sözlü tur anlaşması sonrası ek ücret ve no-show bedeli ihtilafından kaynaklanan 19.380 usd alacak davasına ilişkin istanbul bölge adliye mahkemesi istinaf kararı.

Sözlü tur anlaşması sonrası ek ücret ve no-show bedeli ihtilafından kaynaklanan 19.380 USD alacak davasına ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.

Özet: Davacı, sözlü anlaşma ile Amerika turu için yaptığı 19.380 USD ödemeye rağmen, davalının sözleşme imzalamaktan kaçınması, konaklama değişikliği için talep ettiği ek ücreti belgelendirmemesi ve haksız yere no-show faturası kesmesi üzerine, ödediği bedelin yasal faiziyle iadesini talep ederken; davalı ise taraflar arasında gezi programı ve değişiklikler konusunda mutabakat sağlandığını, davacının isteği üzerine yapılan konaklama değişikliğinin fiyat farkı yarattığını ve bu farkın davacıya bildirilip onay alındığını, davacının kendi ekonomik sıkıntıları nedeniyle sonradan referans gösterdiği web sitesi fiyatlarının dahi farkı ortaya koyduğunu ve ön ödemeleri yaptığını belirterek davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: ████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: ███████

KARAR NO: ████████

DAVA TARİHİ : █████/2020

KARAR TARİHİ: █████/2021

DAVA: Alacak

KARAR TARİHİ: █████/2026

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2019/Kasım ayı içerisinde gerçekleştirmeyi planladığı Amerika turu için 2019 yılı Ocak ayı içerisinde karşı yan ile görüşme sağlayarak sözlü olarak mutabakat sağladığını, sözlü mutabakat akabinde müvekkili tarafından karşı yandan sözleşme talebinde bulunulmuş fakat karşı yanca müvekkilim çeşitli bahaneler ile sürekli oyalanarak sözleşme imzalanmasına yanaşılmadığını, müvekkilim tarafından karşı yana 28.01.2019 tarihinde 1.980 USD, 22.03.2019 tarihinde 6.250 USD, 24.06.2019 tarihinde 3.300 USD ve 23.08.2019 tarihinde 7.850 USD olmak üzere toplamda 19.380 USD ödeme yapıldığını, karşı yan ile yapılan görüşmeler neticesinde konaklama eyaletlerinde yapılan değişikliğin herhangi bir ek ücret ödemeksizin planlanması talep edilmiş olmasına rağmen; karşı yanca görüşmeler akabinde, değişikliğin kişi başı 275 USD kadar ek ödeme gerektirdiğini belirtildiğini, davalının görüşmelerin en başından itibaren sözleşme yapmaya yanaşmadığını, ödemelere ilişkin müvekkilime hiçbir izahat, bilgi ve belge bildiriminde bulunmadığını, ek ücret talebini haklı kılacak otel rezervasyon bilgileri talep edilmiş olmasına rağmen hiçbir evrak ya da belge sunamadığını, karşı yanca müvekkilime emsal olarak ....com adresinde emsal olarak göstermekte olduğu otel fiyatları görseli gönderilmiş fakat bu görsel dahi karşı yanın müvekkilden talep etmekte olunan ek ücretin çok altında bedel gösterdiğini, davalının taleplerini kabul etmeyerek taraflarına 24.09.2019 tarihli 18.900 USD tutarında No-show bedeli içerikli e-fatura gönderildiğini, .... Noterliği'nin 27.09.2019 tarihli... yevmiye nolu ihtarnamesi ile faturanın iade edilerek 19.380 USD bedelinin de müvekkili hesabına iadesi talebinde bulunulmasına rağmen iadenin yapılmadığını, taraflar arasındaki ilişkiye Paket Tur Sözleşmleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca no-show bedelinin yansıtılamayacağını belirterek fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 19.380,00 USD'nin 20.09.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a. maddesi gereğince işleyecek olan faiz ile birlikte iadesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tarafların 19.01.2019 tarihinde... gezisi için kişi başı 1550 USD'lık programda anlaştığı, 1550x40=62000 USD ödeme kararlaştırıldığını, davacı tarafın teklife onay vermesi üzerine müvekkili şirkete yapılan peşinat ödemesi sonucunda 28.01.2019'da programın konfirme edildiğini, ve müvekkilinin şirket tedarikçilerine ödemeler gerçekleştirdiğini, bu kapsamda... Turizme 25.01.2019 da 1.980 USD ve 27.08.2019 da 3.300 USD ödeme ile rezervasyonlar yapıldığı, davacı tarafın ilk ödemesini 28.01.2019 da yaptığını, 3 gece için ...ile kontrat yapıldığını, müvekkiline davacı tarafın ilk dört ödemeyi yaptığı ve ödemenin tutarının 19.380 USD olduğu, bu esnada davacı şirketin 03.05.2020 tarihinde organizasyonun