Ticaret Mahkemesinin bina yapım ortaklığı sözleşmesinden kaynaklanan kar paylaşımı ve gider anlaşmazlığındaki usul eksiklikleri nedeniyle birden çok kez bozulup yeniden incelenen dava.
Özet: Bina yapım ortaklığı sözleşmesinden doğan kar payı alacağı iddiasıyla açılan davada, davacı, davalı şirkete ait daire ve dükkan satışlarından elde edilen %20 kar payının ödenmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur; mahkeme, davayı kısmen kabul ederek birleşen davayı reddettikten sonra, Yargıtay, ortaklığın tasfiyesi, diğer ortağın davaya dahil edilmesi ve özellikle davacıya usulüne uygun tebligat yapılmaması gibi farklı usul eksiklikleri nedeniyle kararı defalarca bozmuş, en son olarak davanın açılmamış sayılması kararının tebligat eksikliği nedeniyle bozulması üzerine, dosya yeniden yerel mahkemeye dönmüştür.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ███████ K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA1.Davacı ... vekili; müvekkili, davalı şirket ve dava dışı ... arasında bina yapım ortaklık sözleşmesi yapıldığını, ilk sözleşmede müvekkilinin %15, davalı şirketin %70 ve ...'nin %15 payı olduğunun kararlaştırıldığını, daha sonra müvekkilinin ortaklıktaki payının %20'ye çıktığını, davalının payının ise %80 olduğunu, inşaatta davalı şirkete düşen 4'er adet daire ve dükkanın satış bedelinin %20'sinin müvekkiline ait olduğunu, ancak davalı şirket yetkililerinin 4 dükkanın değerini 300.000,00 TL olarak kabul edip hesaplama yapmak isteklerinden dolayı anlaşmazlık meydana geldiğini, yapılan binadaki davalı şirkete düşen dairelerin satıldığını ve müvekkili ile davalı arasında kârın paylaşıldığını, sadece 4 dükkanın paylaşımın yapılmadığını ileri sürerek; şimdilik 20.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınmasını talep etmiştir.2.Birleşen davada davacı şirket vekili; inşaata toplam 801.593,04 TL harcama yapıldığını, bu harcamanın müvekkili tarafından karşılandığını, müvekkilinin inşaata yaptığı harcama ve giderlerinin %15'i olan 120.238,96 TL'den davalı ...'in sorumlu olduğunu ileri sürerek; şimdilik 10.000,00 TL alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı şirket vekili; müvekkili şirket ile arsa sahipleri arasında 02.12.2005 tarihli düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre 4 adet dairenin ve 2 numaralı iş yerinin müvekkiline ait olacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin de davacı ve dava dışı ... arasında bina yapım ortaklık sözleşmesi düzenlediğini, bu sözleşmeye göre davacının %15 ortaklık payına sahip olduğunu, tüm ortakların harcamalara giderlere ortaklık payı oranında katılacağının belirlendiğini, ancak davacının sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, giderlere katılmadığını, ayrıca ...'nin hisse devrinin söz konusu olmadığını, inşaata yapılan toplam 801.593,04 TL harcamanın müvekkili tarafından karşılandığını, davaya konu 4 adet dükkanın ... adına kayıtlı olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 10.10.2013 tarihli kararıyla; asıl davanın kısmen kabulü ile 32.166,56 TL alacağın 20.000,00 TL'sinin dava, 12.166,32 TL'sinın ıslah tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Dairemizin 14.10.2015 tarihli ilamıyla; Mahkemece; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle, fesih ve tasfiyesinin yapılması gerektiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur. 2.Mahkemenin 17.07.2018 tarihli kararıyla; tasfiye memuru ücretinin ödenmemesi üzerine taraflara bu hususta kesin süre verildiği, kesin sürenin gereğinin yerine getirilmediği gerekçesiyle; asıl ve birleşen davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı/birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.3.Dairemizin 18.02.2019 tarihli ilamıyla; Mahkemece, diğer ortak ...'in davaya dahil edilmesinin sağlanması, Mahkemece taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiye edilmesi gerektiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur. 4.Mahkemenin 09.02.2023 tarihli kararıyla; 27.10.2022 tarihli duruşmada davalı vekilinin asıl davayı takip etmediği, müvekkilinin davacısı olduğu birleşen davadan da feragat ettiklerini beyan edilmesi üzerine, birleşen davanın tefrikine ve ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verildiği, davacı ... vekilinin istifa dilekçesi sunduğu ve istifa dilekçesi ile birlikte duruşma gün ve saatinin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacıya usulüne uygun duruşma gün ve saati tebliğ edildiği halde duruşmaya gelmediği, mazeret de bildirmediği, davalı taraf duruşmaya gelip davayı takip etmediğine yönelik beyanda bulunduğu, böylece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, yasal 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle; 27.01.2023 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur. 5. Dairenin 18.03.2024 tarihli ilamıyla; davacı asıla duruşma gün ve saatinin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle, kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir. 6. