yargıtay 7. ceza dairesinin, türk parasının kıymetini koruma kanunu ihlali idari para cezası ve terkin sınırlarının değerlendirildiği kanun yararına bozma kararı.

Yargıtay 7. Ceza Dairesinin, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu ihlali idari para cezası ve terkin sınırlarının değerlendirildiği kanun yararına bozma kararı.

Özet: Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa muhalefet kapsamında, bir ihracat bedelinin küçük bir kısmının yurda getirilmemesi üzerine kesilen idari para cezasına yapılan itirazın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının, kanun yararına bozulması talep edilmiştir; zira, ihracat bedelinin eksik kalan kısmının ilgili tebliğde belirtilen terkin (muafiyet) sınırları içerisinde olduğu, bu nedenle kabahatli hakkında idari para cezası uygulanmasının yasal dayanağının bulunmadığı ve yapılan itirazın kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

7. Ceza Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : Adana 2. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : ██████████ Değişik iş

KABAHAT : 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'amuhalefet

İNCELEME KONUSU

KARAR : İtirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’a (1567 sayılı Kanun) muhalefet eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 18.10.2023 tarihli ve ████████ idari yaptırım, ████████ sayılı kararı ile uygulanan 39.271,32 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine ilişkin Adana 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.12.2023 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Adana 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.01.2024 tarihli ve ██████████ değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309/1. maddesi uyarınca, 03.07.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-█████)'in "İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi" başlıklı 3/1. maddesinin; "Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller,

ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez." şeklindeki,

"Terkin" başlıklı 10. maddesinin; "– (1) (Değişik:RG-█████/2019-30995 5. Mükerrer) Her bir ... beyannamesi itibarıyla;

a) 30.000 ABD dolarına kadar noksanlığı olan ihracat hesapları doğrudan bankalarca ödeme şekline ve toplam beyanname tutarına olan oranına bakılmaksızın,

b) 30.000 ABD dolarından yüksek olmakla birlikte 100.000 ABD doları veya eşitini aşmayan, beyanname veya formda yer alan bedelin %10’una kadar noksanlığı olan (sigorta bedellerinden kaynaklanan noksanlıklar dahil) ihracat hesapları doğrudan bankalarca ödeme şekline bakılmaksızın,

c) 200.000 ABD doları veya eşitini aşmamak üzere, 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep ve haklı durum halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle beyanname veya formda yer alan bedelin % 10’una kadar açık hesaplar ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, terkin edilmek suretiyle kapatılır.

(2) Her bir ... beyannamesi itibarıyla, 200.000 ABD doları veya eşitini aşan noksanlığı olan açık hesaplara ilişkin terkin talepleri bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ile haklı durumlar göz önünde bulundurulmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır.

(3) (Ek:RG-█████/2019-30995 5. Mükerrer) Birinci fıkra kapsamında bankalarca yapılabilecek terkin işlemleri 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen 90 günlük ihtarname süresi içerisinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlıkları veya Vergi Dairesi Müdürlüklerince gerçekleştirilir." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında,

1-Somut olayda, Mersin ... Müdürlüğü tarafından tanzim edilen █████/2019 tarihli ve 193301 00... 5 sayılı ... beyannamesi incelendiğinde, kabahatli şirketin ihracat bedelinin 97.775,00 Euro olduğu, kabahatli vekili tarafından anılan idarî yaptırım kararına karşı verilen █████/2023 havale tarihli başvuru dilekçesinde, kabahate konu ihracata ilişkin döviz bedelinin 97.740,00 Euro'luk kısmının yurda getirildiğine dair ... tarafından düzenlenmiş █████/2019 tarihli dekontun ibraz edildiği, eksik kalan 35 Euroluk kısmın da terkin sınırları içerisinde kaldığı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

2-Kabule göre de, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Soruşturma zamanaşımı” kenar başlıklı 20. maddesinin, 5560 sayılı Kanun'un 33. maddesi ve 6111 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 1, 2 ve 3. maddelerinde yer alan, "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır. (3) Nispi idari para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır." ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, “Bakanlar Kurulunun bu Kanun hükümlerine göre yapmış bulunduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır.'' şeklindeki düzenlenmeler karşısında, soruşturma zamanaşımı süresinin idarî para cezasının niteliği ve miktarına göre 5326 sayılı Kanun'un 20/2-c maddesi uyarınca üç yıl olduğu, somut olayda, idarî para cezasını gerektiren kabahat eyleminin ihracat bedelinin yurda getirilmesi gereken son tarihte (█████/2020) gerçekleştirildiği, dolayısıyla mercii karar tarihi olan

█████/2024 tarihi itibarı ile zamanaşımı süresinin dolduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ' in (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-█████) 3/1. maddesinde yer alan '' (Değişik:RG-█████/2019-30995 5. Mükerrer) Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez.'' hükmüne aykırı davranışın, 1567 sayılı Kanun'un 3/3-1. cümlesinde yer alan kabahat fiilini oluşturacağı ve bu düzenleme uyarınca idari yaptırım miktarının belirleneceği, ihracat bedellerinin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içerisinde yurda getirilmemesine karşın, idari para cezasının kesinleşmesinden önce yurda getirilmesi durumunda ise aynı Kanunun 3/3-2 ve 3. cümlelerinde yer alan hükümler dikkate alınarak 3/1. maddesi uyarınca idari yaptırım uygulanması, belirtilen tespitlerin yapılması esnasında kabahat tarihindeki terkin miktarlarının da dikkate alınması gerektiği sabit olup; muteriz tarafından dosyaya sunulan dekontun sıhhat ve geçerliliği araştırılıp, anılan dekont bakımından gerekli incelemeler yapılarak, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günlük süre dolmadan önce yurda getirildiği belirtilen 97.740,00 Euro'nun, idari yaptırıma konu ihracat işlemine konu ihracat bedeli olup olmadığı belirlendikten sonra muterizin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekip gerekmeyeceği hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 01.06.2026 tarihinde karar verildi.