daha kaliteli ve verimli olması için müvekkilden talepte bulunduğu, müvekkilin konaklamanın tamamının yani 5 günün de New York'ta geçirilmesinin daha sağlıklı olacağını davacı tarafa ilettiği, ... nin kış aylarında boş ve sönük kalacağının bildirildiği, davacı şirketinde bu değişikliği fiyat farkı ile kabul ettiğini, bunun üzerine müvekkilin ..... ...ile ikinci bir sözleşme yapıldığını, ikinci sözleşme ile ilki arasında fiyat farkları bulunduğunu, bu sebeple davacı şirketin ısrarlı bir şekilde fiyat farkı oluşmayacağı iddiasının kabulünün mümkün olamayacağını, ilave iki gecelik konaklamanın ...'den .... bölgesine çekilmesinin fiyat farkı doğuracağını, aynı zamanda tarihlerin Black Friday günlerine denk gelmesinin ayrıca fiyat artışına neden olduğu, bunun davacı şirkete defalarca bildirildiğini, program rota kişi sayısı vs. diğer hususlar hakkında mutabık kalınmasına rağmen bu defa davacı tarafından ekonomik sıkıntı yaşanması gibi müvekkili şirket haricindeki sebeplerle 09.09.2019 tarihinden itibaren “www...com " adlı sitedeki fiyatlarda referans gösterilerek fiyat farkı olamayacağı ve aynı fiyattan olması gerektiğini ve bu nedenle nihai programın pahalı bulunduğu hususunun müvekkiline iletildiğini, müvekkiline iddia edilen bu durumun gerçeği yansıtmadığını, bahsi geçen sitede dahi iki şehir arasındaki farkın apaçık ortada olduğunu, gelinen son noktada müvekkilin karşı tarafla yapılan yazışmalar doğrultusunda New York Seyahatini programladığını, ön ödemeleri yaptığını, program içeriği ile ilgili olarak davacı şirketçe belirlenen değişiklik taleplerinin de fiyat farkları belirtilerek ve onay alınarak yerine getirildiğini, sözleşmenin imzalanmaması ve fiyat farklarının da ödenmemesi sebebiyle operasyonun bu şekilde yürütülemeyeceğinin ifade edildiği ve gerekli uyarıları içeren son teklifin sunulduğunu, buna karşılık davacı şirket tarafından bir takım mesnetsiz ve mantık dışı iddia ve taleplerle işbu teklifin reddedildiği, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından davacı şirkete mail yoluyla tüm tespitlerin gerçek dışı olduğu, tüm haksız taleplerin reddedildiğini, edimlerin süresinde yerine getirilmemiş olması nedeniyle operasyonun iptal edildiği ve yapılan tüm tekliflerinde 20.09.2019 tarihi 16.00 itibariyle geçersiz hale gelmiş olacağının bildirildiğini, anlaşmazlık üzerine yapılan ön ödemeler sebebiyle 18.900 USD fatura edildiğini, müvekkili şirketin sözleşme görüşmelerinden davanın açıldığı tarihe kadar iyi niyeli olduğunun her türlü izahtan vareste olduğunu, müvekkilinin davacı ile mutabık kalınan sözleşme uyarınca birtakım ödemeler aldığını, uçak firması ile otellere ödemeler yaptığını, müvekkili şirketin iyi niyetli basiretli tacir olarak hareket ederek yapmak zorunda kaldığı masrafları davacı tarafın yaptığı ödemeden mahsup ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasındaki paket tur hizmeti sebebiyle ödenen bedelinin davalıdan iadesi istemine ilişkin davada, taraflar arasında paket tur program teklifi hazırlanmasına ilişkin sözlü bir anlaşmanın bulunduğu, davacı tarafından 19.380,00 USD tutarındaki ödemenin davalı şirkete yapıldığı, sözleşmenin feshedildiği ve davalı şirket tarafından davacı şirket adına 24.09.2019 tarihli 18.900 USD bedelli iptal ceza bedeli( no-show) faturası düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın paket tur hizmeti sebebiyle hizmet bedelinin davalıdan iadesi talebinin yerinde olup olmadığı, davalının yurt dışı tur hizmetini sunup sunmadığı ve davacıdan no-show bedeli talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı, fesih bildirimin şekli ve sözleşmenin feshi nedeniyle yapılacak olan ücret iadesinin kapsamı Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği 16. maddesi ile düzenlendiği, bu madde kapsamında, katılımcının, paket tur sözleşmesini, herhangi bir sebep göstermeksizin paket tur düzenleyicisi veya aracısına yapacağı fesih bildirimiyle sona erdirebileceği, katılımcının fesih bildirimine kadar yaptığı ödemelerin iadesinin, bildirim zamanı ile paket tur tarihi arasındaki süreye göre yapılmakta olduğu, paket turun başlamasına otuz gün veya daha fazla zaman