye müvekkilinin 53.550,15 TL borcu olduğunun, bunun ... Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünün banka hesabına yatırılmasının istendiğini, müvekkilinin Bugün ve Milliyet gazetesi personellerinin aldıkları borç paralara ilişkin fon borcunun şirketin ilan alacağından 27.07.2016 tarihinde mahsup edildiğinin bu şekilde şirketin müvekkilinden hak ve alacağının kalmadığının bildirildiğini, akabinde davacının haksız olarak ilamsız icra takibi başlattığını savunarak, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı ... San. Tic. A.Ş. nin davalıdan 53.550,15 TL alacağının bulunduğu, taraflar arasında bu hususta bir ihtilaf da bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın, davalının Bugün ve Millet Gazeteleri personeline vermiş olduğu borç para nedeniyle oluşan 53.550,00 TL fon alacağını, dava dışı şirkete olan borcundan mahsup edilip edilemeyeceği hususunda olduğu, davalı Kurum tarafından mahsup işleminin, Bugün ve Millet Gazetelerinin kapatılmasına dair 668 sayılı KHK'nin yayımlandığı 27.07.2016 tarihinde yapıldığı, söz konusu kararnamenin 2/3 maddesi gereğince, bu tarih itibariyle söz konusu gazetelerin hak ve alacaklarının bedelsiz olarak hazineye devredilmiş sayılacağı, yine kararnamede "bunların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde hazineden bir hak ve talepte bulunulamayacağı" hususunun belirtildiği, bu nedenle gazetelerin personelinin borçlarının para borcu olmasının ve kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce doğmuş bulunmasının bir önemi bulunmadığının anlaşıldığı, 670 sayılı KHK ile ise, Hazineye devredilmiş sayılan gazetelere ait borçların ne şekilde tespit edileceği ve ödeneceğinin belirlendiği, davalı Kurum tarafından söz konusu alacaklarının bu KHK'da belirtilen şartlara göre talep edilmesi gerekirken, doğrudan mahsup işlemi yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle; davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacak miktarı olan 53.550,13 TL için takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, asıl alacağın %20 si oranında davalının inkar tazminatına mahkumiyetine, fazlaya ilişkin inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, aksine bir düzenleme bulunmadıkça her alacağın on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, somut olayda zamanaşımı süresinin dolmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili; 195 sayılı Kanunun 2.maddesi ve müvekkili Kurumunun 68 sayılı Genel Kurul kararına göre, kendisine borç para verilen basın mensuplarının çalıştıkları gazetelerin bu borca kefil olduklarını ve Kurumun alacağını güvenceye almak amacıyla ilan istihkaklarından mahsup edilebilmesini şarta bağlanmaksızın taahhüt ettiklerini, bu kapsamda borcun alacaktan mahsup edildiğini, basın mensuplarının tüm borç taleplerinin müvekkili tarafından onaylandıkları tarihlerin 667 sayılı KHK'dan öncesine ait olması nedeniyle davaya konu tutarın KHK kapsamında Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılan mal, hak ve alacaklara girmediğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davacının 668 sayılı KHK ile Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılan Bugün ve Millet adlı gazetelerine (....Ticaret Anonim Şirketine) olan borcunun, KHK kapsamında tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan karardaki gerekçeye, davalı vekili Bugün ve Millet gazetesi basın mensuplarının 195 sayılı Kanunun 2.maddesi kapsamında müvekkili Kurumdan aldıkları borç paralar nedeniyle, müvekkilinin gazetelerden fon alacağı olduğunu ileri sürerek takas def'inde bulunmuş ise de; borcu sona erdiren sebeplerden biri olan takasın varlığından söz edilebilmesi için bu hakkın karşı tarafa varması gereken irade beyanı ile kullanılması gerekmesine, 668 sayılı KHK yayımlanana kadar bu hakkın kullanılmasına, kapatılan gazetelerden alacağı olanların alacaklarının hangi sıra ile hangi şartlarda ve ne miktarda ödeneceğinin sonraki KHKlar ile düzenlenmesine, bu nedenle KHK'nın yürürlüğe girmesinden sonra takas hakkının kullanılmasının mümkün olmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.