Danıştay 9. Daire, Altındağ Belediyesinin iktisadi işletme kurulmadan önce gerçekleştirdiği taşınmaz satışında ödenen KDV iadesi davasında iki yıllık mülkiyet istisnası şartının araştırılması gerektiğine hükmetti.
Özet: Davacı şirketin Altındağ Belediyesinden ihale yoluyla satın aldığı taşınmazlar için ödediği katma değer vergisinin iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, satışların belediyenin iktisadi işletmesi kurulmadan önce gerçekleştiğini ve bu nedenle KDVden istisna olduğunu kabul ederek iade kararı vermişken, davalı idare temyiz başvurusunda satışların ticari amaçlı iktisadi işletme tarafından yapıldığı ve KDVye tabi olduğu iddiasında bulunmuş; ancak tetkik hakimi, belediyelerin 27/01/2017 öncesi taşınmaz satışlarında KDV istisnası için mülkiyetin en az iki tam yıl süreyle belediyede bulunması şartının titizlikle araştırılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulması yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı-...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Emlak Gıda ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem:Davacı tarafından, Altındağ Belediyesince ihale yoluyla satılan taşınmazlar nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; olayda, █████/2017 tarihi itibariyle mükellefiyeti başlatılan, Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı "Altındağ Belediye Başkanlığı Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi" adı ile kurulmuş olan bütçe içi işletme kanalı ile yapılan satış sonrası devir ve teslimlerin 3065 sayılı Kanun'un 17/4-p maddesinde öngörülen istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği açık ise de, davacı tarafından söz konusu taşınmazların devir alındığı tarihin adı geçen iktisadi işletmenin kuruluşundan önce olduğu ve idare tarafından yapılan düzeltme başvurusuna cevaben verilen ... tarih ve ... sayılı yazıda "... Hırdavat İnş. Mob. Eml. Gid. ve Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti." ne ait taşınmaz satışlarının yapıldığı tarihlerde hali hazırda Belediyeye ait Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesinin kurulmadığı, ilgili satışların 5393 sayılı Kanun'un 69. maddesine istinaden Belediye tarafından yapıldığı ve tahsil edilen 593.100,00.-TL katma değer vergisinin 2016/Mayıs döneminde beyan edildiği, tahakkuk eden verginin vadesinde ödendiği açıklamasının yapıldığı görülmüş olup, henüz Taşınmaz Gelirleri İktisadi İşletmesi kurulmadan Altındağ Belediye Başkanlığı tarafından █████/2016 tarihinde davacıya yapılan taşınmaz satışlarının katma değer vergisinden istisna olması nedeniyle davacının ödemiş olduğu katma değer vergisinin ret ve iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediğinden davacıdan yersiz olarak tahsil edilen verginin tahsil tarihinden düzeltme fişinin tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu zımni ret işleminin iptali ile davacıdan tahsil edilen 593.100,00 TL katma değer vergisinin tahsil tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Altındağ Belediyesince ihale yoluyla satılan taşınmazların belediye bünyesinde ticari amaçla ve ve ticari bir organizasyon çerçevesinde kurulan iktisadi işletme tarafından yapıldığı, belediye bünyesindeki iktisadi işletme tarafından yapılan taşınmaz satışının katma değer vergisine tabi olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Verginin kanuniliği ilkesinin bir gereği olarak, katma değer vergisine tabi olan taşınmaz teslimlerinin belediyeler tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılması halinde bu taşınmaz teslimleri nedeniyle █████/2017 tarihinden önce tahsil edilen katma değer vergilerinin ret ve iade edilemeyeceği, belediyelerin █████/2017 tarihinden önce taşınmaz alım satımı iktisadi işletmesi oluşturmaksızın en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulundurdukları taşınmazların devir ve teslimlerinin katma değer vergisine tabi olmadığı hususları dikkate alınarak olayda, Altındağ Belediyesince ihale yoluyla satılan taşınmazların teslim tarihinden önce belediye mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz edilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY:Davacı tarafından, Altındağ Belediyesince ihale yoluyla satılan