varsa, paket tur düzenleyicisi veya aracısının ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar hariç olmak üzere katılımcının ödediği ücretin tamamını iade etmesi gerektiği, davalı şirket tarafından incelemeye sunulan 2019 yılına ait Yevmiye ve Envanter defterinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdikinin mevcut olmadığı, Defteri Kebir defterinin yaptırılmadığı görüldüğünden davalı şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerini TTK ilgili hükümleri yönünden sahibi lehine delil teşkil edemeyeceği, davacının 2019 yılında muhtelif tarihlerde dört adet toplamda 110.476,00-TL lik ödeme yaptığı, karşılığında davalının ise 30.09.2019 tarihinde 18.900,00-USD karşılığı 108.075,87-TL lik fatura düzenlediği ve 31.12.2019 tarihi itibariyle 2.400,13-TL alacak bakiyesi verdiği, yani davalı tarafın 2.400,13-TL ( 479,92-USD) davacı tarafa borcunun olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin inceleme konusu olan 2019 yılı ticari defterlerinin incelemesinde açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK 64/3 maddesi gereğince usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu alacağın dayanağı olarak toplam 110.476,00-TL=19.380,00USD tutarındaki ödemenin davalı şirkete teslim edildiği, karşılığında davalı taraftan bir hizmet alındığı ile ilgili bir kaydın olmadığı, dolayısıyla da dava konusu ödemelere istinaden dava tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye 110.476,00-Tl=19.380,00-USD tutarında davalı şirketten alacağının kayıtlı olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirket adına 24.09.2019 tarihli 18.900 USD bedelli no-show faturasının davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiği görülmüştür. Bu kapsamda dava konusu somut olay değerlendirildiğinde, taraflar arasında, Paket Tur Sözleşmeleri yönetmeliği kapsamında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, taraflar arasında yapılan yazışmalardan turun 27.11.2019-02.12.2019 tarihleri arasında yapılmasının kararlaştırıldığının anlaşıldığı, davacı tarafından davalıya 24.09.2019 tarihli elektronik posta yolu ile ve 27.09.2019 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, bu hali ile davacı tarafından Paket Tur Sözleşmesi Yönetmeliği'nin 16/2. maddesi gereği otuz gün öncesinde fesih bildiriminin yapıldığı, dolayısıyla bu madde kapsamında, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar hariç olmak üzere, herhangi bir kesinti yapılmaksızın katılımcının ödemiş olduğu bedelin kendisine iadesi gerektiği, davalı tarafından ödenmesi zorunlu vergi, harç ve v.b yasal yükümlülüklere ilişkin masraflar ile ilgili her hangi bir delil sunulmadığı, yönetmeliğin 16/2. maddesi kapsamında davalı tarafın no show bedeli talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle Davanın kabulü ile 19.380,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı şirketin talepleri doğrultusunda özel tur konfirme edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete ilk 4 taksit ödemesinin yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ise tedarikçi firmalar ile kontrat imzalanarak ödemeler yapıldığını, hazırlanan özel tura dair davacı tarafından rota değişikliği talebinde bulunulması akabinde oluşan fiyat farkının önce kabul edildiğini daha sonra ise davacı şirkete gönderilen ikinci sözleşmenin kötü niyetli olarak imzalanmadığını, davacı tarafça hakkının kötüye kullanıldığını, anlaşmazlık üzerine müvekkili tarafından davacıya no-show bedeli yansıtıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının son derece hatalı ve eksik olduğuınu, bilirkişi raporlarına karşı ileri sürülmüş olan itirazlarının dikkate alınmadığını, sözleşmenin haklı nedenle fesedilip fesdilmediğinin dahi incelenmediğini, ihtilaflı olan hususlara ilişkin yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, paket tur sözleşmesinden kaynaklı olarak yapılan ödemenin istirdatı istemine ilişkindir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu kapsamında dosya öncelikle 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeninden olan görev hususunda incelendiğinde;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

