Danıştay Sekizinci Dairenin, maden işletme ruhsatı bedelinin banka yoğunluğu nedeniyle süresinde ödenememesi üzerine ruhsat iptalinin hukuki geçerliliği ve mücbir sebep tanımının incelendiği temyiz kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir maden işletme ruhsatının yıllık bedelinin son gün banka yoğunluğu nedeniyle ödenememesi üzerine iptal edilmesi işleminin hukuka uygunluğu hususunda yargı mercileri arasında yaşanan görüş ayrılığını konu almaktadır; ilk derece mahkemesi, ruhsat sahibinden kaynaklanmayan bu durumu iptal işlemi için hukuka aykırı bulurken, bölge idare mahkemesi banka yoğunluğunun kanundaki mücbir sebep tanımına uymadığını belirterek iptal işlemini hukuka uygun bulmuş ve bu karara karşı temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, ... ilçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV (a) grubu (kuvarsit) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak 2021 yılına ait işletme ruhsat bedelinin █████/2021 tarihine kadar ödenmediğinden bahisle ilgili ruhsatın █████/2021 tarihinden itibaren iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, mevzuat hükümlerinde belirtilen 01 Ocak 2021-30 Haziran 2021 tarihleri arasında yatırılma imkanı tanınan ruhsat bedelinin █████/2021 günü ödemeye çalışılmasına karşın davacının kendisinden kaynaklanmayan bir sebeple ödenemediği, kaldı ki makul süre içerisinde █████/2021 günü de ödemek için ek süre istendiği ve tesis edilen işlemle yürütülen bir maden işletme faaliyetinin sona erdirilerek kamu zararı ile birlikte davacının da bireysel zararına yol açacağı açık olup tesisinde kamu yararı bulunmadığı hususu da değerlendirildiğinde, uzun süredir madencilik faaliyeti yürütüp bireysel yararı dışında kamu yararı da oluşturan ve faaliyet yürütümü esnasındaki esaslı bir unsur sayılmayacak madene ilişkin ... sicil no'lu maden işletme ruhsatının ruhsat bedelinin █████/2021 tarihine kadar ödenmediği gerekçesiyle █████/2021 tarihi itibarıyla iptaline, iptal edilen ruhsat için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat bedeli miktarı olan 24.225,00-TL tutarın ödenmesine ve bunlarla birlikte 2021 yılına ait işletme faaliyet raporunun da yasal süresi içerisinde Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesinin dördüncü fikrası kapsamında işlem tesis edileceğinin davacıya ihtarına ilişkin dava konusu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davacının ruhsat bedelini yatırması için davalı idaren istemiş olduğu ek süre talebinin reddine ilişkin işleme karşı ... İdare Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına kayden açılan davada kararın yazımı aşamaşında █████/2022 tarihli karar ile yürütmenin durdurulmasına hükmedildiği, bu meyanda, davacının ruhsat bedelini yatırması için süre verilmesi gelinen aşamada zorunlu olduğundan, davacının süresi içinde ruhsat bedelini yatırmaması nedeniyle tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket tarafından, İstanbul ili, Kartal ilçesi sınırları dahilinde ve uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV (a) Grubu (kuvarsit) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak 2021 yılına ait işletme ruhsat bedelinin banka hesaplarındaki yoğunluktan kaynaklı olarak son günü olan █████/2021 tarihinde ödenemediği belirtilerek tarihsiz ve hangi ödemeye ilişkin oldukları belirsiz banka hesaplarındaki hata/yoğunluğu gösterir sistem çıktıları dava dilekçesi ekinde sunulmuş ve bu durumun kendi kusurundan kaynaklanmadığı, mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/1. maddesinde açıkça belirtildiği üzere ruhsat sahiplerine ruhsat bedellerinin ödenmesi için ocak ayının başından haziran ayının son gününe kadar olmak üzere 6 (altı) aylık süre verildiği, buna rağmen bu süreler içerisinde davacı şirket tarafından 2021 yılına ait işletme ruhsat bedelinin █████/2021 tarihine kadar ödenmediği ve bu hususta taraflar arasında da herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, kaldı ki davacının iddia etiği ruhsat bedeli ödemesinin banka hatası / yoğunluğundan dolayı █████/2021 tarihinde yapılamaması halinin de 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde yer alan "Mücbir Sebep : Sel, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan ve benzeri haller."i tanımlar hükmü uyarınca mücbir sebep olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı görülmüş olup, bu haliyle 2021 yılına ait işletme ruhsat bedelini █████/2021 tarihine kadar ödemediği sabit olan davacı şirket uhdesindeki Sicil:... sayılı ruhsatın 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/1. maddesi uyarınca █████/2021 tarihinden itibaren iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, banka hesaplarında meydana gelen hata sebebiyle ödeme yapılamadığı, bu durumun hasıl olmasının hemen ardından ödeme için yeniden süre verilmesi konusunda idareye başvuruda bulunulduğu, taraflarına atfedilebilecek hiçbir kusur olmaksızın söz konusu ödemenin yapılamadığı, durumun mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesince mücbir sebep halinin dar yorumlandığı, davacının mülkiyet hakkına haksız biçimde müdahalede bulunulmuş olduğu, hiçbir bildirim yapılmaksızın ruhsatın iptalinin hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. Kullanılmayan ... TL temyiz yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,6. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.