taşınmazlar nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT:3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun olay tarihinde yürürlükte bulunan,17/4-r maddesinde, kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerin vergiden istisna olduğu, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimlerinin istisna kapsamı dışında bulunduğu, 17/4-p maddesinde, hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimlerinin vergiden istisna olduğu, hükmüne yer verildiği, yürüklük tarihi █████/2017 olan ve █████/2017 tarih ve 6770 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yapılan değişiklikler ile 17/4-r maddesinde, yer alan “veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde” ibaresi madde metninden çıkarılarak 17/4-p maddesine, belediyeler ve il özel idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler, ibaresi eklenerek mülkiyet süresine bakılmaksızın belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin vergiden istisna tutulduğu, 3065 sayılı Kanunun 6770 sayılı Kanunun 9.maddesiyle eklenen Geçici 36. maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce belediyeler ve il özel idareleri tarafından iktisadi işletme oluşturmaksızın yapılan taşınmaz teslimlerinde katma değer vergisi aranmayacağı, bu nedenle geçmişe dönük herhangi bir tarhiyat yapılamayacağı, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçileceği ve tahakkuk eden tutarlar terkin edileceği, ancak tahsil edilen tutarların red ve iade edilmeyeceği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116.maddesinde, vergi hatasının, vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması hali olduğu, 118/3.maddesinde mevzuda hatanın vergilendirme hatası oluşturacağı, mevzuda hatanın ise açık olarak vergi mevzuuna girmiyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınması hali olduğu,122.maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri, 124.maddesinde, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebileceği,126.maddesinde, 114.maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hataları düzeltilemeyeceği, kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumlar ile belediyelerin oluşturdukları taşınmaz alım satımı faaliyeti ile iştigal eden iktisadi işletmeler üzerinden yaptıkları taşınmaz teslimlerinin istisna kapsamında olmadığı, belediyelerin anılan Kanun'un yürürlük tarih olan █████/2017 tarihinden önce iktisadi işletme oluşturmaksızın yaptıkları ve en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulundurdukları taşınmazların devir ve teslimlerinin istisna kapsamında olduğu, █████/2017 tarihinden sonraki durumda ise mülkiyet süresine bakılmaksızın belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin vergiden istisna tutulduğu, verginin kanuniliği ilkesinin bir gereği ve Geçici 36. madde ile getirilen düzenleme uyarınca en az iki tam yıl süreyle mülkiyetinde bulunma şartını sağlamayıp katma değer vergisine tabi olan teslimlerin iktisadi işletme oluşturmaksızın belediyeler tarafından yapılması halinde bu taşınmaz teslimlerine ilişkin olarak █████/2017 tarihinden önce tahsil edilen katma değer vergilerinin ret ve iade edilemeyeceği, Geçici 36. maddesi uyarınca yapılan düzenlemenin, anılan düzenlemenin yürürlük tarihinden önce aranılan şartları sağlayan mükellefler açısından hukuki belirlilik ilkesi uyarınca uygulanamayacağı, verginin mevzuunda hata edilerek vergi alınmasının açık bir vergilendirme hatası olduğu, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesinin vergi dairesinden düzeltme zamanaşımı süresi içinde yazı ile istenebileceği, vergi hatası düzeltme zamanaşımı süresinin, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl olduğu, anlaşılmaktadır. Bu durumda, Altındağ Belediyesince ihale yoluyla satılarak davacı adına tapuda █████/2016 tarihinde tescillenen taşınmazların iktisadi işletme oluşturulmaksızın satışının yapıldığı ancak teslim tarihinden önce belediye mülkiyetinde en az iki tam yıl süreyle bulunup bulunmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmadığı gördüğünden, bu husus araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;Davalının temyiz isteminin kabulüne,... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.