6502 sayılı TKHK'nun 51/1. maddesinde" Paket tur sözleşmesi, paket tur düzenleyicileri veya aracıları tarafından aşağıdaki hizmetlerden en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satıldığı veya satımının vaat edildiği ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmelerdir:

a) Ulaştırma

b) Konaklama

c) Ulaştırma ve konaklama hizmetlerine bağlı olmayan başka turizm hizmetleri." şeklinde paket tur tanımlanmıştır.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında paket tur sözleşmesi yapıldığı sabittir. TKHK'nin paket tur sözleşmeleri başlıklı 51/9. maddesinde yer alan "Ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden faydalanan kişiler de tüketici olarak kabul edilir." düzenlemesi ile paket turdan yararlanan gerçek kişi tüketici dışındaki kişiler de tüketici olarak kabul edilmiştir. Paket tur katılımcısının ticari veya mesleki faaliyeti çerçevesinde hareket etmesi halinde dahi, bu tür kişilerin de tüketicilere sağlanan haklardan faydalanacağı yasal olarak düzenlenmiştir.

TKHK'nin tüketici mahkemeleri başlıklı 73/1-4. maddesinde ise, "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir". "Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Altıncı Kısım hükümlerine göre yürütülür" düzenlemesi bulunmaktadır.

Paket tur sözleşmesinin tarafı olan davacı şirket tüketici olarak kabul edildiğine göre, taraflar arasında paket tur satışından kaynaklanan hukuki işlemin tüketici işlemi niteliğinde (TKHK md. 3) olması nedeniyle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesi'ne aittir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece, tüketici mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin HMK 353/1.a.3 ve 355 maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/.... E. 2021/... K. sayılı .../███████ tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,

3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvurma harcının Hazine'ye gelir kaydına, davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talep halinde iadesine,

4-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1.c bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026