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; duruşma günü ve saatinin davacı ...'e Mahkeme kaleminde memur vasıtasıyla 28.05.2024 tarihinde bizzat tebliğ edildiği halde duruşmaya katılmadığı, davalı vekilinin duruşmadaki beyanında davayı takip etmediklerini beyan ettiği, davacının duruşma gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen 09.10.2024 tarihli duruşmaya katılmadığı ve mazeret de bildirmediği, davalı tarafından da dava takip edilmediğinden 09.10.2024 tarihinde işlemden kaldırılan dosyanın taraflarca 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; karar, davacı asıl tarafından temyiz edilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davacı asıl; duruşma tarihinde cezaevinde bulunduğundan dolayı duruşmaya katılamadığını, yargılama işlemlerin yeniden yapılmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi istemine ilişkindir.Hukuki dinlenilme hakkı, temel dayanağını Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan hak arama özgürlüğüne ilişkin düzenlemeden alır. Anılan maddeye göre, herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir. Bu düzenlemenin medeni usul hukukundaki yansımasını hukuki dinlenilme hakkı oluşturur. Hukuki dinlenilme hakkının sağlanması aynı zamanda adil yargılamanın da sağlanmasıdır.Hukuki dinlenilme hakkı uluslararası alanda da korunmuştur. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bildirgesi'nin 10. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde, adil yargılanma hakkı kapsamında düzenlemelere yer verilmiştir. İşlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılması müessesesi yazılı yargılama usulüne tabi davalar için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150. ve basit yargılama usulüne tabi davalar için aynı Kanunun 320. maddesinde düzenlenmiştir. 6100 sayılı Kanunun 150. maddesi gereğince; usulüne uygun biçimde çağırıldığı halde, taraflardan (veya vekillerinden) hiç biri duruşmaya gelmezse, mahkemece dava yenileninceye kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun davet edilen taraf davacı ise, davasını takip etmek istiyorsa, bizzat ya da vekili vasıtasıyla duruşmaya katılmalıdır. Eğer duruşma günü celseye katılma imkanı yoksa, buna ilişkin mazeretini bildirmeli, belgelemeli ve duruşma gününün kendisine bildirmesi için gerekli giderleri de yatırmalıdır. Davalı taraf ise, yargılamaya katılmak istemiyorsa ve savunma yapmayacaksa katılmak zorunda değildir. Bu durumda davayı inkar etmiş sayılır; davayı takip etmek isteyip de buna imkanı yoksa bu durumu dilekçesi ile bildirmeli, belgelemeli ve tebliğ giderlerini de yatırmalıdır. Davacı mazeret bildirmiş ancak belgelendirmemişse ya da gönderdiği mazeret geçerli değilse, hazır bulunan taraf sorulmasına karşın mazereti kabul etmemişse, mahkeme mazereti değerlendirecek kabul ederse açıklanan şekilde davacı tarafa yeni duruşma gününü bildirecek, kabul etmezse de davanın hazır bulunan tarafça takip edildiğine ilişkin açık bir beyan bulunmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verecektir. Yukarıda açıklanan bilgiler ışığında dosyanın incelenmesinde; davacı asıl temyiz dilekçesinde, duruşma tarihinde cezaevinde bulunması nedeniyle duruşmaya katılamadığını belirtmiştir. Dairemizce, Mahkemesinden davacı asılın duruşma tarihinde ceza infaz kurumunda olup olmadığı, davacıya vasi atanıp atanmadığı hususlarında tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevaplarından, davacı asılın duruşma tarihinde cezaevinde hükümlü olup vasisinin bulunduğu, vesayet halinin 26.03.2025 tarihinde sona erdiğinin bildirildiği, 15.01.2025 tarihli kararın davacı asıla 10.04.2025 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla Mahkemece; davacı asilin duruşmaya katılmaması hususunda geçerli bir mazeretinin bulunduğu gözetilmeden, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ve bu itibarla Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olup, bozmayı gerektirmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi gereğince davacı yararına usulden BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,1086 sayılı Kanunun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.